Steendorp

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Jump to search
Steendorp
Deelgemeente in België Vlag van België
Wapen van Steendorp
Steendorp
Steendorp
Situering
Gewest Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Provincie Vlag Oost-Vlaanderen Oost-Vlaanderen
Gemeente Vlag Temse Temse
Coördinaten 51° 8′ NB, 4° 16′ OL
Overig
Postcode 9140
Detailkaart
Steendorp
Steendorp
Portaal  Portaalicoon   België

Steendorp is een dorp in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen en een deelgemeente van Temse. In de volksmond wordt Steendorp meestal "Het Gelaag" genoemd.[bron?]

Geschiedenis[bewerken]

De oudste archeologische sporen dateren uit de Romeinse periode. Vermoedelijk was er toen een kampplaats ter bewaking van de heirbaan Rijsel-Antwerpen.[1] De oudste vermelding van het dorp dateert uit 1166, onder de vroegere benaming Scausele.[2]

In de 18e eeuw was de klei-exploitatie op zijn hoogtepunt. In september 1865 verliet een veertigtal arbeidersgezinnen het dorp per trekschuit, via de Rupel en Brusselse kanalen vaarden ze naar Lot. De steenbakkersknechten waren vermoedelijk ingegaan op profetieën van ronselaars voor de fabrieken. Ze vestigden zich in de Carré en gingen aan de slag bij weverij Scheppers.[3]

In 1881 werd Steendorp een zelfstandige gemeente, voordien maakte het deel uit van Bazel.[1] Bij de fusie van Belgische gemeenten eind 1976 werd het dorp, evenals Tielrode en Elversele, een deelgemeente van Temse.

Geografie[bewerken]

Steendorp ligt op de linkeroever van de Schelde, iets meer stroomafwaarts vanuit Temse zelf. Net ten oosten van Steendorp ligt Rupelmonde. De deelgemeente telt zo'n 3100 inwoners.

Politiek[bewerken]

Bestuur[bewerken]

Steendorp had een eigen gemeentebestuur en burgemeester van 1881 tot de fusie met Temse in 1976. Tijdens de Eerste Wereldoorlog, vanaf 24 juli 1916, werd het dorp door de Duitse bezetter ingedeeld in de Westabschnitt van 't Vestingsgouvernement Antwerpen.[4]

Burgemeesters[bewerken]

Tijdspanne Burgemeester
1881 - ? Paulus Verheyen
? - ? Adolf Van Brabant (onderwijzer)
? - ? Emiel Verheyen (brouwer)
1947 - 1976 Jozef Peeters [5] (CVP)

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen[bewerken]

Onderstaande tabel toont de evolutie in de zetelverdeling van de Steendorpse gemeenteraad tussen 1922 en 1964. De getallen zijn gebaseerd op de Gazette van Temsche.

Partij 1921 1926 1932 1938 1946 1952 1958
KVB1 / KVV2 / CVP3 11 51 61 62 63 73 83
LP1 51 41 31 21 11 11
BWP1 / BSP2 - 11 11 21 22 32 22
Totaal 11 11 11 11 10 11 11

De zetels van de gevormde coalitie krijgen als achtergrondkleur de partijkleur. De zetels van de lijst die de burgemeester levert, staan vetjes afgedrukt.

Bezienswaardigheden[bewerken]

Kasteel Leugenhage, ook gekend als het 'Blauwhof', in de 1e helft van de 17e eeuw - Afbeelding uit Flandria Illustrata (1641)

Natuur[bewerken]

  • De Roomkouter is een voormalige kleiput dat nu een natuurgebied is. Het natuurgebied bestaat uit 2 zones: zone 1 is een natuurgebied, zone 2 is eerder een park met een Finse piste (900m lang), een bijzonder loopparcours voor joggers, en een natuurvriendelijke speeltuin.
  • Kijkverdriet is een natuurgebied aan de dijk tegenover de steenbakkerij. Op de dijk zelf is een pick-nicktafel met zicht op het Kijkverdriet voorzien.

Cultuur[bewerken]

De Gelaagstraat met zicht op de Sint-Jan-Evangelistkerk.

Wapen[bewerken]

Het Wapen van Steendorp werd nooit officieel toegekend, het werd echter wel in de praktijk gebruikt door de toenmalige gemeente.[12]

Folklore[bewerken]

De Dorpsreus Keizer Karel I dateert uit 2011 en werd gemaakt naar aanleiding van het overlijden van Kalman Horvath, alias Keizer Karel I van Steendorp; boegbeeld van het Steendorpse carnaval. Hij was de vaste pijnder van de reus Mercator (1994) uit Rupelmonde.[13] Hij is 3,90 meter en weegt 40 kilo. Het hoofd werd gemaakt door Jo Bocklandt. Sinds 2015 is het reuzenbestand uitgebreid met Mie Matsjoefel ter ere van de Matsjoefelommegaunk. Ze werd gebaseerd op een tekening van Don Houthoofd, is 3 meter hoog en weegt 50 kilo. Haar hoofd werd eveneens gemaakt door Jo Bocklandt.[14]

Literatuur[bewerken]

  • Steendorp, O mijn duurbre grond – Herwonnen cuestatrots, Temse, 2010

Beeldcultuur[bewerken]

Acteur Martin Gyselinck zelf geboren in Temse en woonachtig in Steendorp vertolkte in Bompa en Chez Bompa Lawijt de rol van Ward. Erg kenmerkend aan die rol was dat deze ook afkomstig was uit Steendorp en steeds "é? é? é?" zei. Wards vrouw Marie-Louise (actrice Mariette Verley) reed zo met een moto rond, de "Steendorp Express" genoemd.

Economie[bewerken]

De oudste bronnen over de ontginning van Rupeliaanse klei gaan terug tot de 16e eeuw. Omstreeks de 18e eeuw kwam klei-exploitatie sterk op en kende het dorp een jaarlijkse productie van circa 900 miljoen bakstenen. In 1881 waren er een honderdtal steengelagen. Heden is er nog slechts een steenbakkerij productief.[1]

Brouwerij Van Goethem was gevestigd in de Gelaagstraat 149. Ze was bekend voor het tripelachtig bier van hoge gisting Cuvée de Briqville en Fakir.[15]

Mobiliteit[bewerken]

Steendorp heeft 2,6 km aan dijken met veel banken en pick-nicktafels, het wegennetwerk telt ongeveer 15 km.

Bekende (ex-)inwoners[bewerken]

Bekende personen die geboren of woonachtig zijn of waren in Steendorp of een andere significante band met het dorp hebben:

Fictief[bewerken]

  • Ward, een typetje van Martin Gyselinck
  • Keizer Karel I (2011), dorpsreus
  • Mie Matsjoefel (2015), dorpsreuzin

Externe links[bewerken]