Jakobus de Rechtvaardige

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Jakobus de Mindere
Martelaar, Adelphotheos
Icoon van Jakobus de Mindere
Icoon van Jakobus de Mindere
Geboren onbekend
Gestorven 62 te Jeruzalem
Heiligverklaring pre-congregatie
Naamdag 3 mei (rooms-katholiek)
Attributen boek en staaf
Lijst van christelijke heiligen
Portaal  Portaalicoon   Christendom

Jakobus of Jacobus wordt in het Evangelie de "broer van de Heer" (van Jezus)[1] genoemd. Hij wordt ook wel Jakobus de Rechtvaardige, Jakobus de Mindere of Jakobus de jongere[2] genoemd (ter onderscheiding van de apostel Jakobus, bijgenaamd "de Meerdere"). Hij wordt niet meegeteld in de zogeheten Heilige Familie.

Traditioneel wordt aan deze Jakobus het Bijbelboek "Brief van Jakobus" toegeschreven.

"Broeder van de Heer"[bewerken]

Volgens de traditie van de Rooms-katholieke Kerk wordt er met het "broeder van de Heer" niet bedoeld dat de Jacobus een echte broer van Jezus, dus een zoon van Maria was. De katholieke kerk heeft het dogma aanvaard, dat Maria altijd maagd is gebleven en leert, dat het woord "broeder" in de frase broeder des Heren "neef" of "verwant" betekent. Op grond van datzelfde dogma heeft de Orthodoxe Kerk de traditie dat Jakobus een halfbroer van Jezus is, geboren uit een eerder huwelijk van Jozef.

Volgens de meeste protestantse Kerken is Jakobus een zoon van Maria en Jozef. Deze opvatting is echter pas gegroeid in de loop der eeuwen. De grondleggers van de Reformatie, Maarten Luther en Johannes Calvijn, deelden nog het standpunt van de rooms-katholieke Kerk.

Leven[bewerken]

Over het leven van Jakobus is in de Bijbel niet veel terug te vinden. In Johannes 7:3-6 wordt duidelijk dat de "broers" van Jezus hem (nog) niet geloofden.

Het Evangelie van de Hebreeën (in gebruik bij de Ebionieten, ca. 150 n.Chr.) vermeldt dat Jezus na zijn verschijning aan Maria Magdalena en de leerlingen aan Jakobus persoonlijk verscheen. Jakobus kwam toen tot het geloof in Jezus. Mogelijk verwijst Paulus naar deze gebeurtenis in 1 Korintiërs 15:7.

Uit Handelingen van de Apostelen kan worden opgemaakt dat Jakobus een leidende rol speelde binnen de christengemeente van Jeruzalem.[3] Om deze reden wordt hij binnen de katholieke Kerk, maar ook binnen andere kerkgenootschappen, beschouwd als de eerste bisschop van Jeruzalem. In het apocriefe Evangelie van Thomas, logion 12 is zelfs sprake dat Jezus zijn broer Jakobus aanwijst als zijn opvolger.

Uit de boeken Handelingen en Galaten valt op te maken dat de kring van Jakobus graag de voorschriften uit de Thora wilde naleven en daarom erg kritisch stond tegenover Paulus.

Door de joods-christelijke schrijver Hegesippus werd hij in diens Gedenkwaardigheden (alleen via enkele fragmenten aan ons bekend) omschreven als de perfecte asceet en als een vroom, liefdadig man. Dit ondersteunt de gangbare mening onder theologen dat Jakobus de auteur van de brief van Jakobus is.

De rooms-katholieke Kerk vereert Jakobus als heilige. Zijn naamdag is op 3 mei. De Orthodoxe Kerk viert zijn feestdag op 9 oktober en op 30 juni met de andere twaalf apostelen.

Jakobus stierf volgens Flavius Josephus in het jaar 61 door steniging op instigatie van de hogepriester Ananias.[4]

Iconografie[bewerken]

In de christelijke iconografie is het attribuut van Jakobus de Mindere een hoedenmakersboog.[5]

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Marcus 6:3
  2. Naar Marcus 15:40
  3. Zie Handelingen 12:17 en 15:15-21
  4. Flavius Josefus, Ant Boek 20, hoofdstuk 9 vers 1Eusebius van Caesarea, Kerkgeschiedenis II, 23
  5. Hall, J. (2000). Hall's Iconografisch Handboek. Leiden: Primavera Pers.