Eibergen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Eibergen
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van Eibergen Wapen van Eibergen
(Details) (Details)
Locatie van de voormalige gemeente Eibergen
Situering
Provincie Vlag Gelderland Gelderland
Gemeente Vlag Berkelland Berkelland
Algemeen
Oppervlakte 69,67 km²
Inwoners (2007) 13.050
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Eibergen (Nedersaksisch: Eibarge) is een plaats in de gemeente Berkelland in de Achterhoek, provincie Gelderland.

Het dorp Eibergen ligt aan het riviertje de Berkel, dat ten oosten van Eibergen Nederland binnenstroomt om in Zutphen in de IJssel uit te monden. Binnen de bebouwde kom wonen ongeveer 12.000 mensen.

Geschiedenis[bewerken]

Eibergen wordt in 1188 voor het eerst vermeld als de parochia Ecberghe. Het was toen reeds een zelfstandig kerspel, waartoe de buurschappen Olden Eibergen, Hupsel, Haarlo en de Waterhoek, Mallem en Rekken behoorden. Ook het kasteel van Borculo hoorde tot 1509 tot het kerspel Eibergen. Wereldlijk behoorde het gehele kerspel Eibergen tot de Heerlijkheid Borculo. Kerkpatroon van Eibergen was de apostel en evangelist St. Mattheus.

In de vijftiende eeuw moet Eibergen de beschikking hebben gekregen over enige stedelijke rechten. Het stadsbestuur bestond uit vier indirect door de burgerij gekozen burgemeesters en twee gemeenslieden. De jaarlijkse verkiezing had plaats op Sint Matthias (24 februari) in de Oude Mattheüskerk van Eibergen. Bekend is dat er in de 12e eeuw al een kerk stond op deze plaats. De huidige kerk is rond 1500 in gotische stijl gebouwd en is sinds de Reformatie in 1616 protestants.

De stad was verdeeld in 9 rotten of wijken met ieder een eigen rotmeester. Elk rot koos een keurnoot. De negen keurnoten kozen de burgemeesters en gemeenslieden achter gesloten deuren in de (latere) consistoriekamer. Medebepalend voor de vraag of het stadsbestuur mocht blijven of vervangen zou worden, was de afloop van de voorafgaand aan de verkiezingen plaatshebbende controle van de jaarrekening, die door het zittende college was opgesteld.

Er waren drie gilden: een weversgilde, een kleermakersgilde en een schoenmakersgilde. Het zegel dat het stadsbestuur gebruikte was afgeleid van dat van de heren van Borculo: de drie Borculose bollen werden drie Eibergse eieren.

Een volle stad is Eibergen nooit geworden, want de rechtspraak, hoog en laag, bleef bij de Heer van Borculo.[1] De burgemeesters voerden tevens de administratie over de mark van Eibergen en de Holterhoek. Hoewel de buurschap Haarlo tot in het midden van de negentiende eeuw tot het kerspel Eibergen bleef behoren, werd zij in de 16e eeuw bestuurlijk daarvan afgesplitst en onderdeel van de Borculose voogdij Geesteren. De voogdij Eibergen was dus kleiner dan het kerspel en bestond uit: het stadje Eibergen met de Holterhoek en de buurschappen Olden Eibergen, Hupsel, Mallem en Rekken.

Op 13 april 1819 werd de gemeente Beltrum, met de buurschappen Beltrum, Lintvelde, Avest en Zwolle, toegevoegd aan Eibergen. De aldus gevormde gemeente Eibergen ging, met uitzondering van de buurtschap Zwolle en kleine delen van Avest en Beltrum, per 1 januari 2005 door een gemeentelijke herindeling op in de nieuwe gemeente Berkelland, waarvan ook de voormalige gemeenten Borculo, Neede en Ruurlo deel uitmaken. Tijdens de stormramp op 1 juni 1927 werd de gemeente getroffen door een tornado. Hij trok van zuidoost naar noordwest, via de buurschappen Voor-Beltrum, Avest, Hupsel en Olden Eibergen naar het dorp Neede. In de gemeente Eibergen vielen de meeste doden.

Aantallen stemmen gemeenteraadsverkiezingen Eibergen 1990/2002

Politiek[bewerken]

De laatste (waarnemend) burgemeester van Eibergen was Ed Tjaberings. Kijk hier voor een volledig overzicht van burgemeesters van Eibergen. Zie hiernaast de verkiezingsuitslagen van de gemeenteraadsverkiezingen van Eibergen in de periode van 1990 tot 2002.

Monumenten[bewerken]

Een monument in Eibergen is De Mallumsche Molen: een uit 1748 daterende watermolen met bijbehorend Muldershuis. De molen, de sluis, het muldershuis en de omgracht van de vroegere havezathe zijn vier aparte rijksmonumenten. Elke zaterdag is het gebouw geopend en wordt er meel gemalen door vrijwillige molenaars. Het gebied rond deze molen is beschermd dorpsgebied.

1rightarrow blue.svg Zie Lijst van rijksmonumenten in Eibergen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In het centrum van Eibergen is het museum voor lokale geschiedenis 'De Scheper' gevestigd. Het museum (een voormalig herenhuis met koetshuis) en ook de daarachter gebouwde boerderij De Vuurever zijn gemeentelijke monumenten. Een complete lijst met gemeentelijke monumenten staat op de site van de gemeente Berkelland.

Overig[bewerken]

Bekende Eibergenaren / geboren in Eibergen[bewerken]

Overige[bewerken]

World Police Indoor Soccer Tournament[bewerken]

Op initiatief van de Eibergse politie bestaat sinds 1982 het World Police Indoor Soccer Tournament. Dit is in de loop der jaren uitgegroeid tot het grootste evenement in zijn soort. Jaarlijks komen er ruim drieduizend deelnemers uit meer dan vierenvijftig deelnemende landen.

NSO[bewerken]

De Nederlandse afluisterdienst Nationale Sigint Organisatie (NSO) heeft in Eibergen-Holterhoek een terrein met een reeks van antennes waarmee hoogfrequent radioverkeer wordt afgeluisterd.

Twenteroute[bewerken]

Het dorp wordt doorsneden door de zogenoemde 'Twenteroute': de N18, die de A18 met Enschede verbindt. Sinds tientallen jaren wordt gesproken over een rondweg om Eibergen, al dan niet in combinatie met het doortrekken van de A18 tot aan Enschede. In 2010 is besloten om een rondweg om Eibergen aan te leggen. Ook de rest van het tracé Varsseveld - Enschede wordt aangepast.[2] De nieuwe weg moet in 2018 klaar zijn.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties

Beluister

(info)