Naar inhoud springen

Tweede Kamerverkiezingen 2023

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Tweede Kamerverkiezingen 2023
Datum 22 november 2023
Land Vlag van Nederland Nederland
Te verdelen zetels 150
Opkomst 77,75%[1]
Resultaat
Grootste partij PVV
Nieuwe kabinet Schoof
Vorige kabinet Rutte IV
Begin regeerperiode 2 juli 2024
■ SP: 5 zetels ■ GL-PvdA: 25 zetels ■ DENK: 3 zetels ■ PvdD: 3 zetels ■ D66: 9 zetels ■ Volt: 2 zetels ■ NSC: 20 zetels ■ SGP: 3 zetels ■ CU: 3 zetels ■ CDA: 5 zetels ■ VVD: 24 zetels ■ FVD: 3 zetels ■ BBB: 7 zetels ■ JA21: 1 zetel ■ PVV: 37 zetels
■ SP: 5 zetels
■ GL-PvdA: 25 zetels
■ DENK: 3 zetels
■ PvdD: 3 zetels
■ D66: 9 zetels
■ Volt: 2 zetels
■ NSC: 20 zetels
■ SGP: 3 zetels
■ CU: 3 zetels
■ CDA: 5 zetels
■ VVD: 24 zetels
■ FVD: 3 zetels
■ BBB: 7 zetels
■ JA21: 1 zetel
■ PVV: 37 zetels
Opvolging verkiezingen
← 2021  2025 →
Portaal  Portaalicoon   Politiek
Stemformulier met 24 van de 26 partijen

De Tweede Kamerverkiezingen 2023 waren ontbindingsverkiezingen in Nederland voor de Tweede Kamer der Staten-Generaal, die gehouden werden op 22 november. Ze waren oorspronkelijk gepland voor maart 2025, maar werden vervroegd vanwege de val van het kabinet-Rutte IV op 7 juli 2023.[2]

Deelnemende partijen

[bewerken | brontekst bewerken]
Verkiezingsborden in Den Haag bij de Hofvijver

Bij het centraal stembureau leverden 29 partijen een kandidatenlijst in.[3] Jezus Leeft, Partij voor Ontwikkeling en een blanco lijst met als eerste kandidaat G. Sterenborg voldeden niet aan de voorwaarden omdat zij onvoldoende ondersteuningsverklaringen hadden ingediend, waardoor er 26 politieke partijen werden toegelaten. Hiervan waren twintig verkiesbaar in alle twintig kieskringen, drie in alle behalve Bonaire en drie in een kleiner aantal.[4]

GroenLinks en de Partij van de Arbeid (PvdA) vormden een gezamenlijke kandidatenlijst onder de naam GROENLINKS / Partij van de Arbeid (PvdA). BoerBurgerBeweging (BBB), Forum voor Democratie (FVD) en GroenLinks-PvdA dienden lijstengroepen in, waarbij enkele kandidaten alleen in een of enkele kieskringen deelnamen. Alle andere partijen traden aan met een kandidatenlijst die in alle kieskringen dezelfde was.

Lijst[a] Partij[b] Lijsttrekker Kieskringen
/20
1 VVDDilan Yeşilgöz20
2 D66Rob Jetten20
3 GROENLINKS / Partij van de Arbeid (PvdA)Frans Timmermans20
4 PVV (Partij voor de Vrijheid)Geert Wilders20
5 CDAHenri Bontenbal20
6 SP (Socialistische Partij)Lilian Marijnissen20
7 Forum voor DemocratieThierry Baudet20
8 Partij voor de DierenEsther Ouwehand20
9 ChristenUnieMirjam Bikker20
10 VoltLaurens Dassen20
11 JA21Joost Eerdmans20
12 Staatkundig Gereformeerde Partij (SGP)Chris Stoffer20
13 DENKStephan van Baarle20
14 50PLUSGerard van Hooft20
15 BBBCaroline van der Plas20
16 BIJ1Edson Olf20
17 Piratenpartij - De GroenenMark van Treuren20
18 BVNL / Groep Van HagaWybren van Haga20
19 Nieuw Sociaal ContractPieter Omtzigt20
20 SplinterFemke Merel van Kooten-Arissen20
21 LP (Libertaire Partij)Tom van Lamoen19[c]
22 LEF - Voor de Nieuwe GeneratieDaniël van Duijn19[c]
23 Samen voor NederlandMichel Reijinga19[c]
24 Nederland met een PLANKok Chan17[d]
25 PartijvdSportAnne Marie van Duivenboden11[e]
26 Politieke Partij voor BasisinkomenSepp Hannen8[f]

Doorrekeningen verkiezingsprogramma's

[bewerken | brontekst bewerken]

Het Centraal Planbureau (CPB) heeft acht verkiezingsprogramma's doorgerekend.[5]

Tijdens de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen 2023 kwam Wim Suyker met doorrekeningen van verkiezingsprogramma's van partijen die ervoor kozen om niet deel te nemen aan de doorrekening van het CPB.[6][7][8]

Grootste partij per gemeente

De Kiesraad maakte in eerste instantie op 1 december 2023 in een openbare zitting de uitslag bekend.[9]

De 'commissie voor het Onderzoek van de Geloofsbrieven' van de Tweede Kamer constateerde in vier stembureaus in Tilburg "onverklaarbare telverschillen" van meer dan vijftien stemmen per stembureau. De Tweede Kamer kwam op zaterdag 2 december 2023 van reces terug om te stemmen over een voorstel voor hertelling bij deze vier stembureaus, een unieke situatie in de recente parlementaire geschiedenis van Nederland.[10] De Tweede Kamer stemde in met de hertelling.[11] De stemmen in deze stembureaus werden vervolgens opnieuw geteld, waarmee het telverschil werd teruggebracht van 75 naar 4.[12] Op 4 december 2023 werd de uitslag opnieuw officieel vastgesteld.[1]

Op 12 februari 2024 besloot de Kiesraad de namen van 42 politieke partijen die voor de verkiezingen van 22 november 2023 geen (of geen geldige) kandidatenlijst hadden ingediend, te schrappen uit het register voor de Tweede Kamerverkiezingen.[13]

Opkomst en kiesdeler

[bewerken | brontekst bewerken]
2021 2023
# stemmen % # stemmen %
Kiesgerechtigden 13.293.186 13.473.750
Niet opgekomen 2.830.509 21,29[g] 2.998.547 22,25[g]
Opkomst 10.462.677 78,71[g] 10.475.203 77,75[g]
Ongeldige stemmen 22.652 0,22[h] 22.822 0,22[h]
Blanco stemmen 17.173 0,16[h] 19.655 0,19[h]
Geldige stemmen 10.422.852 99,62[h] 10.432.726 99,59[h]
Kiesdeler 69.486 0,67[i] 69.551 0,67[i]

Verkiezingsuitslag

[bewerken | brontekst bewerken]
Partij[b] 2021 2023 verschil
# stemmen %[i] zetels # stemmen %[i] zetels %-punt zetels
PVV (Partij voor de Vrijheid) 1.124.482 10,79 17 2.450.878 23,49 37 +12,70 +20
Partij van de Arbeid (P.v.d.A.)[j] 597.192 5,73 9
GROENLINKS[j] 537.308 5,16 8
GROENLINKS / Partij van de Arbeid (PvdA)[j] - - - 1.643.073 15,75 25
subtotaal 1.134.500 10,88 17 1.643.073 15,75 25 +4,86 +8
VVD 2.279.130 21,87 34 1.589.519 15,24 24 −6,63 −10
Nieuw Sociaal Contract - - - 1.343.287 12,88 20 +12,88 +20
D66 1.565.861 15,02 24 656.292 6,29 9 −8,73 −15
BBB 104.319 1,00 1 485.551 4,65 7 +3,65 +6
CDA 990.601 9,50 15 345.822 3,31 5 −6,19 −10
SP (Socialistische Partij) 623.371 5,98 9 328.225 3,15 5 −2,83 −4
DENK 211.237 2,03 3 246.765 2,37 3 +0,34 0
Partij voor de Dieren 399.750 3,84 6 235.148 2,25 3 −1,58 −3
Forum voor Democratie 523.083 5,02 8 232.963 2,23 3 −2,79 −5
Staatkundig Gereformeerde Partij (SGP) 215.249 2,07 3 217.270 2,08 3 +0,02 0
ChristenUnie 351.275 3,37 5 212.532 2,04 3 −1,33 −2
Volt 252.480 2,42 3 178.802 1,71 2 −0,71 −1
JA21 246.620 2,37 3 71.345 0,68 1 −1,68 −2
BVNL / Groep Van Haga - - - 52.913 0,51 0 +0,51 0
50PLUS 106.702 1,02 1 51.043 0,49 0 −0,53 −1
BIJ1 87.238 0,84 1 44.253 0,42 0 −0,41 −1
Splinter 30.328 0,29 0 12.838 0,12 0 −0,17 0
Piratenpartij[k] 22.816 0,22 0
De Groenen[k] 119 0,00 0
Piratenpartij - De Groenen[k] - - - 9.117 0,09 0
subtotaal 22.935 0,22 0 9.117 0,09 0 −0,13 0
Nederland met een PLAN - - - 5.487 0,05 0 +0,05 0
Samen voor Nederland - - - 5.325 0,05 0 +0,05 0
LEF - Voor de Nieuwe Generatie - - - 5.122 0,05 0 +0,05 0
LP (Libertaire Partij) 5.546 0,05 0 4.152 0,04 0 −0,01 0
PartijvdSport - - - 3.966 0,04 0 +0,04 0
Politieke Partij voor Basisinkomen - - - 1.038 0,01 0 +0,01 0
overige partijen in 2021 148.145 1,42 0 - - - −1,42 0
Totaal 10.422.852 100 150 10.432.726 100 150 0 0

