Sint-Catharinadal

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Sint Catharinadal
Blauwe Camer.JPG
Land Vlag van Nederland Nederland
Plaats Oosterhout
Religie Christendom
Stroming Rooms-Katholieke Kerk
Gewijd aan Norbert van Gennep
Portaal  Portaalicoon   Religie
Deel van de serie over
kloosters
en het christelijke monastieke leven

Monnik

Sint-Catharindal verwijst naar de zusters Norbertinessen in Oosterhout, de oudste vrouwenkloostergemeenschap van Nederland[1]. Zij zijn daar gevestigd in het kasteel De Blauwe Camer dat ligt in De Heilige Driehoek.

Vroenhout (1271 - 1295)[bewerken]

De orde werd gesticht in 1120 door Norbertus van Gennep in Prémontré. In 1271 werd het klooster van Sint-Catharinadal gebouwd in Vroenhout nabij Wouw[2]. Het altaar van de eerste kloosterkerk was gewijd aan de heilige Catharina. Het klooster nam deze naam over[3]. Het klooster stond net buiten Vroenhout, vermoedelijk aan de Holterbergse straat. Archeologisch onderzoek lijken deze locatie (51° 33′ 19″ NB, 4° 25′ 47″ OL) te bevestigen[4]. Naast het houten hoofdgebouw met gebinten op poeren, waren een kapel en twee kerkhoven aanwezig[3].

Het klooster bezat diverse gronden, waaronder de Wildenberg (waarvan de locatie onbekend is)[3] en een op 10 september 1289 verkregen 152 hectare groot gebied in de Gastelse Laag, een moerasgebied ten zuidwesten van Oudenbosch. De nonnen lieten dit gebied voor turf ontginnen door monniken[5][6]. Daarnaast bezat de gemeenschap in 1279 een watermolen bij Hulsdonk.[7]. Rond de jaren 1287 en 1288 ervaren de zusters de nadelige gevolgen van overstromingen, waaronder de Sint-Aagthenvloed waardoor grote delen van de lager gelegen grondgebieden verloren gingen. Omdat het klooster zelf op hogere grond gebouwd was bleef het zelf gespaard en konden de zusters nog tot 1295 blijven.

Breda (1295 - 1679)[bewerken]

In 1295 konden de zusters met behulp van Raso II van Gaveren (Heer van Breda) zich vestigen in het gasthuis van Breda.[8] In 1308 konden de zusters buiten de stadmuren van Breda een klein, houten onderkomen met kapel betrekken (later werd dit de Kloosterkazerne in Breda). De gemeenschap werd bestuurd door een priorin, gekozen uit de eigen groep. Voor het beheer van de tijdelijke goederen, het contact met de Norbertijner Orde, maar vooral voor de ondersteuning van het geestelijk leven was er een Priester van de orde aanwezig de z.g. Proost.

1rightarrow blue.svg Zie Kloosterkazerne voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Oosterhout (1679 - heden)[bewerken]

In 1647 kregen de zusters een nieuw onderkomen. Het slotje De Blauwe Camer in de naburige plaats Oosterhout werd daarvoor verbouwd tot klooster. In 1672 moesten de zusters in verband met de Hollandse Oorlog terugkeren naar het klooster in Breda. De zusters werden in 1679 gedwongen om het klooster in Breda (de huidige Kloosterkazerne aan de Kloosterstraat) definitief te verlaten.[9].

In 1826 werd de bestaande school voor arme meisjes grondig herbouwd. Op de school werd lager onderwijs gegeven. Tevens was er een naai- en breischool. In 1858 werd de school gesloten omdat deze niet voldeed aan de eisen van de nieuwe onderwijswet. Het onderwijs in Oosterhout werd overgenomen door een Franciscanessenorde[9].

In 1858 werd een tweede klooster gesticht in Neerpelt in België.[2]

Het klooster in Oosterhout is nog steeds in gebruik door de zusters Norbertinessen van Sint-Catharinadal. Naast het geestelijke werk houdt de hedendaagse kloostergemeenschap zich bezig met het restaureren van oude boeken en manuscripten. Ook worden er ontvangsten met workshps georganiseerd en is het mogelijk te overnachten. In 2014 maakten de zusters bekend wijn te gaan verbouwen.[10]

Trivia[bewerken]

Externe link[bewerken]