High Speed Alliance

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
High Speed Alliance
Algemene informatie
Land Nederland
Hoofdvestiging Utrecht
Actief december 2007
Bedrijfsstructuur
Aandeelhouder(s) NS / NS Hispeed (90%), KLM (10%)
Beheer
Trajecten AmsterdamRotterdamBrussel
Trajectlengte ca. 100 km (HSL-Zuid)
Portaal  Portaalicoon   Openbaar vervoer

High Speed Alliance B.V., afgekort HSA, is de exploitant van de treinen over de HSL-Zuid sinds de opening in september 2009. HSA heeft voor deze lijn een concessie met een looptijd van 15 jaar. HSA is een samenwerkingsverband van NS (90%) en KLM (10%). De treinen van de HSA reden tot 15 december 2013 onder de naam Fyra. Vanaf 15 december 2013 heet de dienst Intercity direct. De HSA was binnen de NS onderdeel van de bedrijfstak NS Hispeed, maar valt nu onder NS Reizigers.

Concessie[bewerken]

Aan de concessieverlening is een aanbestedingsprocedure en een reeks scherpe onderhandelingen voorafgegaan. Het ministerie van Verkeer en Waterstaat heeft in de eerste ronde van de aanbesteding alle aanbiedingen afgewezen omdat zij te weinig geld opbrachten. Het ministerie verwachtte uit de concessie geld terug te kunnen verdienen op de dure aanleg van de HSL-Zuid. HSA is het ministerie tegemoet gekomen met een nieuwe aanbieding.

Om de hogere concessiebijdrage te kunnen betalen werd het aanbod versoberd, zo verviel de verbinding met Eindhoven, en werden de reizigerstarieven (sterk) verhoogd. De hogere reizigerstarieven zijn controversieel. Het ministerie redeneert dat het aanbod van de HSL-Zuid extra is bovenop de bestaande diensten op het hoofdrailnet, zodat geen bestaande reizigers gedupeerd worden met onredelijke tariefsverhogingen. Het is echter nog maar de vraag in hoeverre redelijkerwijs van NS verwacht mag worden dat zij als exploitant van het hoofdrailnet en als belangrijkste aandeelhouder van HSA met zichzelf gaat concurreren. Ondertussen is een oplossing gevonden: zie hoofdstuk 'Reddingsplan minister van Infrastructuur en Milieu in november 2011'.

Treindiensten[bewerken]

Fyra[bewerken]

De treinen van HSA worden onder de merknaam Fyra geëxploiteerd door NS Hispeed, het bedrijfsonderdeel van de NS dat de internationale treinen exploiteert.

Dienstregeling[bewerken]

Sinds 7 september 2009 rijden binnenlandse treinen met een maximumsnelheid van 160 km/h op het traject Amsterdam Centraal – Schiphol – Rotterdam Centraal, zonder verdere stops (dus met de stops Amsterdam Centraal, Schiphol en Rotterdam Centraal), alleen op werkdagen, 1x per uur, van 7.00 tot 23.00 uur (treinserie 1000). Sinds 12 april 2010 wordt ook in het weekend gereden en vanaf 4 oktober 2010 is de frequentie op werkdagen verdubbeld, de Fyra rijdt sindsdien ieder half uur. Het traject Schiphol – Rotterdam Centraal wordt in 26 minuten afgelegd, tegen 47 minuten met de gewone intercity (via Den Haag). Op het traject Amsterdam – Schiphol wordt de bestaande route gebruikt maar wordt er wel ongeveer 7 minuten tijdwinst gehaald omdat de Fyra en Thalys niet in Amsterdam Lelylaan en Sloterdijk stoppen.

Sinds 4 april 2011 gaan de binnenlandse treinen door naar Breda.

Samen met de Belgische spoorwegmaatschappij NMBS zal HSA internationale shuttletreinen laten rijden op de trajecten Amsterdam – Antwerpen-CentraalBrussel-Zuid. Tenslotte wordt HSA exploitant van het Nederlandse deel van de Thalys tussen Amsterdam en Parijs.

