Naar inhoud springen

Daniel Barenboim

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Daniel Barenboim
Daniel Barenboim in 2015
Daniel Barenboim in 2015
Geboortedatum 15 november 1942
Geboorteplaats Buenos AiresBewerken op Wikidata
Land Buenos Aires, Argentinië
Beroep(en) Dirigent, muzikant
Opleiding gevolgd aan Universität für Musik und Darstellende Kunst "Mozarteum" Salzburg
Accademia Musicale ChigianaBewerken op Wikidata
Leermeester(s) Nadia Boulanger,[1] Claudio Arrau, Igor Markevitsj, Edwin FischerBewerken op Wikidata
Jaren actief 1949-heden
Stijl(en) Klassieke muziek
Instrument(en) Piano
Label(s) Teldec, EMI, DGG
Lid van American Academy of Arts and Sciences, Nationale Argentijse Academie voor de Schone KunstenBewerken op Wikidata
Prijzen en erkenningen Grootofficier in het Legioen van Eer, Ridder-Commandeur in de Orde van het Britse Rijk, Grote Orde van Verdienste met Ster en Schoudersjerp (2013), Ernst Reuter Medaille (2013), Bruno Kreisky-prijs, Princess of Asturias Award for Concord (2002), Wolfprijs voor kunst (2004), Praemium Imperiale (2007),[2][3] Léonie Sonning-muziekprijs (2009),[4] Orde van Verdienste voor Kunst en Wetenschap (2015),[5] Peace Prize of Hesse (2006), Otto Hahn Peace Medal (2010),[6] Premio Franco Abbiati (2013), Gouden medaille van de Royal Philharmonic Society (2007),[7] honorary doctor of the Hebrew University of Jerusalem (1996),[8] Ridder Grootkruis in de Orde van Verdienste van de Italiaanse Republiek, Gold Goethe medal (2001), Buber-Rosenzweig-Medaille (2004), Goethe-Medaille (2007),[9] Grammy Award, Herbert von Karajan Music Prize (2010), Ernst von Siemens Muziekprijs (2006),[10] Robert Schumann-prijs (2005),[11] Hans von Bülow-medaille, Lid van de American Academy of Arts and Sciences, Kulturgroschen (2006),[12] Urania Medal (2014), Konrad Adenauer Award (19 oktober 2019),[13] eredoctoraat van de Vrije Universiteit Brussel (2003),[14] Berliner Bär (1993), Diamanten Konex-prijs (2009),[15] Echo Klassik – Conductor of the Year (2000), Echo Klassik – Conductor of the Year (2006), ereburger van Berlijn (2023),[16] Commandeur in het Legioen van Eer, Marion Dönhoff Award, Klassieke Brit-prijzen, Illustrious Citizen of Buenos Aires (2008),[17] Grootkruis in het Legioen van Eer (2023), Dresden Prize, Gouden Medaille voor Verdienste in de Schone Kunsten, Grand Cross of the Order of Civil MeritBewerken op Wikidata
Handtekening Handtekening
Officiële website
(en) IMDb-profiel
(en) Allmusic-profiel
(en) Discogs-profiel
(en) MusicBrainz-profiel
Portaal  Portaalicoon   Klassieke muziek

Daniel Barenboim (Buenos Aires, 15 november 1942) is een Argentijns-Israëlisch pianist en dirigent, die ook de Spaanse en Palestijnse nationaliteit bezit. Hij staat bekend als een uitgesproken voorstander van de rechten van de Palestijnen.

Muzikale carrière

[bewerken | brontekst bewerken]

Barenboim debuteerde als zevenjarige met sonates van Beethoven en maakte snel naam als solo- en concertpianist.

In 1966 werd hij dirigent van het English Chamber Orchestra en in 1975 van het Orchestre de Paris. Van 1986 tot 1989 was hij artistiek en muzikaal directeur van de nieuwe Opéra Bastille te Parijs. In 1991 werd hij dirigent van het Chicago Symphony Orchestra (tot 2006) en in 1992 artistiek leider van de Staatsoper Unter den Linden in Berlijn.

Als pianist en als dirigent houdt hij zich bezig met muziek van Wolfgang Amadeus Mozart, Ludwig van Beethoven en de romantiek, maar ook van de nu levende componist John Corigliano. Barenboim stichtte samen met de Amerikaans-Palestijnse auteur Edward Said in 1999 het West-Eastern Divan Orchestra, om zo vredesinspanningen tussen Israël en de Palestijnen te initiëren en een weg te zoeken om het Arabisch-Israëlisch conflict te beëindigen. In het orkest spelen zowel jonge Arabische als Israëlische muzikanten. Voor zijn inspanning op dit gebied werd Barenboim door de Vrije Universiteit Brussel een eredoctoraat toegekend.

Daniel Barenboim kreeg in 2004 de Israëlische Wolfprijs voor muziek. In 2006 werd de Ernst von Siemens Muziekprijs aan hem toegekend. In 2011 ontving hij de oeuvreprijs klassiek van de Edison Music Awards.

In 2014 en 2022 dirigeerde hij het Nieuwjaarsconcert in Wenen. Begin 2023 trok Barenboim zich om gezondheidsredenen terug bij de Staatsoper Under den Linden, waaraan hij sinds 1992 verbonden was. Hij was toen al enkele maanden niet meer actief als dirigent en 'Generalmusikdirektor'. Enkele concerten van de Berliner Philharmoniker met de Argentijnse pianiste Martha Argerich zou hij nog wel dirigeren.[18]

Barenboim trouwde in 1967 in Jeruzalem met de Britse celliste Jacqueline du Pré, die voor hem het joodse geloof aannam. Zij traden vaak samen op en speelden veel kamermuziek, ook met bevriende musici als Pinchas Zukerman, Itzhak Perlman en Zubin Mehta. Sinds de jaren zeventig leed Du Pré aan multiple sclerose en zij stierf in 1987 op 42-jarige leeftijd. Over hun relatie en de ziekte van zijn vrouw werd de film 'Hilary and Jackie' gemaakt. Barenboim hertrouwde in 1988 met de Russische pianiste Elena Bashkirova, met wie hij toen al twee zonen had.

Politieke opvatting

[bewerken | brontekst bewerken]

Barenboim is een uitgesproken criticus van de Israëlische nederzettingenpolitiek en van de Israëlische regeringen sinds Yitzhak Rabin en een voorstander van rechten voor de Palestijnen. In 2001 veroorzaakte hij een controverse in Israël door de concertante uitvoering van muziek van Richard Wagner, die in Israël niet meer was uitgevoerd sinds 1938 en feitelijk taboe is vanwege diens antisemitisme. In 2008 kreeg hij na afloop van een Beethoven-pianorecital in Ramallah het Palestijnse staatsburgerschap aangeboden.[19] Toen hij op 1 januari 2009 voor het eerst het Nieuwjaarsconcert van de Wiener Philharmoniker dirigeerde, verwees hij naar de politieke situatie in het Midden-Oosten en riep op tot vrede en menselijke rechtvaardigheid. Hij uitte felle kritiek op de racistische basiswet van Israël, de Wet op de Natiestaat, die in juli 2018 werd ingevoerd. Arabische Israëliërs worden hiermee tot tweede-klas burgers gemaakt. "Deze vorm van apartheid schendt het principe van gelijkheid van 1948." In een speech in de Knesset in 2004, had hij nog gerefereerd aan de declaratie van 1948 waarin het principe van gelijkwaardigheid als fundament gold voor de nieuwe staat. "Daarom schaam ik me heden om Israëliër te zijn."[20]

