Inname van Eemnes

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Inname van Eemnes (1481))
Naar navigatie springen Jump to search
Inname van Eemnes
Onderdeel van Stichtse Oorlog
Eemnes wapen.svg
Datum 21 december 1481
Locatie Eemnes
Resultaat Eemnes wordt veroverd en geplunderd door Hollandse-Bourgondieërs.
Strijdende partijen
Kabeljauwen
Bourgondië
Hoeken
stad Eemnes
Leiders en commandanten
Joost van Lalaing onbekend
Troepensterkte
4000-5000 krijgsvolk
+ 400 volgelingen
bevolking onbekend
100 Utrechtse ruiters
Verliezen
± 5 doden 72 doden
Oorlog tussen de Hoeken en Kabeljauwen tussen 1350 - 1490

Eerste stroming
Slag bij Naarden · Kabeljauwse verbondsakte (1350) · Hoekse verbondsakte · Slag bij Veere (1351) · Slag bij Zwartewaal (1351) · Beleg van Medemblik (1351) · Beleg van Geertruidenberg (1351-1352) · Slag bij Soest (1356) · Beleg van Heusden (1358) · Beleg van Heemskerk (1358) · Beleg van Delft (1359) · Beleg van Kasteel Altena
Tweede stroming
Beleg van IJsselstein (1416-17) · Beleg van Gorinchem (1417) · Beleg van Dordrecht (1418) · Inname van Rotterdam (1418) · Zoen van Woudrichem (1419) · Beleg van Leiden (1420) · Beleg van Geertruidenberg (1420) · Beleg van Bergen (1424-1425) · Beleg van Schoonhoven (1425) · Slag bij Alphen aan den Rijn (1425) · Slag bij Brouwershaven (1426) · Kennemer opstand (1426) · Beleg van Haarlem (1426) · Slag bij Hoorn (1426) · Beleg van Amersfoort (1427) · Slag bij Wieringen (1427) · Beleg van Zevenbergen (1427) · Beleg van Gouda (1428) · Zoen van Delft (1428)
Derde stroming
Eerste Utrechtse Burgeroorlog (1456-1458)· Beleg van Deventer (1456) · Plundering van IJsselstein (1470) · Inname van Den Haag (1479) · Tweede Utrechtse Burgeroorlog (1481-1483) · Beleg van Leiden (1481) · Slag bij Scherpenzeel (1481) · Inname van Dordrecht (1481) · Slag bij Vreeswijk (1481) · Inname van Eemnes (1481) · Slag bij Westbroek (1481) · Inname van Hoorn (1482) · Beleg van IJsselstein (1482) · Beleg van Rhenen (1483) · Beleg van Montfoort (1483) · Beleg van Utrecht (1483)
Vierde stroming (Jonker Fransenoorlog)
Inname van Rotterdam (1488) · Mislukte invallen van Schiedam (1488-90) · Bestorming van Schoonhoven (1488) · Inname van Woerden (1488) · inname van Geertruidenberg (1489) · Aanslag op Delft (1489) · Slag op de Lek (1489) · Beleg van Gouda (1489) · Beleg van Rotterdam (1490) · Slag bij Moordrecht (1490) · Beleg van Montfoort (1490) · Slag bij Brouwershaven (1490)

De inname en plundering van Eemnes vond plaats op 21 december 1481 tijdens de Stichtse Oorlog (1481-83), een onderdeel van de Hoekse en Kabeljauwse twisten.

Aanloop[bewerken]

Omdat Eemnes steeds meer Hoekse aanhangers herbergde, werd besloten door bisschop David van Bourgondië en stadhouder Joost van Lalaing om het stadje tot inkeer te krijgen door middel van betalingen van goederen of geld. Eemnes werd dan ook opgenomen in de route om de stad Utrecht terug te krijgen in de handen van Bourgondië. Van Lalaing scheepte zich in bij Gouda met circa 4000 tot 5000 manschappen tot zijn beschikking, deze werden gevolgd door 400 man (merendeels omschreven als boeven), deze kregen geen soldij maar gingen meer mee om te kunnen plunderen. Met de diversen sloepen en vendels kwamen ze aan in Naarden, waar Van Lalaing zijn hoofdkwartier inrichten.

Van Lalaing dreigde met brandstichting en plunderingen naar de bewoners van Eemnes als zij niet binnen twee dagen met betalingen kwamen. De inwoners waren verdeeld, één helft wilde wel aan de eisen voldoen, maar een ander deel geloofde nog in Hoekse steun vanuit Utrecht. Vanuit Utrecht kwam er dan ook hulp van circa 100 ruiters.

Inname[bewerken]

Joost van Lalaing vernam het nieuws over de komst van de ruiters, en kort daarna liet hij van vier kanten de stad bestormen en op vrijdag 21 december 1481 werd de stad ingenomen. Er vielen 72 doden onder de burgers en 5 doden bij de invallers, daarbij werden vijf huizen gespaard de rest werd geplunderd of verbrand[1]. De enige die gespaard bleven van lasten waren zwangere vrouwen en mannen die op sterven lagen.

Nasleep[bewerken]

Na het brandschatten van Eemnes trok Van Lalaing met zijn gevolg zich terug naar Naarden. In de navolgende dagen gingen de plunderingen verder zoals in Soest, op 26 december kwam het tot de Slag bij Westbroek, voorgaande werd het voorgenoemde dorp geplunderd, in de stad Utrecht zagen ze het gebeuren waardoor de slag plaatsvond. Joost van Lailang wist de Utrechtse Hoeken te verslaan maar raakte Utrecht niet in. Het jaar erna werd in de Nicolaaskerk boven in de wand met witte letters het voorval van 1481 beschreven. Het volgend jaar kwam Van Lalaing weer terug in de streek om te plunderen en werd Eemnes ook weer aangedaan, hetzelfde jaar vond er een verzoening plaats met de bisschop van Utrecht, Eemnes heeft al tal van verzoeningen door de jaren heen met de bisschop moeten doen, vandaar dat de stadswapen ervan afgeleid is (zie afbeelding).

In literatuur[bewerken]

In de roman van Jan Frederik Oltmans genaamd De Schaapherder, een verhaal uit den Utrechtschen oorlog van 1480-'83 (1838), komt de Inname van Eemnes ook ter spraken. In dit grotendeels fictief verhaal komt Jan van Schaffelaar zijn tegenstander Perrol tegen en de twee vechten het uit. Het is ook meer speculeren of Van Schaffelaar daadwerkelijk aan de inname van Eemnes heeft deelgenomen.

Bronvermelding[bewerken]