Monilophyta

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Monilophyta
Polypodiaceae spp.
Polypodiaceae spp.
Taxonomische indeling
Rijk: Plantae (Planten)
Stam: Embryophyta (Landplanten)
Clade: Tracheophyta (Vaatplanten)
Clade: Euphyllophyta
Clade
Monilophyta
Monilophyta op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie

Monilophyta is de clade die alle varens en varenachtige planten omvat. Tot die laatsten worden onder andere de paardenstaarten (Equisetaceae) en de primitieve varenfamilies Psilotaceae en Marattiaceae gerekend.

De clade wordt door sommige auteurs de rang van stam toegekend.

De Monilophyta zijn oorspronkelijk beschreven door Kenrick en Crane in 1997 als onderstam Moniloformopses, maar in 2004 door Pryer et al. hernoemd naar Monilophyta.

Naamgeving en etymologie[bewerken]

De wetenschappelijke naam Monilophyta is, net als de oorspronkelijke naam Moniloformopses, afgeleid van moniliform of parelsnoervormig, naar de vorm van de protoxyleemlobben in de stengel.

Kenmerken[bewerken]

Monilophyta zijn planten zonder bloemen die zich verspreiden door middel van sporen, wat ze gemeen hebben met de Lycophyta (wolfsklauwen).

Genetisch is de groep gekenmerkt door een insertie van 9 nucleotiden in het plastide-gen RPS4. Aangezien de groep pas onlangs gedefinieerd is, zijn de specifieke morfologische kenmerken nog niet volledig vastgelegd. De algemeen geaccepteerde morfologische kenmerken die de Monilophyta onderscheiden van andere plantengroepen, zijn:

Fylogenie en taxonomie[bewerken]

Volgens de classificatie van Smith et al. (2006),[1] gebaseerd op DNA-onderzoeken op verschillende genen van deze planten, zijn de Monilophyta de zustergroep van de Spermatophyta (zaadplanten), en vormen beide samen een nieuwe clade Euphyllophyta, die op zijn beurt een zustergroep is van de Lycophyta, waaronder de wolfsklauwen vallen. In tegenstelling tot wat op basis van de morfologie zou verwacht worden, zijn varens en paardenstaarten dus nauwer verwant aan de zaadplanten (beide hebben een gemeenschappelijke voorouder) dan aan de wolfsklauwen.

Stamboom van de Tracheophyta, de vaatplanten

 Stamboom van de Tracheophyta, vaatplanten

De clade omvat nog volgens Smith et al. vier klassen, waarvan drie klassen van varenachtigen met slechts één of twee families. De paardenstaartfamilie (Equisetaceae) worden hier bij gerekend, en blijken nauwer verwant aan de 'echte' varens dan bijvoorbeeld de addertong en de maanvaren (Ophioglossaceae).

De stamboom van de Monilophyta zou er als volgt kunnen uitzien:

Monilophyta

 Monilophyta 

 Psilotopsida 
 Ophioglossales 

Ophioglossaceae (Addertongfamilie)



 Psilotales 

 Psilotaceae 






 Equisetopsida 
 Equisetales 

Equisetaceae (Paardenstaartenfamilie)




 Marattiopsida 
 Marattiales 

Marattiaceae




 Polypodiopsida 

 Osmundales 

Osmundaceae (Koningsvarenfamilie)






 Hymenophyllales 

Hymenophyllaceae (Vliesvarenfamilie)





 Gleicheniales 

Gleicheniaceae




Dipteridaceae



Matoniaceae







 Schizaeales 

Lygodiaceae




Anemiaceae



Schizaeaceae







 Salviniales 

Marsileaceae (Pilvarenfamilie)



Salviniaceae (Vlotvarenfamilie)





 Cyatheales 

Thyrsopteridaceae




Loxomataceae




Culcitaceae



Plagiogyriaceae






Cibotiaceae



Cyatheaceae



Dicksoniaceae



Metaxyaceae




 Polypodiales 


Saccolomataceae




Cystodiaceae




Lonchitidaceae



Lindsaeaceae







Pteridaceae (Lintvarenfamilie)




Dennstaedtiaceae (Adelaarsvarenfamilie)



 Eupolypods II 

Diplaziopsidaceae




Cystopteridaceae





Aspleniaceae (Streepvarenfamilie)



Hemidictyaceae





Thelypteridaceae (Moerasvarenfamilie)



Rhachidosoraceae




Woodsiaceae





Onocleaceae (Bolletjesvarenfamilie)



Blechnaceae (Dubbellooffamilie)




Athyriaceae (Wijfjesvarenfamilie)








 Eupolypods I 

Hypodematiaceae




Dryopteridaceae (Niervarenfamilie)




Lomariopsidaceae




Nephrolepidaceae




Tectariaceae




Oleandraceae




Davalliaceae



Polypodiaceae (Eikvarenfamilie)




















Stamboom van de Monilophyta, de clade die alle varens (met inbegrip van de paardenstaartfamilie) omvat, volgens Smith et al. (2006),[1] aangevuld met Lehtonen (2011)[2]