20,000 Leagues Under the Sea (1954)
| 20,000 Leagues Under the Sea 20.000 mijlen onder zee |
||||
| Afbeelding gewenst | ||||
| Tagline | The Mightiest Motion Picture of Them All! | |||
| Regie | Richard Fleischer | |||
| Productie | Walt Disney | |||
| Scenario | Jules Verne (roman) Earl Felton |
|||
| Hoofdrollen | Kirk Douglas James Mason Paul Lukas Peter Lorre |
|||
| Muziek | Al Hoffman Paul J. Smith |
|||
| Montage | Elmo Williams | |||
| Cinematografie | Franz Planer | |||
| Distributie | Walt Disney Pictures | |||
| Première | 22 december 1954 | |||
| Genre | Sciencefiction, avontuur | |||
| Lengte | 121 minuten | |||
| Taal | Engels | |||
| Land |  Verenigde Staten |
|||
| Nominaties | 4 | |||
| Prijzen | 2 | |||
| IMDb-profiel | ||||
|
||||
20,000 Leagues Under the Sea is een Amerikaanse film uit 1954, met in de hoofdrollen Kirk Douglas, James Mason, Paul Lukas en Peter Lorre. De film is gebaseerd op het gelijknamige boek van Jules Verne en staat bekend als een van de bekendste verfilmingen van dit boek.[bron?]
Inhoud |
[bewerken] Verhaal
Het is het jaar 1866. Onder zeelieden doen verhalen de ronde over een zeemonster dat al vele schepen aanviel en tot zinken bracht. Professor Pierre M. Aronnax en zijn assistent Conseil zijn op weg naar Saigon, maar komen vast te zitten in San Francisco omdat vrijwel geen enkele kapitein de zee op durft. Aronnax wordt in San Francisco geïnterviewd over het monster en zijn antwoorden worden zo geïnterpreteerd dat wordt gesteld dat Aronnax in het bestaan van dit monster gelooft. Hierop wordt Aronnax door de Amerikaanse overheid uitgenodigd om op expeditie te gaan om het monster op te sporen.
Aronnax en Conseil enteren een Amerikaans oorlogsschip. De reis verloopt uitermate frustrerend, mede door de muziek van harpoenist Ned Land. De zoektocht levert niets op en de kapitein beveelt huiswaarts te keren. Op dat moment duikt het monster op en ramt het schip. De klap slingert Ned, Aronnax, en Conseil overboord. Het beschadigde schip drijft weg en de drie mannen blijven alleen achter in de zee. Dan duikt het monster op en blijkt het een door mensen gemaakte onderzeeboot. De drie gaan in het geheim aan boord. Binnen zien ze door één van de ramen hoe een groep mannen in duikpakken een begrafenis houdt op de zeebodem voor een gedood bemanningslid.
Zodra de bemanning van de duikboot terugkeert, worden Ned, Aronnax, en Conseil ontdekt. Ze worden gevangen en voor de kapitein gebracht. Deze stelt zichzelf voor als Nemo, kapitein van de Nautilus. Hij heeft het niet zo op indringers en wil de drie overboord laten zetten. Dan herkent hij Aronnax als een beroemde zeebioloog en verandert van gedachten. Hij zal het leven van de drie sparen, maar ze mogen de Nautilus nooit verlaten.
Nemo's kennis en technologie maken een grote indruk op Aronnax. Ned en Conseil zijn minder enthousiast. Nemo neemt de drie mannen mee op een expeditie op de zeebodem om voorraden in te slaan. Ned wordt aangevallen door een haai wanneer hij een schatkist probeert te stelen uit een gezonken schip, waarna Nemo hem eraan herinnert dat goud en juwelen niets waard zijn op de Nautilus. Aronnax raakt gedurende de reis steeds meer onder de indruk van Nemo’s vaardigheden. Nemo herinnert Aronnax er aan dat het geheim van de Nautilus nooit mag uitlekken, daar de technologie van het schip zijn tijd ver vooruit is en in verkeerde handen een gevaarlijk wapen vormt.
Op een dag toont Nemo Aronnax een strafkolonie en onthult dat hij en zijn bemanning ook ooit gevangenen waren. Wanneer de Nautilus vertrekt, beveelt Nemo eerst een schip vol wapens tot zinken te brengen. Hij verdedigt zijn actie met de stelling dat hij zo mogelijk duizenden levens heeft gespaard. Voor Aronnax is een wraakmotief duidelijk.
