Deil

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Deil
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Wapen van Deil
Deil
Deil
Situering
Provincie Vlag Gelderland Gelderland
Gemeente Vlag Geldermalsen Geldermalsen
Coördinaten 51° 53′ NB, 5° 15′ OL
Algemeen
Oppervlakte 7,9 km²
Inwoners (2007[1][2]) 2.129
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Deil is een dorp en voormalige gemeente in de Tielerwaard, Betuwe in de Nederlandse provincie Gelderland. De plaats telt circa 2.129 inwoners, sinds 1 januari 1978 maakt Deil onderdeel uit van de gemeente Geldermalsen. De plaats is met name bekend vanwege het gelijknamige knooppunt Deil.

Historie[bewerken]

Voor het eerst wordt in 1148, maar vermoedelijk al in 978, gewag gemaakt van landerijen te "Daile". In oude geschriften wordt het dorp gespeld als Daile, Deile, Dilee, Deijl, Deil en Deyl. Vroeger stonden er in Deil zeven "kastelen": Bulckestein, Palmestein, Ringelestein, Reynestein, Vogelenburcht, Bakerbos en Schorestein (Schonestein). In sommige gevallen was de term 'versterkt huis' een betere term dan kasteel. Daarnaast stonden er in Deil markante huizen als Gerestein en Frissestein. Geen van de kastelen en huizen is bewaard gebleven. Alleen van Palmestein resteert nog de slotgracht en van Bulckestein staat nog een klein gedeelte van de poort. De kastelen en huizen leven voort in Deilse straatnamen.[3]

Monumenten[bewerken]

Voormalige gemeente[bewerken]

Van 1810 tot 1978 vormde Deil, met de dorpen Enspijk, Gellicum en Rumpt een zelfstandige gemeente. Opvallend was, dat telkens een telg uit het geslacht Kolff burgemeester was.

Het gemeentewapen van Deil is "van lazuur waarop een paard en een runderbeest van goud" en werd in 1818 aan de toenmalige gemeente Deil verleend.[4]

Het vermoeden bestaat, dat op dit stuk aansluiting moet worden gezocht bij een stuk familiegeschiedenis. Gedurende de 18e en 19e eeuw speelden in Deil de families Van Everdingen en Verstegen een overheersende rol. De eerste familie voerde een os in haar wapen en de familie Verstegen een paard. Dit wapen leeft voort in Deil door het beeld voor het dorpshuis en het hotel-restaurant "de Os en het Paard" in het oude gemeentehuis.

Geboren in Deil[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Afbeeldingen[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties

Beluister

(info)