Marknesse

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Marknesse
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Wapen van Marknesse
Details
Marknesse
Marknesse
Situering
Provincie Vlag Flevoland Flevoland
Gemeente Vlag Noordoostpolder Noordoostpolder
Coördinaten 52° 43′ NB, 5° 52′ OL
Algemeen
Inwoners (01-04-2014) 3738
Overig
Woonplaatscode 1274
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Marknesse vanuit de lucht
Marknesse in het groen

Marknesse is een dorp in de Noordoostpolder ten oosten van de hoofdplaats Emmeloord. Marknesse telt 3.738 inwoners[1] en is na Emmeloord de grootste plaats in de Noordoostpolder.

Ligging[bewerken]

Marknesse ligt bij de N-wegen de N715, de N333, de N331 en de N719. Het middelgrote dorp ligt vlak bij het ten noorden gelegen dorpje Luttelgeest. Verder in het oosten liggen Blokzijl en Vollenhove.

Herkomst naam[bewerken]

Uitgangspunt voor de naamgeving van Marknesse is de ligging van het dorp tussen de twee polderafdelingen met een verschillend waterpeil geweest.

De uit 1132 daterende bezittingenlijst van het Staverse klooster St. Odulf, waarin Marknesse, gespeld als Marcnesse, voor het eerst genoemd wordt en waaraan men de naam van het dorp ontleend heeft, is een vervalsing uit de tweede helft van de dertiende eeuw.

De precieze ligging van Marcnesse is onbekend; de kronieken spreken van 'omtrent Urk en Schokland'. Dat met Marcnesse Marken bedoeld zou zijn, zoals ook wel is beweerd, wordt hierdoor minder waarschijnlijk. De naam bestaat uit twee delen: mark en nesse. Mark heeft als oorspronkelijke betekenis 'grens, grensgebied'. Daarvan zijn de overige betekenismogelijkheden afgeleid: 'water langs de grens, dan wel in het algemeen water', 'onverdeeld bezit, eventueel met inbegrip van de beherende organisatie' of een deel van een persoonsnaam, bij voorbeeld de Germaanse naam Markward 'beschermer van de mark'. Voor dat laatste valt wel wat te zeggen, omdat nameet -nes vaker een persoonsnaam als eerste deel hebben. Omdat we nagenoeg niets weten van het oude Marcnesse valt ook moeilijk met zekerheid te zeggen welke betekenis mark hier gehad heeft.

Voor nesse is dat gemakkelijker; dat gaat terug op het Germaanse Nasja, met als betekenis 'landtong' (letterlijk: 'neus') en als afgeleide betekenis: 'buitendijks land, laag of moerassig land'. Nes in de elementaire vorm komt in Nederland een aantal malen voor, waarvan de naam van het Amelandse dorp wel de bekendste is. Er bestaan ook dorpen met de naam Nes in de elementaire vorm in de gemeenten Dongeradeel en Heerenveen. In samenstellingen, zoals Marknesse, verschijnt het nog vaker, in diverse gedaanten, zoals Bolnes, Pernis en Bruinisse. Tot de tientallen plaats- en veldnamen met mark behoren onder andere Marken (ook in de Zuiderzee!) en Markelo.

Geschiedenis[bewerken]

Marknesse is in 1942 ontstaan als het barakkenkamp dorp B. Ten tijde van de Tweede Wereldoorlog was de Noordoostpolder drooggelegd. De Noordoostpolder werd ingericht voor de landbouw. Vele mannen melden zich aan om hier te werken in plaats van in Duitsland. De Duitsers keurden dat goed immers het verbouwde voedsel voor Duitsland was bestemd. In het barakkenkamp van "dorp B" sliepen de werklui. In 1944 bij het bekendmaken van alle poldernamen is de naam van het barakkenkamp omgedoopt tot Marknesse. Het is afgeleid van Marcnesse of Maronesse, een dorp dat in de Middeleeuwen in de buurt van Urk en Schokland moet hebben gelegen. In 1948 begon de bouw van Marknesse, naar een ontwerp van de Directie van de Wieringermeer (Noordoostpolderwerken).

Voorzieningen[bewerken]

Opvallend voor het dorpsplein zijn de noord-zuid lopende straten. Brede groene lanen kruisen de straten. In Marknesse zijn verschillende basisscholen, sportvelden, tennisbanen, een sporthal en een ijsbaan te vinden. Plaatselijke sportvereniging is SVM Marknesse dat vijf afdelingen voor diverse sporten heeft. Sinds 1992 is er een verzorgingshuis, de "Markehof". Het dorp heeft een aantal verenigingen en een dorpsvereniging, door wie ieder jaar een dorpsfeest wordt georganiseerd.

Marknesse staat ook bekend om haar discotheek: Chez. Tot 2006 was de uitgaansgelegenheid gevestigd in het centrum, maar sinds 2008 staat er een nieuw complex op het industrieterrein. Het is de enige discotheek van de Noordoostpolder.


Bij Marknesse bevindt zich een vestiging van het Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium, de Stichting Duits-Nederlandse Windtunnels en het Geomaticapark. Rond Marknesse bevindt zich veel landbouw en tuinbouw.

Verkeer en vervoer[bewerken]

De belangrijkste verbindingen van het dorp zijn de snelweg A6 tussen Lelystad en Joure en de autoweg N50 tussen Emmeloord en Kampen. Aan de rand van het dorp (eerder midden in het centrum) ligt een busstation. Het dorp heeft busverbindingen met Emmeloord (lijn 71 en 76), Zwartsluis (lijn 71), Vollenhove (lijn 71), Scherpenzeel/Oldemarkt/De Blesse (lijn 76), Zwolle (lijn 71) en Steenwijk (lijn 75 en 76). Op 15 minuten rijden liggen de natuurgebieden van de Kop van Overijssel.

Monumenten[bewerken]

Weerrecord[bewerken]

In maart 2005 kwam Marknesse in het nieuws door de koudste maart-nacht ooit gemeten in Nederland. In de nacht van 3 op 4 maart 2005 daalde de temperatuur bij het KNMI-meetstation Marknesse tot -20,5 graden. Dit is een verbetering van het record van 7 maart 1971, toen -18,7 graden werd gemeten in Wageningen. Volgens het KNMI was de kou in Marknesse het gevolg van de heldere hemel, het dikke pak sneeuw dat op 2 en 3 maart gevallen was en een bijna totale windstilte. De uitzonderlijke kou richtte grote schade aan aan de plaatselijke fruitteelt. Bloemknoppen liepen onherstelbare schade op, zodat de vruchten niet tot ontwikkeling konden komen. In februari 2012 werd het opnieuw (voor Nederlandse begrippen) extreem koud in Marknesse: de op 4 februari gemeten minimumtemperatuur van -22,8°C was de koudste temperatuur in Nederland sinds 1985 en de koudste februarinacht sinds 1956. Amper een uur later werd het in Lelystad nog iets kouder, namelijk -22,9.

Bekende Marknessenaren[bewerken]

Beluister

(info)