Caribisch openbaar lichaam

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Caribisch openbaar lichaam is de voorgestelde aanduiding voor een openbaar lichaam als bedoeld in het door de regering voorgestelde nieuwe artikel 132a van de Nederlandse Grondwet. De naam 'Caribisch openbaar lichaam' wordt alleen gebruikt in de voorgestelde wijziging van de titel van hoofdstuk 7 van de Grondwet (‘Provincies, gemeenten, Caribische openbare lichamen, waterschappen en andere openbare lichamen’). In andere artikelen in de Grondwet zal worden gesproken over: openbare lichamen, bedoeld in artikel 132a.

Problematiek rondom het openbaar lichaam ex art. 134 GW[bewerken]

Sinds 10 oktober 2010 zijn de drie eilanden Bonaire, Sint Eustatius en Saba en de omliggende territoriale zee als openbare lichamen zoals bedoeld in artikel 134 van de Grondwet ingericht. Dit grondwetsartikel bepaalt dat bij of krachtens wet openbare lichamen voor beroep en bedrijf en andere openbare lichamen kunnen worden ingesteld en opgeheven.

Artikel 134 is niet bedoeld om territoriale bestuurslichamen te creëren voor gebieden die niet gemeentelijk en/of provinciaal zijn ingedeeld, maar er werd toch voor deze oplossing gekozen omdat inpassing als (gewone) gemeente (art. 123 GW) niet wenselijk werd beschouwd en zonder grondwetswijziging was artikel 134 de enige (echte) mogelijkheid om de eilanden in het Nederlandse staatsbestel op te nemen. In het verleden is het artikel ook al gebruikt voor het instellen van tijdelijke territoriale bestuurslichamen, zoals het Openbaar Lichaam Zuidelijke IJsselmeerpolders.

Voor de lange termijn wordt een openbaar lichaam ex art. 134 door de regering niet geschikt bevonden voor besturen van gebieden binnen Nederland, omdat de grondwettelijke waarborgen voor het bestuur van gemeenten en provincies ontbreken. Zo is voor gemeenten en provincies bijvoorbeeld zowel wettelijk (in de Gemeente- en Provinciewet) als grondwettelijk (art. 125 GW) bepaald dat vergaderingen van gemeenteraden en Provinciale Staten in beginsel openbaar zijn. In de openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba is de openbaarheid van eilandsraadsvergaderingen alleen wettelijk (in de WolBES) geregeld.

Grondwetswijziging[bewerken]

In 2011 kwam de regering met een voorstel om de Grondwet te wijzigen. Het voorstel voorziet in een nieuw artikel 132a dat bepaalt dat in het Caribische deel van Nederland territoriale openbare lichamen, anders dan gemeenten en provincies, kunnen worden ingesteld en opgeheven.

De artikelen 124 t/m 132 van de Grondwet, met uitzondering van artikel 126 (dat over de Commissaris van de Koning gaat), zullen ook van toepassing worden verklaard op dit type openbare lichamen. Hoewel het nergens wordt vermeld, is het de bedoeling dat overal waar in deze artikelen burgemeester, college van burgemeester en wethouders, gemeenteraad en gemeentelijke verordening staat, gelezen wordt: gezaghebber, bestuurscollege, eilandsraad en eilandsverordening.

In het derde lid van artikel 132a zal worden bepaald dat “regels worden gesteld en andere specifieke maatregelen worden getroffen met het oog op bijzondere omstandigheden waardoor deze openbare lichamen zich wezenlijk onderscheiden van het Europese deel van Nederland.” Een vergelijkbare bepaling is op dit moment nog opgenomen in het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden (artikel 1, tweede lid), maar zal, als de Grondwet is gewijzigd, weer vervallen.

Standpunt van de eilanden[bewerken]

De bestuurders van de drie eilanden, waaronder eilandsraadleden en eilandgedeputeerden, hebben laten weten tegen het voorstel te zijn, omdat de eilandsbesturen volgens hen niet zijn ingelicht door het kabinet. Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties zegt echter dat zij de eilanden wel heeft ingelicht. De bestuurscolleges van Bonaire, Saba en Sint Eustatius hebben laten weten dat zij met een tegenvoorstel zullen komen.[1]

Daarnaast hebben de eilandsraden er ernstige bezwaren tegen dat de huidige Tweede Kamer (zitting 2010 - 2012) beslist over het wetsontwerp, omdat de bevolking van de eilanden niet vertegenwoordigd is in de Tweede Kamer.[1] De Tweede Kamerverkiezingen van 2010 vonden vier maanden eerder plaats dan de staatkundige hervormingen binnen het Koninkrijk der Nederlanden, waardoor de bevolking van Bonaire, Saba en Sint Eustatius (nog) niet mocht stemmen bij de Tweede Kamerverkiezingen.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties