Oscar II van Zweden

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Oscar II
1829-1907
King Oscar II of Sweden in uniform.png
Koning van Zweden
Periode 1872-1907
Voorganger Karel XV
Opvolger Gustaaf V
Koning van Noorwegen
Periode 1872-1905
Voorganger Karel IV
Opvolger Haakon VII
Vader Oscar I van Zweden
Moeder Joséphine van Leuchtenberg
Dynastie Bernadotte
Handtekening Handtekening

Oscar II Frederik (Stockholm, 21 januari 1829 - aldaar, 8 december 1907) was, in opvolging van zijn oudere broer Karel, van 18 september 1872 tot zijn dood in 1907 koning van Zweden en tot 18 november 1905 koning van Noorwegen. Hij was de derde zoon van koning Oscar I van Zweden en koningin Josephine van Leuchtenberg. Via zijn moeder was Oscar een afstammeling van koning Gustaaf I van Zweden. Zijn moeder was een stiefkleindochter van keizer Napoleon I van Frankrijk.

Jeugd[bewerken]

Oscar Frederik van Bernadotte, prins van Zweden, werd geboren op 21 januari 1829 in het Koninklijk Paleis te Stockholm. Kort na zijn geboorte kreeg Oscar de titel hertog van Östergötland. Hij werd geboren tijdens de regering van zijn grootvader, koning Karel XIV Johan. Zijn vader was kroonprins Oscar, de latere koning Oscar I. Hij trad toe tot de marine toen hij elf jaar oud was. Hij werd benoemd tot junior-luitenant in juli 1845. Later ging hij studeren aan de Universiteit van Uppsala; hij was vooral erg goed in wiskunde. Op 6 juni 1857 trouwde hij te Wiesbaden-Biebrich met Sophia van Nassau-Weilburg, de jongste dochter van hertog Willem van Nassau-Weilburg en diens tweede vrouw hertogin Pauline van Württemberg, een kleindochter van koning Frederik I van Württemberg. Zodoende werd hij de oom van Emma van Waldeck-Pyrmont. Sophia had een oudere halfbroer, Adolf, die na de dood van koning Willem III der Nederlanden, groothertog van Luxemburg werd.

De Zweedse Koninklijke familie in 1857. Staand van links naar rechts: prins Augustus, prinses Sophia van Nassau-Weilburg, Oscar zelf, kroonprins Karel en kroonprinses Louise. Zittend van links naar rechts: prinses Eugénie, koning Oscar I, prinses Louise en koningin Joséphine.
De Zweedse Koninklijke familie in 1882. Staand van links naar rechts: prins Oscar, prinses Ebba van Fulkila Munck, prins Karel, prins Willem, erfprins Gustaaf Adolf, kroonprins Gustaaf, kroonprinses Victoria en prins Eugenius. Zittend van links naar rechts: prinses Ingeborg met dochter Margaretha, prinses Theresia Amalia (weduwe van prins Augustus), koningin Sophia en koning Oscar II. Staand naast de koning: prins Erik.

Oscar had twee oudere broers: prins Karel (1826-1872), die huwde met prinses Louise der Nederlanden, en de ongehuwd gestorven Gustaaf (1827-1852). Verder had hij een jongere zuster, prinses Eugénie (1830-1889), eveneens ongehuwd gebleven; en een jongere broer, prins Augustus (1831-1873), die trouwde met prinses Theresia Amalia van Saksen-Altenburg.

Koning van Zweden en Noorwegen[bewerken]

Op 8 juli 1859 stierf Oscars vader koning Oscar I. Deze werd opgevolgd door diens oudste zoon onder de naam Karel XV. Karel XV was 13 jaar koning over de Verenigde Koninkrijken van Zweden en Noorwegen en stierf op 18 september 1872 zonder mannelijke nakomelingen. Aangezien Oscars andere oudere broer, prins Gustaaf, reeds was overleden in 1852 werd Oscar aangewezen als nieuwe koning. Hij en Sophia werden tot koning en koningin van Noorwegen gekroond in de Nidaros-kathedraal in Trondheim op 18 juli 1873. Toen hij koning werd, nam hij de volgende lijfspreuk aan: Brödrafolkens väl / Broderfolkenes Vel ("Het welzijn van de broedervolkeren"). Terwijl de koning en het koninklijk hof gewoonlijk in Zweden resideerden, leerde Oscar toch vloeiend Noors spreken, en vanaf het begin realiseerde Oscar zich de essentiële problemen bij het onderhouden van de unie tussen Zweden en Noorwegen. De politieke gebeurtenissen die leidden tot de vreedzame ontbinding van de unie tussen Noorwegen en Zweden in 1905 werden aanzienlijk vergemakkelijkt dankzij de tact en het geduld van de koning zelf. Hij werd onttroond op 7 juni 1905 door het Noorse Parlement en hij deed zelf afstand van de Noorse troon op 26 oktober. Hij weigerde zelfs een aanbod van Noorse regering om een prins van zijn huis tot koning van Noorwegen te benoemen. Maar de betrekkingen tussen de twee landen werden hersteld vóór zijn dood; hij stierf in Stockholm op 8 december 1907.

