Hendrick Goltzius

	Hendrick Goltzius
	Zelfportret
	Persoonsgegevens
Geboren	1558
Overleden	1 januari 1617
Geboorteland	Nederland
Beroep(en)	kunstschilder, graficus
	Oriënterende gegevens
Stijl(en)	Renaissance, maniërisme
Portaal	Kunst & Cultuur

Salomo's Oordeel. Ca. 1590.

Hendrick Goltzius (Bracht (Brüggen), 1558 - Haarlem, 1 januari 1617) was een Noord-Nederlands schilder, tekenaar, prentkunstenaar en uitgever.

Levensloop [bewerken]

Hij werd geboren in Bracht (in de tegenwoordige Duitse gemeente Brüggen) niet ver van Roermond. In 1577 volgde hij de humanistische duizendpoot Dirck Volkertsz. Coornhert, bij wie hij in de leer was, naar Haarlem.

In zijn eerste jaren als kunstenaar was hij vooral graveur, eerst naar werken van anderen en daarna in zijn eigen maniëristische stijl, beïnvloed door Bartholomeus Spranger. Samen met Cornelis van Haarlem en Carel van Mander vormde hij een soort Haarlems driemanschap van het maniërisme. Na een reis naar Italië ging hij in een soberder trant graveren. Als graveur muntte hij uit in technische vaardigheid. Omstreeks 1600 begon hij te schilderen. Hij was vooral bedreven in portretten, hoewel hij ook grotere figuurstukken schilderde. De latere uitvinder Cornelis Drebbel was enige tijd in de leer bij hem en trouwde Goltzius' jongere zuster Sophia.

Op het stadhuis van Venlo prijkt een medaillon van Goltzius. Het was eigenlijk de bedoeling dat er een medaillon van Venlonaar Hubert Goltzius op het stadhuis kwam. De twee zijn neven en werden per ongeluk verwisseld. Naast Goltzius bevinden zich op het stadhuis de medaillons van Jan van Venlo, Erycius Puteanus en Jan van Cleef.

Werk [bewerken]

Omstreeks 1590 maakte hij de prent Salomo's Oordeel (zie afbeelding rechts). Deze prent lijkt Salomo's oordeel voor te stellen, maar is een allegorische aanklacht tegen de inquisitie. Filips II is afgebeeld als de Crudelis princeps, de wrede vorst, die omgeven wordt door slechte raadgevers (die de inquisitie voorstellen, Dr. Gladius (zwaard), Dr. Laqueus (touw), Dr. Aqua (it dilutes) en Dr. Ignis (vuur)) en een ware moeder, Vera Ecclesia, en een valse moeder, Falsa Ecclesia. Het dode kind op de trap stelt Barabbas voor.^[1]

Noten [bewerken]

↑ Ketters en Papen onder Filips II. Het godsdienstig leven in de tweede helft van de 16e eeuw (Tentoonstellingscatalogus met uitgebreide historische verhandeling), Utrecht (Rijksmuseum het Catharijneconvent), 1986, p. 109