De shuttletreinen hebben een maximumsnelheid van 250 km/h, de Thalys rijdt maximaal 300 km/h op de HSL-Zuid. HSA is contractueel verplicht om een maximale reistijd van 93 minuten aan te bieden tussen Amsterdam en Brussel en 183 minuten tussen Amsterdam en Parijs. De HSA betaalt aan de Nederlandse rijksoverheid 148 miljoen euro per jaar voor de concessie. Dit bedrag wordt jaarlijks geïndexeerd. De eerste vier jaar van de exploitatie krijgt HSA een korting van resp. 60%, 45%, 30% en 15% per jaar.

Materieel[bewerken]

HSA heeft in mei 2004 samen met de NMBS een contract gesloten met de Italiaanse treinfabrikant AnsaldoBreda om vanaf 2006 negentien treinstellen te leveren, waarvan zestien eigendom zouden worden van de HSA en drie van de NMBS. Deze treinstellen van het type V250 zijn ontworpen door het Italiaanse designbureau Pininfarina. Omdat deze treinstellen later dan gepland geleverd zouden worden huurt de HSA sinds 2009 Traxx-locomotieven bij Angel Trains. Samen met intercityrijtuigen van NS Reizigers is hiermee op 7 september 2009 de exploitatie gestart. De snelheid voor deze treinen is beperkt tot 160 km/h. Per klasse is er één rijtuig met zitplaatsreservering. De rijtuigen hebben niet alleen een noodrem maar ook een alarmknop met intercom. Bij brand dient de alarmknop gebruikt te worden, niet de noodrem.

Tarieven[bewerken]

Zie Fyra. De eerste maand gold er ter introductie een veel lagere toeslag. Daarna werd de veel hogere toeslag ingevoerd.

Toekomst Beneluxtrein[bewerken]

De Beneluxtrein (IC Amsterdam – Brussel) zou worden opgeheven na de ingebruikname van de HSL-Zuid. Uiteindelijk is dit uitgesteld tot 9 december 2012. Daarvoor in de plaats zou mogelijk een Belgische IR-trein worden doorgetrokken naar Roosendaal, zodat er nog steeds 2x per uur een trein tussen Roosendaal en Antwerpen zou blijven rijden. Deze dienst is er niet gekomen.

Volgens de meest recente inzichten zou de frequentie tussen Den Haag Centraal en Schiphol worden geïntensiveerd maar vanaf NS-dienstregeling 2010 reden er over het bestaande net geen rechtstreekse treinen meer tussen Rotterdam Centraal en Schiphol. Tussen die twee bestemmingen moesten reizigers een apart HSA-ticket kopen, of overstappen in Leiden Centraal. Naar Amsterdam Centraal kan wel rechtstreeks gereisd worden (via Haarlem). Met de NS-dienstregeling 2013 gaan er weer intercitytreinen van de dienst Amsterdam – Vlissingen via Schiphol rijden.

Financiële problemen[bewerken]

Reddingsplan minister van Infrastructuur en Milieu in november 2011[bewerken]

HSA bleek de te behalen omzet veel te hoog te hebben ingeschat en leed daardoor zware verliezen op de exploitatie, mede door de contractueel verplichte jaarlijkse concessiebetalingen. Het aantal reizigers was, mede door de scheve verhouding tussen de hoge toeslag en het magere extra aanbod, veel lager dan voorzien. Op 18 november 2011 werd bekend dat het Nederlandse kabinet had ingestemd met een reddingsplan van de minister van Infrastructuur en Milieu, Melanie Schultz van Haegen, om een faillissement van HSA te voorkomen.[1][2][3]

De concessiebetalingen werden verminderd tot ongeveer twee derde (van € 148 miljoen per jaar tot € 101 miljoen per jaar, prijspeil 2010), hetgeen over de resterende looptijd van de concessie een inkomstenderving van circa € 390 miljoen betekende. Volgens de minister van Infrastructuur en Milieu zou een faillissement van HSA ertoe hebben geleid dat er geen enkele concessievergoeding meer zou worden ontvangen, hetgeen een schade van circa € 2,4 miljard zou hebben gevormd.

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties