Sint Eustatius

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Sint Eustatius
Bijzondere gemeente van Nederland Vlag van Nederland
Vlag van St. Eustatius Sint Eustatius wapen.svg
(Details) (Details)
Location SintEustatius.png
Geografie
Hoofdstad Oranjestad
Oppervlakte 21 km2
 % water -
Bevolking
Inwoners 3.897 [1]
Bevolkingsdichtheid 171 inw./km²
Religie 27% Methodist
25% Rooms-katholiek
21% 7e-dagsadventist
19% overig
8% geen
Talen Nederlands, Engels
Overig
Munteenheid Amerikaanse dollar
Volkslied Golden Rock
Tijdzone UTC -4
Feestdag 16 november (Statia Day)
Telefoon 599
Topleveldomein bq nl
ISO 3166 BES
Detailkaart
Sint Eustatius
Sint Eustatius
Bioscoopjournaal uit 1948. Luchtopnames van de eilanden St. Eustatius en Saba.

Sint Eustatius is een Nederlands eiland in het Caribisch gebied (dus gelegen in het Caribische deel van Nederland) dat sinds 2010 bestuurlijk als openbaar lichaam een bijzondere gemeente vormt.

Het behoort geografisch met onder andere Guadeloupe, Saba en Sint Maarten tot de Bovenwindse Eilanden. De hoofdplaats is Oranjestad. Het eiland is genoemd naar de heilige Eustachius; het wordt door de plaatselijke bevolking Statia genoemd.

Geografie[bewerken]

De Quill domineert het aanzicht van Sint Eustatius

Sint Eustatius bestaat uit een vermoedelijk slapende vulkaan in het zuidoosten van het eiland, The Quill genaamd (verengelsing van de oorspronkelijk Nederlandse naam 'De Kuil') en een ca. 200.000 jaar oud, uitgedoofd vulkanisch gebied in het noorden van het eiland, met daartussen een betrekkelijk vlak terrein.

Het Quill - Boven National Park[bewerken]

Nationaal park Quill - Boven werd opgericht in 1997, is ruim 5 km² groot en bestaat uit twee delen: uit de slapende vulkaan zelf De Quill en uit Boven. Samen ongeveer 26% van de omvang van het eiland. De Quill is begroeid met tropisch regenwoud. Boven is een heuvelachtig gebied, savanneachtig. Beide gebieden zijn door BirdLife aangemerkt als IBA (belangrijk vogelgebied).

Kenmerkende vogelsoorten: Grote kwartelduif, Groengeelkolibrie, Roodsnavelkeerkringvogel, Antilliaanse elaenea.

Bedreiging: het ontwikkelen van Boven, met name Venus Bay Gut, ten behoeve van massatoerisme.

Beheerder van de beide natuurgebieden: St. Eustatius National Parks Foundation (STENAPA)

Statia National Marine Park[bewerken]

Het Statia National Marine Park bestrijkt het hele kustgebied. Er geldt een visserijverbod. Het onderwaterpark is deels bedekt met koraal. Het krioelt er van de zeepaardjes, roggen, haaien en zeeschildpadden.

Sint Eustatius bevindt zich op de trekroute van bultrugwalvissen. Het strand "Zeelandia" is een beschermd gebied voor zeeschildpadden.

Bevolking[bewerken]

Sint Eustatius had op 1 januari 2010 2886 inwoners.[2] Bij de laatste volkstelling in 2001 had 78% van de bevolking de Nederlandse nationaliteit, maar was slechts 45% op het eiland zelf geboren. Voor 83% was Engels de belangrijkste huistaal, voor 6% Spaans, voor 4% Nederlands.

Het eiland telde in 1665 1600 inwoners en tijdens de grootste bloei in de jaren 1790 naar schatting 10.000. Na een bezetting door Fransen en de isolatie van het eiland door de Engelsen in het begin van de 19de eeuw (zie geschiedenis) daalde het inwonertal echter sterk: men vermeldt 7600 (3000 blanken, 600 kleurlingen en 4000 slaven) voor 1786 en 2591 voor 1817, waarvan "blanken 507, gecouleurde vrije lieden 336, slaven 1748". In 1850 bedroeg het inwonertal 1932, in 1890 1588 en in 1914 1437.[3]

Op Sint Eustatius zijn eigenlijk twee kernen: Oranjestad en Concordia. Concordia ligt bij het (enige) vliegveld, het F.D. Roosevelt Airport, en wordt vaak als een wijk van Oranjestad gezien.

