ISO 3166-3

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

ISO 3166-3 is het onderdeel van de internationale standaard ISO 3166 voor landcodes[1] en legt de codes vast voor niet meer gebruikte landsnamen die voorheen in ISO 3166-1 waren opgenomen. De huidige versie is ISO 3166-3:1999

Als begindatum voor opname van codes in ISO 3166-3 is, met terugwerkende kracht, voor 1974 gekozen (zie bij geschiedenis hieronder). Het verwijderen van landcodes uit ISO 3166-1 (en dus opname in 3166-3) kan gebeuren op de volgende gronden:

In zulke gevallen worden de overbodig geworden codes uit ISO 3166-1 verwijderd en met twee toegevoegde letters als alpha 4 code opgenomen in ISO 3166-3.

Geschiedenis[bewerken]

De wenselijkheid voor een codesysteem waarin ook niet meer bestaande landen een plaats hebben is al in de zeventiger jaren bij de eerste aanzetten voor het ontwikkelen van de ISO 3166-standaard onderkend.

Al snel kwam men er echter achter dat het beslist niet triviaal is eenduidig vast te leggen wat als 'historisch' land aangemerkt kan worden en van wanneer tot wanneer enzovoorts en wat niet. Uit pragmatische overwegingen is er besloten alleen te voorzien in codes voor landen die sinds het bestaan van de ISO 3166-standaard hier weer uit zijn verwijderd.

ISO 3166-3 legt dus uitsluitend "voorheen gebruikte landcodes" vast. Wat dit is wordt gedefinieerd als:

(en) "name of a country, dependency, or other area of particular geopolitical interest removed from ISO 3166 since the first edition in 1974"

Ofwel, vrij vertaald: "Naam van een land, rijksdeel of ander gebied van geopolitiek belang die sinds de eerste editie van 1974 uit ISO 3166 verwijderd is"

Opbouw Codes[bewerken]

ISO 3166-3 gebruikt vierletterige codes (en: alpha 4) waarvan de eerste twee letters de lettercombinatie is van de uit ISO 3166-1 verwijderde tweeletterige code. Voor de laatste twee letters kunnen de volgende codes in aanmerking komen:

  • De ISO 3166-1-code die de oude code vervangen heeft.
  • De ISO 3166-1-code van het land waarin het land met de verwijderde landcode is opgegaan.
  • De speciale code HH om aan te geven dat er niet eenduidig een code als 'opvolger' aan te wijzen is.

Voorbeelden[bewerken]

  • In 1989 is de naam van Birma veranderd in Myanmar. De oude ISO 3166-code was BU (van het Engelse Burma), de nieuwe code is MM geworden. Daaruit volgt dat de oude code verhuisd is naar ISO 3166-3 als BUMM.
  • In 1993 is Tsjecho-Slowakije (was CS) opgesplitst in Tsjechië (nu CZ) en Slowakije (nu SK). De oude code staat nu in ISO 3166-3 als CSHH omdat er geen eenduidige opvolger is.
  • In 1990 zijn de landen Zuid-Jemen (was YD) en Noord-Jemen (was YE) samengevoegd in Jemen (nu ook weer YE). De oude code voor Zuid-Jemen staat nu in ISO 3166-3 als YDYE.

Hergebruik Codes[bewerken]

De tweeletterige codes die uit ISO 3166-1 verwijderd zijn blijven eerst nog voor een periode van vijftig jaar gereserveerd, omdat verwacht mag worden dat deze oude codes nog een tijd lang her en der in gebruik zullen blijven.

Na afloop van die vijftig jaar kan de code opnieuw worden toegekend aan een ander land of gebied. In het verleden is dit gebeurd met AI, CS, GE en SK.

