Joseph Conrad

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Joseph Conrad (3 december 18573 augustus 1924) was een Pools-Engelse roman- en prozaschrijver. Hij is geboren als Józef Teodor Nałęcz Konrad Korzeniowski in Berdytsjiv, Rusland (tegenwoordig Oekraïne). Zijn romans gaan veelal over het gevaarlijke leven op zee en over exotische plaatsen.

Levensloop[bewerken]

Conrad werd in 1857 geboren in het Poolse Berdyczów (tegenwoordig Berdytsjiv in de Oekraïne) en groeide op in een verarmde adellijke en patriottistische familie. Zijn vader, Apollo Korzeniowski, schreef politiek getinte toneelstukken en vertaalde werken van auteurs als Charles Dickens, Victor Hugo en Shakespeare vanuit het Engels en Frans.

Conrad, 1916, door Alvin Langdon Coburn

In 1861 werd Josephs vader verbannen naar Vologda, en de kleine Joseph en zijn moeder gingen mee. Vanwege de slechte gezondheid van moeder en het extreme klimaat in Vologda kreeg het gezin in 1865 toestemming om naar Tsjernihiv te verhuizen, waar moeder Ewelina Korzeniowska enkele weken later overleed aan de gevolgen van tuberculose. Vier jaar later overleed ook vader Korzeniowski, zodat Joseph op elfjarige leeftijd als wees achterbleef. Zijn oom Tadeusz Bobrowski nam de opvoeding voor zijn rekening, totdat de jonge Conrad op zestienjarige leeftijd verhuisde naar Marseille waar hij aanmonsterde op een schip en zeeman werd.

Conrad beleefde een aantal avontuurlijke reizen, die hem later zouden inspireren tot verhalen als The Arrow of Gold en Nostromo. In 1878 monsterde Conrad voor het eerst aan op een Brits schip voor een reis naar Konstantinopel en daarna terug naar het Engelse Lowestoft. Hij liet Frankrijk achter zich na een mislukte zelfmoordpoging in Marseille,[1]

Amper een maand na zijn eerste aankomst in Engeland monsterde Conrad aan voor diverse reizen op Britse koopvaardijschepen. Hij maakte zich de Engelse taal eigen via contacten met de andere opvarenden aan boord van de schepen. Ook verdiepte hij zich verder in de scheepvaart, waardoor hij in 1886 zijn papieren kreeg voor gezagvoerder koopvaardij, en daarnaast verwierf hij ook de Britse nationaliteit. Op 37-jarige leeftijd vestigde hij zich blijvend in Engeland.

Conrad maakte vele reizen naar alle uithoeken van de wereld. Zijn jongensdroom om naar Afrika te reizen kwam uit. Hij voer ver landinwaarts op de Kongo door het de toenmalige Kongo-Vrijstaat. Indrukken en ervaringen van deze reis zijn terug te vinden in later werk, in het befaamde Heart of Darkness wordt de tocht over de rivier met een stoomschip uitvoerig beschreven en dient de reis naar het binnenland ook als metafoor voor een reis naar het innerlijke van de menselijke geest. Geschokt hoe de koloniale mogendheden zich gedragen tegenover de lokale bevolking besloot Conrad na één reis ontslag te nemen.

In maart 1896 trouwde Conrad met de Engelse Jessie George. Het paar kreeg twee zonen, John en Borys.[2] Conrad heeft ook enige tijd in Bretagne gewerkt op Enez-Veur, een schiereiland ten noorden van Lannion. Op het eiland is een straat naar hem vernoemd: Rue Joseph Conrad.

Auteur[bewerken]

Hoewel Conrad pas op latere leeftijd de Engelse taal leerde, en het eigenlijk zijn derde moedertaal was na het Pools en Frans wordt hij door literatuurcritici geroemd om zijn taalgebruik.[3] Hij schreef in de hoogdagen van het Brits Imperium, en trok zijn voordeel uit zijn ervaringen bij de Franse en later de Britse Koopvaardij. Hij schreef verhalen en romans die zich veelal op zee of aan de kust afspeelden, en die de beproevingen van de menselijke geest weergaven, opgelegd door de eisen van plicht en eer. Thema's als beschaving, moraliteit en ook eenzaamheid komen verschillende malen terug en Conrad gebruikt eigen ervaringen, ook zijn jeugd als banneling, als bron. Bekende werken van hem zijn het verfilmde Lord Jim en het korte verhaal Heart of Darkness.

Conrad was een meesterlijk proza-​​stylist, die een duidelijk niet-Engels dramatisch gevoel bracht in de Engelse literatuur. Hoewel sommige van zijn werken naar het romantische neigen, wordt hij gezien als een voorloper van de modernistische literatuur. Zijn verhalende stijl en de anti-heroïsche personages beïnvloedden veel auteurs na hem. Conrads literaire werk oefende een diepgaande invloed uit op de modernistische beweging, en op een lange lijst van schrijvers, waaronder T.S. Eliot, Graham Greene, Virginia Woolf, Thomas Mann, André Gide, Ernest Hemingway, F. Scott Fitzgerald en William Faulkner.

Een aantal films is gebaseerd op Conrads boeken Victory, Lord Jim, The Secret Agent, An Outcast of the Islands, The Rover, The Shadow Line, The Duel, Heart of Darkness, Apocalypse Now, Nostromo, en Almayer's Folly.

Romans en novellen[bewerken]

Monument van Conrad in Gdynia
  • Almayer's Folly (1895)
  • An Outcast of the Islands (1896)
  • The Nigger of the Narcissus (1897)
  • Heart of Darkness (1899)
  • Lord Jim (1900)
  • The Inheritors (1901), samen met Ford Madox Ford
  • Typhoon and Other Stories (Vertaling verschenen bij Uitgeverij IJzer) (1903)
  • Romance (1903), samen met Ford Madox Ford
  • Nostromo (Vertaling verschenen bij Uitgeverij IJzer) (1904)
  • The Secret Agent (1907)
  • Under Western Eyes (1911)
  • A Personal Record (1912)
  • Chance (1913)
  • Victory (1915)
  • The Shadow Line (1917)
  • The Arrow of Gold (1919)
  • The Rescue (1920)
  • The Nature of a Crime (1923), samen met Ford Madox Ford
  • The Rover (1923)

Verhalenbundels[bewerken]

  • Tales of Unrest (1898)
  • Youth, a Narrative and Two Other Stories (1902)
  • A Set of Six (1908)
  • 'Twixt Land and Sea (1912)
  • Tales of Hearsay (1925)

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Bibliomania: Joseph Conrad, bezocht 5 september 2008
  2. Informatie over Joseph Conrad op internet, bezocht 5 september 2008
  3. Boekbespreking over Joseph Conrad
Wikiquote Wikiquote heeft een collectie Engelse citaten gerelateerd aan: Joseph Conrad