Geschiedenis[bewerken]

Columbus was de eerste die Sint Eustatius in 1493 op de kaart zette. In 1636 werd het door de Nederlanders in bezit genomen. Volgens Franse bronnen hadden de Fransen er al in 1629 een klein fort gebouwd, maar wegens gebrek aan natuurlijke waterbronnen het eiland weer verlaten. De Nederlanders (Zeeuwen) bouwden een nieuw fort, het nog steeds bestaande Fort Oranje en losten het waterprobleem op door de aanleg van (ook nog steeds bestaande) regenbakken. Sint Eustatius werd een belangrijke doorvoerhaven; het meest winstgevende bezit van de West-Indische Compagnie (WIC). In de 18de eeuw werd het wel de Gouden Rots genoemd. In 1779 legden meer dan 3000 schepen uit Europa, Amerika en Afrika aan op de rede van Oranjestad. Soms arriveerden er meer dan 20 schepen op een dag. Op de rede konden 200 schepen tegelijkertijd liggen.

Uit de glorietijd van het eiland resten nog de overblijfselen van zestien verdedigingswerken (voornamelijk open batterijen) in een ring om het eiland heen. Behalve Fort Oranje zijn dat Bourbon Battery, het Waterfort of de batterij Amsterdam, Fort Panga en de batterijen Jussac, Royal, Rotterdam, Tumbledowndick of Tommelendijk, Concordia, St. Louis, Corre Corre, De Windt, Nassau, Dolijn, Bouillé en de resten van een onafgemaakte vluchtburg uit het eind van de 17de eeuw op de berg Gilboa.

Toen de Amerikanen in 1776 hun vrijheidsstrijd tegen het Verenigd Koninkrijk begonnen, leverden de Nederlanders hen wapens via Sint Eustatius. Het Amerikaanse schip USS Andrew Doria, dat op 16 november 1776 met de nieuwe Amerikaanse vlag in top de Gallows Bay kwam binnenzeilen en saluutschoten afvuurde, kreeg in opdracht van gouverneur Johannes de Graaff 11 saluutschoten van Fort Oranje als antwoord. Het was de eerste keer dat een buitenlandse mogendheid de vlag van de Verenigde Staten eerde met een saluut. De Amerikanen interpreteerden dit onmiddellijk als de eerste officiële erkenning van hun onafhankelijkheid. De Amerikaanse President Franklin Delano Roosevelt erkende het belang van deze gebeurtenis tijdens zijn bezoek aan de rede van St. Eustatius in 1939 en bood het eiland een plaquette ter herinnering aan. Er staat onder andere op: "Here the sovereignty of the United States of America was first formally acknowledged to a national vessel by a foreign official." Het voorval leverde ook het onderwerp voor het laatste boek van Pulitzer Prijs winnares Barbara W. Tuchman "First Salute: A View of the American Revolution" (1988). De Engelsen verklaarden hierop Nederland de oorlog (de Vierde Engelse oorlog), en namen Sint Eustatius in. Een afwisseling van Franse en Engelse bezettingen volgde. De economie van het eiland stortte als gevolg volledig in.

Sint Eustatius is gevoelig voor orkanen. Op 5 september 1772 werden 300 huizen verwoest en ook diverse kerken en de synagoge werden niet gespaard. De orkanen van 1792 en 1928 richtten ook op grote schaal vernielingen aan.

Vanaf 1816 was Sint Eustatius weer Nederlands bezit, maar de voertaal bleef Engels. Tot 1983 was Sint Eustatius onderdeel van het eilandgebied Bovenwindse Eilanden, waar ook Saba en Sint Maarten toe behoorden. In 1983 kreeg het een zelfstandige status als eilandgebied en een eigen zetel in de Staten van de Nederlandse Antillen.

Op 10 oktober 2010 zijn de Nederlandse Antillen als land opgeheven. Sindsdien is Sint Eustatius rechtstreeks deel uit gaan maken van Nederland. Het eiland is een openbaar lichaam, dat qua bevoegdheden vergelijkbaar is met een gemeente. Het eiland maakt geen deel uit van het Schengen-gebied.

De rede van Sint Eustatius in de 18de eeuw

Bestuur[bewerken]

Het bestuur van het eiland bestaat uit een bestuurscollege en een eilandsraad.