Overzicht ISO 3166-3-codes[bewerken]

Uiteraard is de lijst van codes in ISO 3166-3 in principe aan verandering onderhevig. Veranderingen aan ISO 3166-3 zijn altijd en uitsluitend een direct gevolg van veranderingen in ISO 3166-1 en aanpassingen aan die lijst zijn slechts zeer sporadisch nodig. Aldus zijn er sinds het opzetten van ISO 3166-3 in 1999 maar drie nieuwsbrieven met veranderingen gepubliceerd door de ISO 3166/MA (MA: Maintenance Agency).

Onderstaande lijst van ISO 3166-3 codes is hier opgenomen als voorbeeld. Voor de actuele stand van zaken is het altijd beter de lijsten van ISO zelf te raadplegen. In deze lijst staat vooraan de oude, uit ISO 3166-1 afgevoerde tweeletterige code, gevolgd door de vierletterige ISO 3166-3-code, het jaartal van de wijziging en een beschrijving.

oud nieuw jaar land opmerkingen
AI AIDJ 1977 Vlag van Afar- en Issaland Afar- en Issaland Vervangen door DJ Vlag van Djibouti Djibouti. De code AI is inmiddels hergebruikt voor Vlag van Anguilla Anguilla.
AN ANHH[2] 2011 Vlag van Nederlandse Antillen Nederlandse Antillen Vervangen door BQ Vlag van Nederland Bonaire, Sint Eustatius en Saba, CW Vlag van Curaçao Curaçao en SX Vlag van Sint Maarten Sint Maarten.
BQ BQAQ 1979 Vlag van Brits Antarctisch Territorium Brits Antarctisch Territorium Valt nu onder AQ Vlag van Antarctica Antarctica. De code BQ is inmiddels hergebruikt voor Vlag van Nederland Bonaire, Sint Eustatius en Saba.
BU BUMM 1989 Vlag van Myanmar Myanmar Door naamwijziging naar MM Vlag van Myanmar Myanmar.
CS CSHH 1993 Vlag van Tsjecho-Slowakije Tsjecho-Slowakije Vervangen door CZ Vlag van Tsjechië Tsjechië en SK Vlag van Slowakije Slowakije. De code CS is later hergebruikt voor Vlag van Servië en Montenegro Servië en Montenegro (Srbija i Crna Gora), inmiddels vervangen door RS Vlag van Servië Servië en ME Vlag van Montenegro Montenegro.
CS CSXX[3] 2006 Vlag van Servië en Montenegro Servië en Montenegro Valt nu onder RS Vlag van Servië Servië en ME Vlag van Montenegro Montenegro
CT CTKI 1984 Canton en Enderbury Eilanden Vervangen door KI Vlag van Kiribati Kiribati.
DD DDDE 1990 Vlag van Duitse Democratische Republiek DDR Valt nu onder DE Vlag van Duitsland Duitsland.
DY DYBJ 1977 Vlag van Frankrijk Dahomey Vervangen door BJ Vlag van Benin Benin.
FQ FQHH 1979 Franse Zuidelijke en Antarctische Gebieden Valt nu onder AQ Vlag van Antarctica Antarctica en TF Vlag van Franse Zuidelijke en Antarctische Gebieden Franse Zuidelijke en Antarctische Gebieden.
FX FXFR[4] 1997 La France métropolitaine Valt nu onder FR Vlag van Frankrijk Frankrijk.
GE GEHH 1979 Gilbert- en Ellice-eilanden Valt nu onder KI Vlag van Kiribati Kiribati en TV Vlag van Tuvalu Tuvalu. De code GE is inmiddels hergebruikt voor Vlag van Georgië Georgië.
HV HVBF 1984 Opper-Volta (Haute-Volta) Vervangen door BF Vlag van Burkina Faso Burkina Faso.
JT JTUM 1986 Johnston-atol Valt nu onder UM Vlag van Kleine Pacifische eilanden van de VS Kleine Pacifische eilanden van de Verenigde Staten.