Ned maakt ondertussen een ontsnappinsplan. Hij sluipt Nemo’s hut binnen en vindt een kaart met de locatie van een verlaten eiland dat Nemo als haven gebruikt. Hij schrijft de coördinaten op een papiertje, stopt deze in een fles en gooit de fles overboord in de hoop dat iemand hem vindt. Wanneer de Nautilus tijdelijk vastloopt op een koraalrif voor de kust van Nieuw-Guinea, probeert Ned te ontkomen. Hij vlucht terug naar de Nautilus wanneer hij een groep kannibalen tegen het lijf loopt. Nemo laat Ned opsluiten vanwege zijn ontsnappingspoging.
Wanneer de Nautilus door de vloed wordt bevrijd van het koraalrif, duikt er een oorlogsschip op dat een groot gat in de romp schiet. Door het binnenstromende water zinkt de Nautilus naar grote diepte en trekt daar de aandacht van een reuzeninktvis. Het monster volgt de Nautilus naar de oppervlakte, waar een gevecht losbreekt. In het gevecht wordt Nemo door een van de tentakels gegrepen, maar gered door Ned.
Wanneer de Nautilus Nemo’s eiland nadert, blijkt dit te zijn omgeven door oorlogsschepen. Op het eiland zelf zien Nemo en zijn bemanning een groot aantal soldaten. Nemo besluit zijn haven liever te vernietigen dan zijn uitvindingen in verkeerde handen te laten vallen. Wanneer hij terugkeert naar de Nautilus, wordt hij echter dodelijk getroffen door een kogel. Zwaar gewond sleept Nemo zich terug naar de Nautilus en vaart naar de zeebodem met als doel de Nautilus daar voorgoed te laten rusten. Met zijn laatste woorden kondigt hij aan dat als hij sterft, de Nautilus ook zal sterven. Zijn bemanning blijft hem tot het einde trouw en blijft.
Arronax, Conseil en Ned zijn tegen deze massale zelfmoord. Ned ontkomt aan de bemanning en stuurt de Nautilus terug naar boven. Onderweg ramt hij een rif en veroorzaakt een grote scheur in de wand van het schip. Ned redt Aronnax en Conseil en de drie ontkomen in een reddingsboot. De Nautilus zinkt weg. In de reddingsboot zien Ned, Aronnax en Conseil hoe het eiland ontploft met een grote paddenstoelvormige wolk als resultaat.
[bewerken] Rolverdeling
| Acteur | Personage | Opmerkingen |
|---|---|---|
| Kirk Douglas | Ned Land | |
| James Mason | Captain Nemo | |
| Paul Lukas | Professor Pierre Aronnax | |
| Peter Lorre | Conseil | |
| Robert J. Wilke | Nautilus's First Mate | |
| Ted De Corsia | Captain Farragut | |
| Carleton Young | John Howard | |
| J.M. Kerrigan | Billy | |
| Percy Helton | Coach driver | |
| Ted Cooper | Abraham Lincoln's First Mate | |
| Fred Graham | Casey |
[bewerken] Achtergrond
[bewerken] Vergelijking met het boek
De film vertoont een aantal verschillen met het boek. De Nautilus gebruikt in de film atoomenergie als krachtbron in plaats van elektriciteit. Het eiland dat Nemo als haven gebruikt, komt in het boek niet voor, maar enkel in het vervolg het geheimzinnige eiland. Ook de climax is anders. In het boek krijgt Nemo spijt van het laten zinken van een schip en stuurt de Nautilus een draaikolk in. Daarna wordt er niets meer van de Nautilus vernomen tot in het vervolgverhaal blijkt dat de Nautilus dit overleefde.
[bewerken] Reacties
De film kreeg bij uitkomst positieve reacties en geldt inmiddels als een klassieke film van Disney. Vooral de scène met de reuzeninktvis en de Nautilus zelf zijn de iconen van de film geworden.[bron?]
Vijftig jaar na uitgave wordt 20,000 Leagues Under the Sea gezien als een van de meest volwassen live-action films van Disney.[bron?]
De film werd geprezen voor de acteurs. Het was de eerste Disneyfilm waar grote Hollywoodsterren zoals Kirk Douglas, James Mason en Peter Lorre aan meewerkten.
[bewerken] Attracties
De film diende als inspiratie voor een dark ride in Tokyo DisneySea en een walkthrough in Disneyland Parijs.
[bewerken] Prijzen en nominaties
- 1955
- De Academy Award voor Best Art Direction-Set Decoration, Color – gewonnen
- De Academy Award voor beste special effects – gewonnen
- De Academy Award voor beste filmmontage
- 2004
- De Saturn Award voor Best dvd Classic Film Release