Gekozen leden

[bewerken | brontekst bewerken]
Zie Lijst van Tweede Kamerleden 2023-2025 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Alle 150 leden waren aftredend, van wie 70 herkozen werden. Eén kandidaat werd uitsluitend benoemd op basis van het aantal voorkeurstemmen, Daniëlle Hirsch (GL-PvdA); vanwege haar 27e plaats op de lijst zou zij anders niet benoemd zijn. Om met voorkeurstemmen in de Tweede Kamer gekozen te worden waren 17.388 stemmen nodig (25% van de kiesdeler, 69.551).

De zittingsperiode ging in op 6 december 2023 en eindigde op 12 november 2025 door ontbinding van de Tweede Kamer.[14]

Herkomst gekozen leden per regio

[bewerken | brontekst bewerken]

Let wel: In deze tabel wordt enkel de herkomst (woonplaats) van kandidaten weergegeven zoals weergegeven op het stembiljet. Er worden enkel kandidaten verkozen via de landelijke lijst.

Kieskring Regio Stemmen[15] Zetels Stemmen/zetel Zetelverdeling
17 / 18 Provincie Noord-Brabant 1.538.707 11 (22,1) 139.882
1 1 1 1 1 3 3
6 / 7 Provincie Gelderland 1.345.000 10 (19,3) 134.500
1 1 1 1 3 3
10 / 11 Regio Noord-Holland 1.187.276 13 (17,1) 91.329
1 5 1 2 1 3
12 / 15 / BL Regio Den Haag - Leiden 1.084.543 30 (15,6) 36.151
2 1 5 1 4 2 2 1 3 8 1
13 / 14 Regio Rijnmond 1.040.494 12 (15,0) 86.708
1 2 1 2 1 1 1 3
8 Provincie Utrecht 844.926 13 (12,1) 64.994
1 1 1 1 5 3 1
4 Provincie Overijssel 745.788 14 (10,7) 53.271
1 1 3 2 3 4
19 Provincie Limburg 653.053 9 (9,4) 72.561
2 1 2 4
9 Gemeente Amsterdam 420.359 16 (6,0) 26.272
4 1 1 1 1 4 2 2
2 Provincie Friesland 419.599 4 (6,0) 104.900
1 1 1 1
1 Provincie Groningen 365.627 9 (5,3) 40.625
2 2 1 1 1 2
3 Provincie Drenthe 324.893 3 (4,7) 108.298
1 1 1
16 Provincie Zeeland 230.885 3 (3,3) 76.962
1 2
5 Provincie Flevoland 227.609 3 (3,3) 75.870
1 1 1
20 Caribisch Nederland 3.967 0 (0,1) N.V.T.
Totaal Nederland 10.432.726 150 69.552
■ SP (5)
 ‌ GL-PvdA (25)
■ D66 (9)
■ CU (3)
■ CDA (5)
■ BBB (7)
■ SGP (3)
■ FVD (3)
  • Tussen haakjes achter het aantal zetels per regio staat het evenredig aandeel aangegeven.
  • Stemmers en kandidaten uit het buitenland worden ondergebracht bij kieskring Den Haag.

Kabinetsformatie

[bewerken | brontekst bewerken]
Zie Kabinetsformatie Nederland 2023-'24 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De kabinetsformatie van 2023 resulteerde in een coalitie van PVV, VVD, NSC en BBB. Na 223 dagen van onderhandeling werd Dick Schoof op 2 juli 2024 beëdigd als partijloze premier van het kabinet-Schoof.

Zetelverdeling & Regeringscoalitie
11 5 25 9 5 20 7 24 37 7
SP GL-PvdA D66 CDA 88 | Kabinet-Schoof | NSC + BBB + VVD + PVV | 223/337 d
Overgenomen van "https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Tweede_Kamerverkiezingen_2023&oldid=70550665"