Rosneft

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Rosneft
Rosneft
Motto of slagzin Energy for Growth
Oprichting 1993
Eigenaar Staatsbedrijf ROSNEFTEGAZ: 50,1% van de aandelen
BP: 20%
Glencore/Qatar: 19,5%
Sleutelfiguren Igor Setsjin (CEO)
Hoofdkantoor Sofiyskaya Embankment, 26/1
Moskou
Producten olie en gas
Sector energie
Omzet US$ 94,2 miljard (2014)
Winst Gestegen US$ 6,0 miljard (2014)
Website www.rosneft.com
Portaal  Portaalicoon   Economie

NV Rosneft (Russisch: ОАО «НК «Роснефть») is een Russische staatsoliemaatschappij met haar hoofdkantoor in Moskou.

Activiteiten[bewerken]

Rosneft is de grootste Russische oliemaatschappij. In 2010 produceerde het ruim 800 miljoen vaten olie ofwel ongeveer 30% van alle Russische olie. Het heeft onder andere aardolie- en aardgasexploratieactiviteiten en productiefaciliteiten op Sachalin, in Siberië, in de olieregio Timan-Petsjora (Oostelijk Nenetsië; ten westen van de Arctische Oeral) en in zuidelijk Rusland (inclusief Tsjetsjenië).

Rosneft is eigenaar van zeven grote olieraffinaderijen, waaronder die van Toeapse, die is bestemd voor de raffinage van hogedrukolie uit West-Siberië. De andere in Komsomolsk aan de Amoer is de oostelijkste olieraffinaderij van Rusland. Deze zeven verwerkten in totaal 370 miljoen vaten olie in 2010. Rosneft bezit ook vervoersbedrijven, pijpleidingbedrijven en marketingbedrijven. De olieexport bedroeg 445 miljoen vaten. In 2009 werd via de olieexportterminal in Kozmino aan de oostkust van Rusland de eerste olie verscheept uit het Vankor veld dat via een nieuwe Oostelijke oliepijpleiding werd aangevoerd. Een aftakking van deze pijpleiding naar de Chinese stad Daqing maakt de export van olie naar China vanaf begin 2011 mogelijk. In 2009 tekende Rosneft een contract om China 66 miljoen vaten olie per jaar te leveren in de periode 2011-2030 in ruil voor een lening van $ 15 miljard met een looptijd van 20 jaar.[1]

Sinds 2004 is Igor Setsjin de directeur van het bedrijf, tevens vicepresident van Rusland.

Resultaten[bewerken]

De reserves van Rosneft zijn berekend volgens de Russische methode. Deze wijkt af van hetgeen internationaal gebruikelijk is. In Rusland worden alleen de geologische karakteristieken van de olie- en gasvoorkomens in beschouwing genomen terwijl men internationaal ook economische elementen meeneemt. Aardolie en aardgas dat alleen met verlies kan worden geproduceerd, wordt niet tot de reserves gerekend. Op basis van de internationale berekeningsmethode liggen de reserves van Rosneft fors lager.

In de onderstaande figuur operationele gegevens van Rosneft sinds 2007:[2]

Omschrijving 2007 2008 2009 2010[3] 2011
Bewezen oliereserves (miljoen vaten) 17.513 17.694 18.058 18.089 18.351
idem volgens internationale maatstaven 13.931 13.747 14.286
Bewezen gasreserves (miljarden m3) 711 784 816 791 850
idem volgens internationale maatstaven 207 247 566
Olieproductie (miljoenen vaten) 740,0 776,3 796,4 847,4 868,6
Doorzet raffinaderijen (miljoenen vaten) 294,1 360,5 364,5 369,4
Olieexport (miljoenen vaten) 432,1 396,2 411,9 445,0

In de figuur hieronder staan de belangrijkste financiële resultaten. Rosneft was in deze periode altijd zeer winstgevend. Opvallend is de verviervoudiging van de omvang in 2005 door de overname van de Yukos activiteiten. De fluctuaties in de omzet zijn vooral het gevolg van veranderingen in de olieprijs. In 2009 was de scherpe daling van de omzet en nettowinst vooral het gevolg van daling met 35% van de internationale olieprijs. In 2010 lagen de gemiddelde olieprijzen ongeveer 25% hoger dan het jaar ervoor en de olieproductie was gestegen met 6%. Beide factoren verklaren de stijging van omzet en nettowinst in dat jaar.

