Het Achterhuis (dagboek)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Prinsengracht 263 in Amsterdam. In het achterhuis schreef Anne Frank haar dagboek

Het Achterhuis is de titel van het dagboek van Anne Frank (1929-1945). Het is genoemd naar de bijnaam van het onderduikpand op de Prinsengracht en is het verhaal van een jong Joods meisje ten tijde van de Tweede Wereldoorlog.

Nadat de familie Frank, samen met de familie Van Daan (echte naam Van Pels) en de Joodse tandarts Mr. Dussel (echte naam Fritz Pfeffer) door de Grüne Polizei zijn opgepakt en afgevoerd naar concentratiekamp Westerbork wordt er in de persoonlijke eigendommen van de families een dagboek gevonden door Miep Gies (in het dagboek Miep van Santen genoemd) en Bep Voskuijl (in het dagboek Elli Vossen genoemd), twee van de verzorgers van de onderduikers. Omdat het lot van Anne op dat moment nog niet zeker is, wordt het dagboek zorgvuldig bewaard. Na de oorlog blijkt dat Anne, net als haar moeder, zus, de familie Van Daan en Mr. Dussel, het kamp niet overleefd heeft. Alleen Otto Frank, Annes vader, overleeft de gruwelen.

Anne en haar dagboek[bewerken]

Aanhalingsteken openen "Ik weet dat ik kan schrijven. Een paar verhaaltjes zijn goed, m'n Achterhuisbeschrijvingen humoristisch, veel uit m'n dagboek spreekt, maar... of ik werkelijk talent heb, dat staat nog te bezien."
— Anne Frank, Het Achterhuis, 5 april 1944
Aanhalingsteken sluiten

Anne Frank krijgt voor haar dertiende verjaardag (12 juni 1942) een roodgeruit dagboek van haar ouders cadeau. Vanaf dat moment zal ze er, weliswaar met tussenpozen, haar gedachten en belevenissen in beschrijven. Anne noemt haar dagboek "Kitty", omdat ze een vriendin mist aan wie ze al haar geheimen kwijt kan.

De frequentie van het schrijven neemt toe wanneer ze op 6 juli, nauwelijks een maand later, moet onderduiken. Door de drukte van het achterhuis en het constant op elkaars lip moeten zitten, nemen de spanningen onderling ook toe. Vooral de relatie met haar moeder, die zeer turbulent is, en haar opkomende gevoelens voor een van de andere onderduikers, Peter van Pels, vormen een belangrijke basis voor de dagboekbrieven. Verder komt Anne langzaam in de puberteit, waardoor ze ook anders tegen haar seksualiteit begint aan te kijken. De passages die hierover handelen, hebben ervoor gezorgd dat sommige Amerikaanse ouders het boek als 'te pornografisch voor hun kinderen' beschouwen.[1]

Eerste uitgaven[bewerken]

Otto Frank besluit om het dagboek te redigeren en uit te geven, en dit gebeurt dan ook. De eerste uitgave verschijnt in 1947, onder de titel "Het Achterhuis". Sindsdien is het boek in tientallen talen vertaald. Het voorwoord bij de eerste uitgave werd geschreven door historica Annie Romein-Verschoor.

Recente uitgaven[bewerken]

Recente uitgaven van het boek vergelijken Annes originele tekst met de veranderingen die door haar vader en door anderen zijn aangebracht. Alleen in de wetenschappelijke editie is te zien wat de laatste versie is die door de schrijfster zelf is gemaakt. De handelseditie gaat niet uit van deze zogeheten 'Ausgabe letzter Hand'.

Echtheid[bewerken]

De dagboeken van Anne Frank worden als echt beschouwd. Dat bevestigde onder andere het Duitse Bundeskriminalamt (BKA) in een onderzoek. Het papier en de inkt die de schrijfster in haar dagboek gebruikte, stammen uit de oorlogsjaren. In een eerder onderzoek in 1980 merkte het BKA nog op dat er enige balpeninkt was gebruikt die pas in 1951 op de markt kwam. Voor neonazi's was dit vele jaren aanleiding om te beweren dat het dagboek niet echt was. De aangetroffen balpeninkt was echter niet aangebracht in het dagboek, maar op losse blaadjes. Deze blaadjes bleken afkomstig van een Duitse onderzoekster die de dagboeken in 1960 bestudeerde. Sinds 2009 staat Annes dagboek op de Werelderfgoedlijst voor documenten van UNESCO.

Edities[bewerken]

  • Anne Frank - Het Achterhuis. Dagboekbrieven 14 juni 1942 - 1 augustus 1944. Amsterdam, 1947. (ISBN 960-208-057-4)

Film en toneel[bewerken]

Op het dagboek is een toneelstuk gebaseerd. In de oorspronkelijke Nederlandse uitvoering speelde Martine Crefcoeur de rol van Anne. In de bekendste uitvoering speelde Jip Wijngaarden Anne en Jeroen Krabbé haar vader.

Verder zijn er diverse films op gebaseerd, zoals The Diary of Anne Frank (1959), dat drie Oscars won. Op 30 juli 2009 maakt de UNESCO bekend dat het dagboek van Anne Frank is toegevoegd aan het Geheugen van de Werelderfgoedlijst voor documenten.

In 2014 is een toneelstuk, Anne, geschreven door Leon de Winter en Jessica Durlacher in première gegaan in Amsterdam. Rosa da Silva speelt in deze versie de rol van Anne Frank en haar vader wordt gespeeld door Paul R. Kooij. Speciaal voor dit toneelstuk is een gloednieuw theater gebouwd aan de Danzigerkade in de Westelijke Houthavens.

Wikiquote Wikiquote heeft een of meer citaten gerelateerd aan het dagboek van Anne Frank.
Bronnen, noten en/of referenties