Album met eventuele hitnotering(en) in de Nederlandse Album Top 100Datum van
verschijnen
Datum van
binnenkomst
Hoogste
positie
Aantal
weken
Opmerkingen
Beethoven for all - Symphonies 1-9201223-06-2012951*met het West-Eastern Divan Orchestra
Album met hitnotering(en) in de Vlaamse Ultratop 200 albumsDatum van
verschijnen
Datum van
binnenkomst
Hoogste
positie
Aantal
weken
Opmerkingen
Beethoven for all - Symphonies 1-9201230-06-20121921*met West-Eastern Divan Orchestra
Beethoven for all - Music of power, passion and beauty201230-06-20121661*met het West-Eastern Divan Orchestra
Single met eventuele hitnotering(en) in de Nederlandse Top 40Datum van
verschijnen
Datum van
binnenkomst
Hoogste
positie
Aantal
weken
Opmerkingen
Boléro198905-08-1989196met Orchestre de Paris /
Nr. 31 in de Single Top 100
Dvd's met hitnoteringen in de Nederlandse Music Top 30Datum van
verschijnen
Datum van
binnenkomst
 Hoogste 
positie
 Aantal 
weken
 Opmerkingen 
Neujahrskonzert 2014201408-02-2014211met Wiener Philharmoniker

Prijzen en onderscheidingen

[bewerken | brontekst bewerken]

Op 14 juli 2018 ontving Barenboim de Mención de Honor Diputado Juan Bautista Alberdi-prijs in Buenos Aires. Deze prijs wordt door Argentinië uitgereikt ter erkenning van de inspanningen geleverd door de begunstigden aan vrede en democratische waarden

  1. lijst van studenten van Frédéric Chopin.
  2. http://www.praemiumimperiale.org/en/laureate-en/laureates-en/barenboim-en; geraadpleegd op: 4 november 2018.
  3. https://www.praemiumimperiale.org/en/laureate-en/laureates-en; geraadpleegd op: 19 maart 2022.
  4. http://www.sonningmusic.org/the-music-prize/2009-daniel-barenboim.aspx; geraadpleegd op: 4 november 2018.
  5. http://www.orden-pourlemerite.de/mitglieder/daniel-barenboim; geraadpleegd op: 4 november 2018.
  6. https://dgvn.berlin/2017/03/01/verleihung-der-otto-hahn-friedensmedaille/; geraadpleegd op: 28 april 2019.
  7. https://royalphilharmonicsociety.org.uk/awards/gold_medal/barenboim; geraadpleegd op: 4 november 2018.
  8. http://www3.huji.ac.il/htbin/hon_doc/doc_search.pl?search; geraadpleegd op: 2 maart 2017.
  9. https://www.goethe.de/resources/files/pdf290/liste_preistraegerinnen_goethe-medaille_1955-20222023.pdf.
  10. https://www.evs-musikstiftung.ch/en/prize/prize/archive/prize-winner-archive.html.
  11. https://www.schumann-portal.de/Robert_Schumann_Prize_of_the_city_of_Zwickau.html; geraadpleegd op: 20 november 2018.
  12. https://www.kulturrat.de/veranstaltungen/kulturpolitikpreis/; geraadpleegd op: 5 april 2019.
  13. https://www.stadt-koeln.de/politik-und-verwaltung/presse/mitteilungen/21014/index.html; geraadpleegd op: 23 oktober 2019.
  14. https://cavavub.be/nl/eredoctoraten.
  15. https://www.fundacionkonex.org/premios2009-musica-clasica; geraadpleegd op: 1 oktober 2022.
  16. https://www.deutschlandfunk.de/dirigent-barenboim-wird-berliner-ehrenbuerger-100.html.
  17. https://www.anba.org.ar/academicos/62/?id=62; geraadpleegd op: 7 oktober 2024.
  18. Dirigent Daniel Barenboim stopt na dertig jaar bij de Berlijnse Staatsopera, NRC, 6 januari 2023. Gearchiveerd op 12 maart 2023.
  19. (en) Israeli Pianist Daniel Barenboim Takes Palestinian Citizenship, Haaretz, 13 januari 2008. Gearchiveerd op 22 maart 2022.
  20. This racist new law makes me ashamed to be Israeli theguardian, 23 juli 2018
Zie de categorie Daniel Barenboim van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.