Oyster card

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Oyster card
TfL Oyster Card.jpg
Algemene informatie
Land Vlag van Engeland Engeland
Operator Oyster
Actief 2003-heden
Geldigheid Transport for London
Website Oyster
Portaal  Portaalicoon   Openbaar vervoer
Toegangspoortjes op het metrostation Canary Wharf, de gele cirkels zijn de kaartlezers.

De Oyster card is een elektronische betaal- en toegangspas voor het openbaar vervoer in Londen. Ze is ingevoerd naast de bestaande plaatsbewijzenstructuur. De Oyster card is vergelijkbaar met de OV-chipkaart in Nederland. De OV-chipkaart is echter landelijk en de Oyster card is alleen geldig in Londen en omgeving.

De Oyster is ingevoerd in 2003. In 2007 is waren ongeveer 10 miljoen kaarten verkocht. Ongeveer 80% van alle reizen die gemaakt werden binnen het netwerk van Transport for London werden via Oyster betaald. Door het gebruik van Oyster is het aantal verkochte "papieren" vervoerbewijzen drastisch gedaald waardoor verkoopbalies gesloten konden worden[1].

De kaart is een contactloze chipkaart die werkt via de Mifare technologie van het Nederlandse NXP Semiconductors (tot 2006 Philips).

Gebruik[bewerken]

Reizigers houden de kaart vlakbij de ronde gele kaartlezer (een Cubic Tri-Reader). Deze kaartlezer is in metrostations gemonteerd in de toegangspoortjes, in bussen is de lezer aangebracht bij de bestuurder, op de kaartmachines van de conducteurs en bij gelede bussen bij alle toegangsdeuren.

De kaarten kunnen op prepay-basis (genaamd Pay as you go ofwel PAYG) aangeschaft worden, maar ook kunnen periodieke abonnementen van een week of langer gekocht worden. In Nederland kunnen de kaarten via internet gekocht worden [2]. Kaarten kunnen bij verkooppunten in Londen heropgeladen worden.

Pay as you go[bewerken]

De Oyster kan voor losse reizen gebruikt worden door de kaart net als een Chipknip "op te laden" met een vast bedrag met een maximum van 90 Pond. De gebruiker moet dan bij het begin en bij het eind van de reis de kaart langs een lezer halen (touch in, touch out). In feite wordt bij het beginstation al 4 of 5 pond (afhankelijk van het station) van de kaart afgeschreven en wordt bij het eindstation het verschil met het werkelijke bedrag terug gestort. Hiermee wordt voorkomen dat mensen misbruik van het systeem maken. Als de gebruiker dus vergeet of verzuimt de kaart langs de lezer te halen bij het eindstation is de reis altijd duurder dan de werkelijke kosten van de reis als men op de ouderwetse wijze een kaartje gekocht had. Voor bussen en de tram hoeft de kaart maar een keer gelezen te worden. Voor elke bus en tramrit wordt namelijk een vast tarief gebruikt onafhankelijk van de afstand.

"Pay as you go" was in het begin beperkt tot London underground, de DLR en een klein aantal verbindingen van "national rail" (spoorwegen). Vanaf 2 januari 2010 is PAYG geldig op alle spoorlijnen binnen groot Londen, de stations tot en met Grays, Watford Junction, Brentwood, Shenfield[3] en de Metropolitan Line. Op de Heathrow Express en de HSL tussen King Cross en Stratford International is PAYG niet geldig.

Techniek[bewerken]

De Oyster card is uitgerust met een draadloze RFID voor gegevensoverdracht.

Privacy[bewerken]

Elke kaart heeft -uiteraard- een uniek nummer en gebruikers kunnen de details van hun reizen gedurende de afgelopen acht weken inzien via internet. Dit betekent dat zodra iemand het nummer van de kaart van een gebruiker kan achterhalen alle reisgegevens beschikbaar worden.

Groot-Brittannië kent wetgeving gelijk aan de Nederlandse Wet bescherming persoonsgegevens, het gebruik van de informatie over reizen is daardoor strak aan banden gelegd. Pay as you go kaarten kunnen in principe anoniem zijn, bij weekkaarten en soortgelijke periodieke kaarten moet de gebruiker zich identificeren.

Transport for Londen (TfL) gebruikt gegevens uit het Oystersysteem voor analyse van vervoersstromen, hierbij wordt alleen gebruikgemaakt van de kenmerken van reizen en wordt geen link gelegd met de identiteit van de gebruiker. In een strafrechtelijk onderzoek kan de politie verzoeken om gegevens van een bepaalde Oyster-kaart te leveren [4] Tussen augustus 2004 en maart 2006 ontving TfL 436 van dit soort verzoeken van de politie. Hiervan werden 409 verzoeken gehonoreerd. In 2008 werd bekend dat de inlichtingendiensten eveneens toegang willen hebben tot het systeem[5], voor zover bekend was hiervan nog geen sprake.