bedragen luiden in miljoenen
Jaar[4] Omzet Bedrijfsresultaat Nettoresultaat Betaald dividend
2003 $ 3.641 $ 664 $ 399 niet bekend
2004 Gestegen $ 5.275 Gestegen $ 1.206 Gestegen $ 837 Gestegen $ 61
2005 Gestegen $ 23.951 Gestegen $ 5.523 Gestegen $ 4.159 Gestegen $ 424
2006 Gestegen $ 33.099 Gestegen $ 5.604 Gedaald $ 3.533 Gestegen $ 499
2007 Gestegen $ 49.216 Gestegen $ 10.721 Gestegen $ 12.862 Gestegen $ 650
2008 Gestegen $ 68.991 Gestegen $ 13.005 Gedaald $ 11.080 Gestegen $ 654
2009 Gedaald $ 46.826 Gedaald $ 9.128 Gedaald $ 6.532 Gestegen $ 833
2010 Gestegen $ 63.047 Gestegen $ 13.499 Gestegen $ 10.672 Gestegen $ 1.056
2011 Gestegen $ 84.438 Gestegen $ 14.031 Gestegen $ 9.969 niet bekend
2012 Gestegen $ 100.433 Gedaald $ 13.495 Gestegen $ 11.956 niet bekend
2013 Gestegen $ 142.384 Gestegen $ 16.878 Gestegen $ 16.878 niet bekend
2014 Gedaald $ 94.156 Gedaald $ 10.124 Gedaald $ 5.975 niet bekend

Aandeelhouders[bewerken]

Het bedrijf is voor 50,1% eigendom van het staatsbedrijf ROSNEFTEGAZ (december 2016), BP heeft een belang van 19,5% en ook een combinatie van Glencore en Qatar heeft een even groot belang. Een zeer klein deel staat ter beurze genoteerd.

Begin december 2016 maakte het staatsinvesteringsfonds van Qatar en grondstoffenbedrijf Glencore bekend een aandelenbelang van 19,5% in Rosneft te kopen voor 10,2 miljard euro.[5] Door de lage olieprijzen is de Russische staat gedwongen bedrijven te verkopen om de overheidsfinanciën te verbeteren en buitenlandse valuta op te halen. De transactie zal op korte termijn worden afgerond.[5] Na de verkoop houdt ROSNEFTEGAZ nog 50% van de aandelen plus een aandeel. De transactie werd op 31 december 2016 afgerond.

Geschiedenis[bewerken]

Rosneft werd in 1993 opgericht door de Russische overheid. Na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie was een belangrijk privatiseringsproces gestart. Veel staatsbelangen in de energiesector werden afgestoten, maar de resterende onderdelen werden ondergebracht in Rosneft. In de periode tot 2000 leidde het bedrijf een weinig enerverend bestaan; de olieproductie schommelde tussen de 10-15 miljoen ton op jaarbasis. In de vier daaropvolgende jaren werden de activiteiten uitgebreid en werd het ook internationaal actief in Algerije en in de Kaspische Zee bij Kazachstan. In 2004 was de olieproductie gestegen tot iets meer dan 20 miljoen ton of zo'n 400.000 vaten per dag.

Overname van Yukos-bezittingen[bewerken]

In 2004 besloot het bedrijf te fuseren met Gazprom. Gazprom kwam hier echter in mei 2005 op terug, nadat Rosneft's directeur Sergej Bogdantsjikov had aangegeven geen ondergeschikte rol te willen spelen in een dergelijk geïntegreerd bedrijf onder leiding van Gazprom's CEO Aleksej Miller.

Op 22 december 2004 kocht het de Baikalfinansgroep, die kort daarvoor Yukos' Joegansneftegas had gekocht voor US$ 9,4 miljard op de door de overheid ingestelde veiling. Deze overname leidde tot een forse stijging van de reserves, productie, omzet en winst van Rosneft in 2005. In 2005 was ongeveer driekwart van de productie van Rosneft afkomstig uit velden van het voormalige Yukos. Tot 2007 werden nog een aantal delen van Yukos opgekocht op gedwongen veilingen, waardoor Rosneft nu alle meest winstgevende onderdelen van Yukos bezit; Joeganskneftegaz, Tomskneft en Samaraneftegaz en daarmee in feite het bedrijf heeft overgenomen.[6]

Rosneft was begin 2006 eigenaar van de volgende NV's:

  • Joeganskneftegaz (Юганскнефтегаз) - in West-Siberië, eerder het belangrijkste onderdeel van Yukos
  • Rosneft-Poerneftegaz (Роснефть-Пурнефтегаз) - in West-Siberië
  • Rosneft-Sachalinmorneftegaz (Роснефть-Сахалинморнефтегаз) - in het Russische Verre Oosten

De oud eigenaren van Yukos waren het oneens met de overname en stapten naar de rechter. Op 28 juli 2014 oordeelde het Permanent Hof van Arbitrage (PCA) in Den Haag dat Rusland US$ 50 miljard aan de aandeelhouders van Yukos moet terugebetalen.[7] Het hof achtte kwade opzet bewezen. Het doel van de Russische rechtbanken was om Yukos failliet te laten gaan om daarmee de bezittingen van Yukos in handen te krijgen en politieke rivaal Michail Chodorkovski op te sluiten. Rosneft vroeg direct na de veroordeling voor een bijna gelijk bedrag steun aan bij de Russische overheid.[8]

Na een beroep van Rosneft oordeelde de rechtbank in Den Haag in april 2016 dat Rusland geen schadevergoeding hoeft te betalen aan de voormalige aandeelhouders van Yukos.[9] Het Permanent Hof van Arbitrage was volgens de rechtbank niet bevoegd om een uitspraak in de zaak te doen. Rusland heeft het Verdrag inzake het Energiehandvest, op basis waarvan de zaak bij het PCA werd gevoerd, wel ondertekend, maar het Russische parlement heeft het niet geratificeerd.[9] De teleurgestelde oud aandeelhouders van Yukos gaan weer in beroep tegen deze uitspraak.

Beursgang in 2006[bewerken]

Tankstation van Rosneft in Rusland

Op 14 juli 2006 heeft Rosneft een beursnotering verkregen. Ongeveer 15% van de aandelen werden geplaatst op de RTS en de London Stock Exchange (LSE). De aandelen werden verkocht tegen een koers van US$ 7,55 en de totale opbrengst was US$ 10,7 miljard. De totale waarde van Rosneft werd op dat moment berekend op US$ 79,8 miljard. Drie grote internationale oliemaatschappijen, British Petroleum (BP), Petronas en de Chinese CNPC, participeerden in de plaatsing en kochten voor US$ 2,6 miljard dollar aan aandelen. Kritiek op de plaatsing kwam, onder andere, van belegger George Soros, die andere beleggers opriep de emissie te boycotten op ethische gronden. De Britse toezichthouder, de Financial Services Authority, keurde de beursgang goed ondanks protest van oliemaatschappij Yukos, die van mening was dat de Rosneft deels gesloten goederen, van Yukos, verkocht.[10]

Strategische transactie voor ontwikkeling Karazee[bewerken]

In januari 2011 kondigden BP en Rosneft een verdere intensifering van de samenwerking aan. In 2006 had BP al een klein aandelenbelang van 1,3% en zal een extra belang van 9,5% kopen in Rosneft. Het totale belang komt daarmee op 10,8% en Rosneft neemt een belang van 5% in BP. Dit financiële kruisverband is het directe gevolg van de afspraak om samen naar olie en gas te gaan zoeken in de Karazee. In 2010 verkreeg Rosneft drie licenties, bekend onder de namen East-Prinovozemelsky 1, 2 en 3, om in een gebied van 125.000 km² te mogen boren. BP heeft veel kennis om in moeilijke en winterse omstandigheden te werken, dankzij de ervaring met de Trans-Alaska pijpleiding in Alaska. Als de zoektocht succesvol verloopt, zal de productie van olie en/of gas omstreeks 2020 beginnen.[11] Direct nadat BP de overeenkomst bekendmaakte, kwam er hevig verzet van de Russische aandeelhouders in de joint venture TNK-BP. Zij waren van mening dat BP in Rusland alleen actief mag zijn via TNK-BP en dat zij niet door BP vooraf waren geïnformeerd. BP heeft nog gepoogd tot een vergelijk te komen en ook de mede-aandeelhouders in TNK-BP uit te kopen, maar dit was niet succesvol. Medio mei 2011 werd het contract ontbonden en Rosneft is nu op zoek naar andere partners, Shell wordt genoemd, om in het poolgebied naar olie en gas te gaan zoeken.[12]

