Provinciale Statenverkiezingen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Provincies van Nederland
Nederlandse politiek
Wapen van Nederland
Grondwet · Statuut
Nederlandse regering
Staten-Generaal
Hoge Raad
Overige Hoge Colleges van Staat
Decentrale overheden
Buitenlands beleid

Portaal  Portaalicoon  Politiek
Portaal  Portaalicoon  Nederland

De Provinciale Statenverkiezingen is de verkiezing van de leden van de Provinciale Staten in Nederland. Provinciale Statenverkiezingen worden een keer in de vier jaar gehouden waarbij leden rechtstreeks door de stemgerechtigde inwoners van de provincie worden gekozen.

Werkwijze[bewerken]

Verkiesbaar zijn in principe alle inwoners van de provincie die passief kiesrecht hebben en die kandidaat gesteld zijn door een aan de verkiezingen deelnemende politiek partij. Op het stembiljet voor de Provinciale Statenverkiezingen staan de namen van de belangrijkste landelijke politieke partijen vermeld.

Die partijen hebben provinciale en regionale afdelingen die zich met de provinciale politiek bezighouden. Daarnaast zijn in een aantal provincies partijen vertegenwoordigd die zich voornamelijk op de politiek in de eigen provincie richten. Alle partijen proberen op eigen wijze zo veel mogelijk stemmen te winnen. Zeker in verkiezingstijd bestaan voor de kiezer volop mogelijkheden om kennis te nemen van het gedachtegoed en de standpunten van de deelnemende partijen.

Het aantal leden van Provinciale Staten hangt af van het aantal inwoners van de provincie. Flevoland als kleinste provincie heeft er vanaf maart 2007 39 (was voorheen 43), Zuid-Holland met haar 3,3 miljoen inwoners vanaf dezelfde datum 55 (was voorheen 83), het maximum. De laatste verkiezingen voor Provinciale Staten werden gehouden op 18 maart 2015. De eerstvolgende verkiezingen vinden plaats in 2019.

Opkomst[bewerken]

Al jaren vertoont de opkomst voor de Provinciale Statenverkiezingen een dalend verloop. Het animo om voor de provincies te stemmen is vanwege de betrekkelijke onbekendheid met het middenbestuur niet groot. In 2011 daarentegen, toen een goede prestatie bij deze verkiezingen belangrijk was voor het Kabinet-Rutte I, was de opkomst 9,6 procentpunt hoger dan de voorgaande verkiezingen.

Een overzicht van de opkomst (in 1966 gold nog een opkomstplicht):

  • 1966 - 94,6 %
  • 1970 - 68,9 %
  • 1974 - 75,1 %
  • 1978 - 79,6 %
  • 1982 - 68,4 %
  • 1987 - 66,3 %
  • 1991 - 52,3 %
  • 1995 - 50,2 %
  • 1999 - 45,6 %
  • 2003 - 47,6 %
  • 2007 - 46,3 %
  • 2011 - 55,9 %
  • 2015 - 47,8 %

Grootste partij per provincie door de jaren heen[bewerken]

De twaalf Provinciale Staten[bewerken]

Onderstaand volgt een overzicht van de vertegenwoordiging van politieke partijen in Provinciale Staten na de verkiezingen van 2015.

Provincie Aantal zetels per partij
VVD CDA SP D66 PVV PvdA GL CU SGP PvdD 50+ overig totaal
Groningen 4 5 8 4 3 6 3 4 - 2 - 3[1], 1[2] 43
Friesland 5 9 5 3 4 7 1 3 - 1 1 4[3] 43
Drenthe 7 6 5 4 5 7 2 3 0 - 1 1[4] 41
Overijssel 6 11 5 5 5 5 2 4 2 1 1 0 47
Flevoland 7 5 5 4 6 3 2 3 2 2 2 0 41
Gelderland 9 9 6 7 5 6 3 4 3 2 1 0 55
Utrecht 9 6 4 9 4 5 4 3 2 2 1 0 49
Noord-Holland 11 5 6 10 6 7 4 1[5] 3 1 1[6] 55
Zuid-Holland 10 7 5 7 8 5 3 3 3 2 2 0 55
Zeeland 6 6 4 3 4 4 1 2 6 - 1 1[7], 1[8] 39
Noord-Brabant 10 9 9 6 7 4 4[9] 1[5] 2 2 1[10] 55
Limburg 5 11 8 4 9 4 2 - - 1 1 1[11], 1[12] 47
totaal 89 89 70 67 66 63 30 29 18 18 14 15 570
2

Een "-" in de tabel betekent dat de betreffende partij bij de verkiezingen van 2015 geen kandidatenlijst heeft ingediend.

Verkiezingen voor de Eerste Kamer[bewerken]

Een bijzondere taak van de leden van Provinciale Staten is het kiezen van de leden van de Eerste Kamer. Eerste Kamerleden of senatoren worden niet rechtstreeks gekozen, maar door getrapte verkiezingen: de inwoners van de provincies kiezen de Statenleden en dezen kiezen dan de Eerste Kamerleden. De verkiezingen van Provinciale Staten zijn daarmee van direct belang voor de landspolitiek. Dit vindt kort (uiterlijk drie maanden) na de provinciale verkiezingen plaats.

1rightarrow blue.svg Zie ook Eerste Kamerverkiezingen 2015

Zie ook[bewerken]