MI MIUM 1986 Midway Eilanden Valt nu onder UM Vlag van Kleine Pacifische eilanden van de VS Kleine Pacifische eilanden van de Verenigde Staten.
NH NHVU 1980 Nieuwe Hebriden Vervangen door VU Vlag van Vanuatu Vanuatu.
NQ NQAQ 1983 Koningin Maudland Valt nu onder AQ Vlag van Antarctica Antarctica.
NT NTHH 1993 Saoedi-Iraakse neutrale zone Valt nu onder IQ Vlag van Irak Irak en SA Vlag van Saoedi-Arabië Saoedi-Arabië.
PC PCHH 1986 Trustgebied van de Pacifische Eilanden Vervangen door FM Vlag van Micronesia Micronesia, MH Vlag van Marshalleilanden Marshalleilanden, MP Vlag van Noordelijke Marianen Noordelijke Marianen en PW Vlag van Palau Palau.
PU PUUM 1986 Diverse pacifische eilanden van de V.S. Valt nu onder UM Vlag van Kleine Pacifische eilanden van de VS Kleine Pacifische eilanden van de Verenigde Staten.
PZ PZPA 1980 Panamakanaalzone Valt nu onder PA Vlag van Panama Panama.
RH RHZW 1980 Vlag van Rhodesië Rhodesië Vervangen door ZW Vlag van Zimbabwe Zimbabwe.
SK SKIN 1975 Sikkim Valt nu onder IN Vlag van India India. De code SK is inmiddels hergebruikt voor Vlag van Slowakije Slowakije.
SU SUHH 1992 Vlag van Sovjet-Unie Sovjet-Unie Vervangen door AM Vlag van Armenië Armenië, AZ Vlag van Azerbeidzjan Azerbeidzjan, BY Vlag van Wit-Rusland Wit-Rusland, EE Vlag van Estland Estland, GE Vlag van Georgië Georgië, KG Vlag van Kirgizië Kirgizië, KZ Vlag van Kazachstan Kazachstan, LT Vlag van Litouwen Litouwen, LV Vlag van Letland Letland, MD Vlag van Moldavië Moldavië, RU Vlag van Rusland Rusland, TJ Vlag van Tadzjikistan Tadzjikistan, TM Vlag van Turkmenistan Turkmenistan, UA Vlag van Oekraïne Oekraïne en UZ Vlag van Oezbekistan Oezbekistan, waarvan BY en UA al bestonden.  De code SU is nog wel in gebruik voor internetdomeinnamen.
TP TPTL[5] 2002 Oost-Timor Vervangen door TL Vlag van Oost-Timor Oost-Timor na verkrijgen onafhankelijkheid. De code TP wordt nog wel voor Internet-domeinnamen gebruikt.
VD VDVN 1977 Democratische Republiek van Vietnam Valt nu onder VN Vlag van Vietnam Vietnam.
WK WKUM 1986 Wake-eiland Valt nu onder UM Vlag van Kleine Pacifische eilanden van de VS Kleine Pacifische eilanden van de Verenigde Staten.
YD YDYE 1990 Zuid-Jemen Valt nu onder YE Vlag van Jemen Jemen.
YU YUCS[6] 2003 Vlag van Joegoslavië Joegoslavië Vervangen door CS Vlag van Servië en Montenegro Servië en Montenegro (Srbija i Crna Gora). De code YU wordt nog wel voor Internet-domeinnamen gebruikt.
ZR ZRCD 1997 Vlag van Congo-Kinshasa Zaïre Vervangen door CD Vlag van Congo-Kinshasa Congo-Kinshasa.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. "Land" betekent: land, afhankelijkheid, of ander gebied van bijzonder geopolitiek belang / (fr) pays, dépendance ou autre territoire d'intérêt géopolitique particulier / (en) country, dependency, or other area of particular geopolitical interest
  2. Nieuwsbrief I6
  3. Nieuwsbrief I5
  4. Nieuwsbrief I2
  5. Nieuwsbrief I1
  6. Nieuwsbrief I3