Veiligheid[bewerken]

In juni 2008 hebben onderzoekers van de Radboud Universiteit Nijmegen, die eerder al de MIFARE Classic chip konden kraken, een Oyster kaart gekraakt. Zij bleken in staat om, na een kaart van een andere gebruiker gelezen te hebben, de kaart te kopiëren en het saldo op te hogen en er daarna een dag lang mee te reizen. [6]

Verschillen met de ov-chipkaart[bewerken]

  • Is beperkt tot Londen en er worden daarnaast ook papieren vervoerbewijzen gebruikt. Er zijn nog geen plannen om de papieren vervoerbewijzen af te schaffen. Voor verbindingen tussen het PAYG gebied en erbuiten moet altijd een ander (papier) vervoersbewijs gebruikt worden.
  • Het tariefsysteem is gebaseerd op 1 centrumzone en 5 ringzones en wordt niet gewijzigd. In de noordwest hoek (Omgeving Chesham, Amersham, Watford) zijn er de zones zes tot en met negen.
  • Voor PAYG wordt een daglimiet toegepast (Fare capping). Reizigers zijn altijd minder kwijt dan de corresponderende dagkaart. Nu PAYG ook wordt toegepast op alle treinverbindingen binnen Londen, is er geen reden meer om nog een dagkaart te kopen, bij normaal gebruik.[7]
  • Voor de bus en tram mag en moet men maar een keer inchecken. Voor de tram op de halte en voor de bus in het voertuig. Er is een vast tarief per rit ongeacht de afstand. Wel is fare capping (maximering) per dag voor alle bussen en trams. Deze fare capping staat los van de fare capping voor de metro, DLR en spoorweg.
  • Bij bijzondere overstap situaties (bijvoorbeeld van spoorweg naar metro of DLR) moet men maar één handeling uitvoeren. (overstap check) In Nederland moet men eerst uitchecken en dan weer inchecken. Men kan de reis onderbreken mits men in de logische richting blijft reizen. Voorbeeld: van Watford Junction naar Euston, bezoek station, waarna met de metro verder naar Kings Cross gereisd wordt. In de geschiedenis van de kaart staat nu 2 ritten: Watford - Euston 0 £, Watford - Kings Cross 4,5 £. De twee ritten worden tot een rit samengevoegd. Het moeten echter wel logische reizen zijn. Bij rondritten en dergelijke gaat het mis en kan men best in het station verlaten en weer toetreden om een nieuwe reis te beginnen. De prijs van een reis kan afhankelijk zijn van de route. Dit is namelijk afhankelijk van het aantal gereisde zones. Het is met een ringzone systeem goedkoper om niet door de centrum zone te reizen. Om aan te geven langs welke route men reist zijn er op sommige overstapstation rode routepalen, waar men de kaart kan langs halen.
  • De oyster card is in principe altijd een anonieme kaart. Deze kan echter geregistreerd worden, waarna een persoonlijk abonnement erop geladen kan worden. Voor (persoonlijke) kortingen moet men naast de Oyster kaart ook een stamkaart met foto kunnen laten zien.

Terwijl er in Nederland bijna geen spoorverbindingen zijn waarop meerdere spoormaatschappijen rijden, zijn er in Londen talrijke voorbeelden waar dit wel het geval is. Alle opbrengsten tussen deze verbindingen worden verdeeld tussen de spoormaatschappijen en er geldt één tarief. De toegangspoorten van de gemeenschappelijke stations geven toegang tot alle treinen. Er zijn echter wel aanvullende incheckpalen voor overstappers. In Wimbledon bijvoorbeeld moeten van buiten komende reizigers eerst door de stationspoort om daarna bij het tramperron in te checken voor de tram. Overstappers die met de trein aankomen, moeten opnieuw inchecken om de metro richting Earls Court te nemen. Het Stratford OV-knooppunt wordt bediend door twee metrolijnen, twee DLR lijnen, London Overground en treinen van National Express East Anglia. Bij de toegang tot het station zijn er poorten, maar daarnaast zijn er incheckpalen voor de DLR, rode routepalen voor London Overground en openstaande poorten voor de Jubilee line. Welke extra inchecks nodig zijn, is onduidelijk.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Oyster success leads ticket office changes | Transport for London
  2. VisitBritainDirect, kaarten kunnen in Nederland via deze site gekocht worden.
  3. Deze laatste twee stations vanaf 2 januari 2013
  4. OysterCardRFI op CooferCat.com
  5. MI5 seeks powers to trawl records in new terror hunt | The Guardian
  6. Webwereld | Radboud onderzoekers kraken ook Oyster Card
  7. Diverse Transport voor London folders. Er wordt ervan uitgegaan dat men de snelste route van A naar B reist. Doet men er te lang over, lange overstap, foto's nemen, andere route, etc, dan is de reis ongeldig en heeft men extra kosten die niet door de fare cap worden afgedekt. Men kan evenmin een rondreis maken. Het is niet de Oyster card is vol, ik kan doen wat ik wil.