Eilandsraad[bewerken]

Uitslag eilandsraadsverkiezingen 20 april 2007
Partij Partijleider Stemmen Percentage Zetels
Democratische Partij (DP) Julian Woodley 626 55,35 4
Progressive Labour Party (PLP) Clyde van Putten 270 23,87 1
St. Eustatius Empowerment Party (STEP) Franklin Brown * 211 18,66 0
People's National Democratic Party (PNDP) Cyril Tearr 24 2,12 0
Opkomst 1.148 75,68 5

* Franklin Brown werd in 2003 verkozen als een van de twee PLP-leden

Samenstelling eilandsraad 2013:

Historisch verloop zetelverdeling eilandsraad
Partij 2013 2007 2003 1999 1995 1991 1987 1983
Democratische Partij (DP) 1 4 3 2 3 3 ? ?
Progressive Labour Party (PLP) 0 1 2 - - - - -
Sint Eustatius Alliance (SEA) - - 0 3 2 2 ? ?
United People's Coalition (UPC) 1 - - - - - - -
St. Eustatius Empowerment Party (STEP) 1 - - - - - - -
Statia Liberal Action Movement (SLAM) 1 - - - - - - -
Rueben Merkman (onafhankelijk) 1 - - - - - - -
Totaal 5 5 5 5 5 5 5 5

Bestuurscollege[bewerken]

Bestuurscollege:

( Eilandsecretaris: Johannes (Jan) Helmond)

Referendum status van Sint Eustatius[bewerken]

In het referendum dat op 8 april 2005 op Sint Eustatius werd gehouden, koos de bevolking van het eilandgebied voor het behoud van de Nederlandse Antillen. Maar omdat alle andere eilanden de Nederlandse Antillen als staatkundige eenheid wilden verlaten, opteerde het eilandbestuur uiteindelijk voor rechtstreekse banden met Nederland.

Uitslag referendum 8 april 2005
Optie Stemmen Percentage
A: behoud van de Nederlandse Antillen 605 76,6
B: rechtstreekse banden met Nederland 163 20,6
C: integratie in Nederland 17 2,2
D: onafhankelijkheid 5 0,6
Blanco en ongeldige stemmen ? -
Opkomst 790 56,0

Op 11 oktober 2006 bereikte het eiland (samen met Saba en Bonaire) overeenstemming met Nederland over een nieuwe status als bijzondere gemeente.

Zie ook: Staatkundige vernieuwing binnen het Koninkrijk der Nederlanden

Economie[bewerken]

De overheid is de grootste werkgever op Sint Eustatius. De grootste private werkgever is Statia Terminals, een olieterminal van het Amerikaanse bedrijf NuStar. De terminal telt 56 tanks met een totale opslagcapaciteit van 13 miljoen vaten aardolie. Er is geen haven, de tankers blijven voor de kust liggen en worden aangesloten op drijvende afmeerpunten die met pijplijnen met de terminal zijn verbonden. De grootste olietankers, tot 520.000 DWT, kunnen olie afleveren dan wel geladen worden bij de terminal.

Verder is toerisme belangrijk, met name duiktoerisme. Gedurende de jaren tachtig was het op Sint Eustatius bijzonder makkelijk een rijbewijs te verkrijgen, dat in Nederland kon worden omgewisseld voor een Nederlands rijbewijs, maar hieraan is in 1993 een eind gemaakt. Sint Eustatius beschikt over diverse hotels en een kleine landingsbaan.

Fauna[bewerken]

Op het eiland zijn vier soorten vleermuizen gevonden, de Jamaicavruchtenvampier (Artibeus jamaicensis), Ardops nichollsi, Brachyphylla cavernarum en Molossus molossus.

Er zijn voor zover bekend geen andere inheemse zoogdieren, ook niet fossiel.[4]

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. per 1 januari 2013 volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek
  2. Central Bureau of Statistics Netherlands Antilles
  3. Benjamins, H.D. en J. F. Snelleman (red.) Encyclopaedie van Nederlandsch West-Indië. Martinus Nijhoff/E.J. Brill, Den Haag/Leiden 1914-1917
  4. De vleermuizen van Sint Eustatius
Wikivoyage Wikivoyage heeft een reisgids over dit onderwerp: Sint Eustatius.