Lijst van eetbare paddenstoelen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Esculaap Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht.
Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts.
Shiitake

Dit is een lijst van eetbare paddenstoelen. Paddenstoelen zijn de vruchtlichamen van "hogere schimmels" of Dikaryomycota.

Er zijn duizenden soorten eetbare paddenstoelen die wereldwijd geoogst worden, en honderdduizend andere eetbare soorten. Naast de eetbaarheid van de paddenstoel is de smakelijkheid een belangrijke eigenschap. Sommige smakelijke soorten zijn zeer kostbaar omdat ze niet gecultiveerd kunnen worden, maar alleen in hun natuurlijke habitat gevonden moeten worden.

Om vergiftiging te voorkomen is, bij het voor consumptie verzamelen van paddenstoelen uit de natuur, ruime kennis van de soorten van groot belang. In sommige gevallen is er een oppervlakkige gelijkenis tussen eetbare en giftige soorten.

Advies en waarschuwing[bewerken]

Sommige veel gegeten paddenstoelen kunnen gemakkelijk verward worden met giftige of met zeer giftige soorten, zoals met de groene knolamaniet (Amanita phalloides) die niet altijd zo groen is, maar soms vrijwel wit, en dan enigszins lijkt op eetbare champignons.
Advies: eet nooit paddenstoelen die je niet volledig kent; eet alleen paddenstoelen die je goed kent.

Sommige eetbare soorten zijn ongekookt nog steeds giftig, dus de paddenstoelen dienen goed gekookt te worden.

Hoewel veelal wel gewaarschuwd wordt voor het verzamelen van sommige "licht"-giftige paddenstoelen zoals de vliegenzwam (die overigens goed herkenbaar is, en goed te ontgiften is), wordt weinig gewaarschuwd voor het verzamelen van veel gegeten paddenstoelen die makkelijk verwisseld kunnen worden met giftige.

Veel geconsumeerde paddenstoelen[bewerken]

  • De champignon (Agaricus bisporus) is de meest gegeten paddenstoel ter wereld (38 % van de totale hoeveelheid gecultiveerde paddenstoelen) en kan gemakkelijk gekweekt worden. Dit type paddenstoel heet in het Frans: champignon de Paris.
  • De oesterzwam (Pleurotus ostreatus) is na de champignon wereldwijd de tweede meest gegeten eetbare paddenstoel (25 % van de totale hoeveelheid gecultiveerde paddenstoelen). China is de grootste producent. Verschillende andere soorten kunnen op cellulosehoudend materiaal groeien zoals op stro of zelfs op oude kranten. In het wild groeien ze het meest op (beuken)hout.
  • De tropische beurszwam of rijst-stro-paddenstoel (Volvariella volvacea) is goed voor 16% van de wereldwijde consumptie van gecultiveerde eetbare paddenstoelen, maar is in Nederland minder bekend.
  • De in Nederland en België als shiitake bekendstaande paddenstoel (Lentinus edodes) wordt voornamelijk gebruikt in de Aziatische keuken, en is goed voor nog eens 10% van de wereldwijde consumptie van gecultiveerde paddenstoelen.
  • De morielje (Morchella) behoort tot de Ascomycetes, en wordt voornamelijk gevonden in open struikgewas op beboste terreinen of onbegroeid terrein, of bij ruïnes en tuinen, in de late lente. Ook onder essen, iepen en appelbomen. De morieljes lijken enigszins op de giftige valse morielje (Gyromitra esculenta). Moerieljes ruiken aangenaam naar muskus. Rauwe, niet bereide morieljes zijn giftig.[1]
  • De hanenkam, dooierzwam of cantharel (Cantharellus cibarius) is een van de lekkerste en makkelijkst herkenbare van de niet cultiveerbare eetbare paddenstoelen. Er zijn enige gelijkende, niet dodelijk maar ernstig giftige soorten paddenstoelen.
  • Het gewoon eekhoorntjesbrood (Boletus edulis) is bekend om zijn wat nootachtige smaak. Het is een veelgezochte paddenstoel, gebruikt in een groot aantal culinaire schotels.
  • Truffels behoren ook tot de groep van Ascomycetes, en er zijn verscheidene eetbare soorten, onder andere witte truffel (Tuber magnatum), zomertruffel (Tuber aestivum), zwarte truffel (Tuber melanosporum) en Tuber brumale. Het eetbare vruchtlichaam van de truffel groeit ondergronds op het mycorrhiza oftewel wortelschimmel van enkele bomen zoals de eik, de populier en de hazelaar. Omdat truffels extreem moeilijk te vinden zijn gebruikt men vaak getrainde honden, of zelfs varkens, die de paddenstoelen door hun scherpe reukzin opsporen. Truffels zijn daarom extreem kostbaar, maar als delicatesse ook zeer gewild.
  • De zwavelzwam (Laetiporus sulphureus) is een ook in Nederland voorkomende eetbare zwam, maar wordt hier niet vaak gegeten. Hij heeft een wat zurige smaak die sommigen vinden lijken op de smaak van kippenvlees.
  • De geschubde inktzwam (Coprinus comatus) moet direct na het verzamelen geconsumeerd worden omdat hij al gauw in een soort van halfvloeibare zwarte inkt verandert. Alleen de verse hoeden en stengels zijn dus eetbaar. Men kan deze het best jong verzamelen.
  • Het gewone fluweelpootje (Flammulina velutipes) is een kleine zwammetje met een opvallend oranje, glanzend kleverige hoed. Hij groeit bij voorkeur op dood hout, maar ook op wondplekken. In de Japanse keuken is hij bekend onder de naam 'enokitake' of 'winterpaddenstoel'.
  • De gordijnzwam (Cortinarius praestans) vindt men in de zomer en herfst in kalkrijke bossen. Een stevige paddenstoel met een leerbruine hoed. De witte voet heeft een bolle onderzijde en een violette weerschijn. De cortina is zichtbaar bij de jonge exemplaren.
  • De doodstrompet of hoorn des overvloed (Craterella cornucopioides). In het Frans wordt deze paddestoel trompette de la mort genoemd. Men kan deze eetbare paddenstoel vinden in groepjes in loofbossen (beuken). Het vruchtlichaam is hol als een trompet.

Minder gegeten soorten[bewerken]

Minder gegeten eetbare paddenstoelensoorten
Nederlandse naam Wetenschappelijke naam
Anijschampignon Agaricus arvensis
Reuzenchampignon Agaricus augustus
Appelrussula Russula paludosa
Biefstukzwam Fistulina hepatica
Gele stekelzwam Hydnum repandum (L.) Fr.
Gewone fopzwam Laccaria laccata
Grote parasolzwam Macrolepiota procera
Grote sponszwam Sparassis crispa
Grote stinkzwam Phallus impudicus
Judasoor Auricularia auricula-judae
Kastanjeboleet Boletus badius
Knolparasolzwam Macrolepiota rhacodes
Koeienboleet Suillus bovinus
Paarse schijnridderzwam Lepista nuda
Paarssteelschijnridderzwam Lepista saeva
Parelamaniet Amanita rubescens
Pruikzwam Hericium erinaceus
Regenboogrussula Russula cyanoxantha
Reuzenbovist Langermannia gigantea
Roodbruine slanke amaniet Amanita fulva
Voorjaarspronkridder Calocybe gambosa
Weidechampignon Agaricus campestris
Zwavelzwam Laetiporus sulphureus
Smakelijke russula Russula vesca
Zwartwitte veldridderzwam Melanoleuca polioleuca

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]