Op 30 augustus 2011 bereikten Rosneft en ExxonMobil overeenstemming over de gezamenlijke ontwikkeling van de olievoorkomens in de Karazee. BP en Shell zijn nu niet langer meer in de race. Afgesproken is dat beide bedrijven US$ 3,2 miljard gaan investeren in de zoektocht naar aardolie in de Karazee, maar ook in de Zwarte Zee. In tegenstelling tot de afspraak met BP, zal Rosneft géén direct aandelenbelang in ExxonMobil krijgen, maar kan wel participeren in - nieuwe - olievelden van ExxonMobil in Noord-Amerika, inclusief de Golf van Mexico, en daarbuiten.[13]

Overname TNK-BP[bewerken]

Op 22 oktober 2012 werd bekend dat BP haar belang van 50% in TNK-BP aan Rosneft zal verkopen.[14] Het Russische staatsolieconcern betaalt $ 17,1 miljard in contanten en verder een aanzienlijk bedrag in aandelen. Deze aandelen vertegenwoordigen een belang van 12,84% in Rosneft. BP zal verder voor $ 4,8 miljard Rosneft aandelen kopen van de Russische overheid; BP verwacht na afronding van al deze transacties een aandelenbelang van 19,75% in Rosneft te bezitten en wordt daarmee de op één na grootste aandeelhouder. BP zal twee zetels krijgen in de raad van bestuur van Rosneft. Rosneft heeft ook overeenstemming bereikt met de andere joint venture partner in TNK-BP. Zij verkopen hun belang voor $ 28 miljard.[15] Door deze overname krijgt Rosneft bijna de helft van de totale Russische olieproductie in handen met een productie van 4,5 miljoen vaten olie per dag. In 2011 produceerde TNK-BP bijna 2 miljoen vaten olie per dag hetgeen resulteerde in een jaaromzet van US$ 60 miljard en een nettowinst van US$ 9 miljard. In maart 2013 werd de transactie afgerond en Rosneft werd daarmee de grootste beursgenoteerde oliemaatschappij gerekend naar olie- en gasproductie.[16]

Overname Essar Oil[bewerken]

In oktober 2016 nam Rosneft, in samenwerking met de internationale oliehandelaar Trafigura, het Indiase Essar Oil over.[17] Beide bedrijven nemen elk een belang van 49% en krijgen daarmee 98% van het bedrijf in handen.[17] De Essar Group houdt de laatste 2% van de aandelen. Ze betalen hiervoor US$ 10,9 miljard inclusief de schulden die bij Essar Oil op de balans staan.[17] Hiermee krijgen de twee toegang tot de Indiase markt, inclusief de op een na grootste raffinaderij van het land in Vadinar en 2700 benzinestations. Hiervoor, en nog enkele andere bezittingen, betalen de twee nog eens US$ 2 miljard.[17] De raffinaderij heeft een capaciteit van 400.000 vaten per dag en staat in de westelijke deelstaat Gujarat. Een jaar eerder tekende Rosneft en Essar Oil al een contract voor de levering van 200.000 vaten ruwe olie per dag voor een periode van 10 jaar.[17] De onderhandelingen duurden langer dan verwacht en op 21 augustus 2017 werd de transactie afgerond.[18]

Koop meerderheidsbelang in Bashneft[bewerken]

In oktober 2016 kocht Rosneft een meerderheidsbelang in de kleinere Russische olieproducent Bashneft. De Russische oliemaatschappij betaalde hiervoor US$ 5,3 miljard (RUR 329,6 miljard).[19] Bashneft is de zesde oliemaatschappij van het land en een van de weinige die een productiegroei realiseerde. Sinds 2010 is de productie van Bashneft met 50% gestegen.[19] Op 12 oktober 2016 werd deze koop afgerond.

In november 2015 werd de Russische minister van Economie Oeljoekajev opgepakt op verdenking van omkoping.[20] Volgens de Russische opsporingsinstantie IC ontving Oeljoekajev bijna 2 miljoen euro van Rosneft om de koop van het belang in Bashneft goed te keuren.[20] Rosneft ontkent de beschuldigingen en zegt de aandelen van Bashneft te hebben bemachtigd door het beste bod uit te brengen.[20] Oeljoekajev was sinds 2013 minister en daarvoor tien jaar vicepresident van de Russische Centrale Bank.[20] Corruptie komt vaker voor in het land, maar dit is de eerste maal dat een minister daarvoor wordt opgepakt en er wordt dan ook druk gespeculeerd in Rusland over de echte reden van de arrestatie.[21]

Externe links[bewerken]