Vier generaties uit het Huis Bernadotte. Staand van links naar rechts: de latere koning Gustaaf V en koning Gustaaf VI Adolf. Zittend koning Oscar II en in zijn handen prins Gustaaf Adolf, de vader van de huidige koning Karel XVI Gustaaf.
Munt van 1 kroon (1906)

De politiek[bewerken]

Zijn grote intelligentie en zijn afstandelijkheid tegenover de dynastieke zaken die van invloed waren bij de andere Europese vorsten gaf de koning waardevol aanzien als scheidsrechter in internationale vragen en kwesties. Op verzoek van het Verenigd Koninkrijk van koningin Victoria, het Duitse Keizerrijk van keizer Wilhelm II en de Verenigde Staten van president Grover Cleveland, werd hij in 1889 benoemd tot Chief Justice van Samoa (voormalig West-Samoa), en hij werd opnieuw ingeschakeld om te bemiddelen in de politieke zaken van Samoa in 1899. In 1897 werd hij bevoegd om een vijfde scheidsrechter te benoemen, indien nodig, in het Venezolaanse geschil, en hij werd verzocht op te treden als scheidsrechter in het Anglo-Amerikaanse arbitrageverdrag dat werd vernietigd door de Amerikaanse Senaat. Hij won vele vrienden in het Verenigd Koninkrijk door zijn steun aan Groot-Brittannië ten tijde van de Tweede Boerenoorlog (1899-1902), steun die werd uitgesproken in een verklaring, afgedrukt in The Times van 2 mei 1900, toen de Europese reacties op de Britse houding in dat conflict bijna universeel vijandig waren.

Huwelijk en kinderen[bewerken]

Op 6 juni 1857 trouwde hij met Sophia van Nassau-Weilburg. Het paar kreeg 4 zonen:

Oscars oudste zoon, prins Gustaaf, de hertog van Värmland, volgde hem op als koning Gustaaf V. Zijn tweede zoon, Oscar, deed afstand van al zijn koninklijke titels om te kunnen trouwen met een hofdame, Ebba Munck, in 1888. Hij nam toen de titel 'Prins Bernadotte' aan en werd later beter bekend als Graaf van Wisborg. De andere zonen van de koning waren Karel, de hertog van Västergötland, die in het huwelijk trad met prinses Ingeborg van Denemarken en Eugenius, de hertog van Närke, die een bekend schilder werd.

Als koning van Noorwegen werd hij, na de gebeurtenissen van 1905, opgevolgd door zijn achterneef, Karel van Denemarken. Prins Karel was een kleinzoon van Oscars broer, koning Karel XV. Prins Karel werd koning van Noorwegen als koning Haakon VII. Hij was een zoon van koning Frederik VIII van Denemarken en koningin Louise van Denemarken, geboren als prinses Louise van Zweden.

Er is altijd gespeculeerd dat Oscar naast zijn kinderen bij koningin Sophia ook een aantal buitenechtelijke kinderen had, ook al heeft hij die kinderen nooit officieel erkend. Er wordt gezegd dat hij twee zoons had met de actrice Marie Friberg. En ook zou hij een dochter hebben bij Emma Elizabeth Hammarström, geheten Anna Uddgren (geboren als Anna Hofman, geboren 1868).

Marmeren buste van koning Oscar II (1873) door Carl August Söderman, Livrustkammaren, Stockholm

Voorouders[bewerken]

De voorouders van Koning Oscar II
Oscar II van Zweden Vader:
Oscar I van Zweden
(1799-1859)
Grootvader:
Karel XIV Johan van Zweden
(1763-1844)
Overgrootvader:
Henri Bernadotte
(1711-1780)
Overgrootmoeder:
Jeanne St. Jean
Grootmoeder:
Désirée Clary
(1777-1860)
Overgrootvader:
François Clary (1725-1794)
Overgrootmoeder:
Françoise Rose Somis (1737-1815)
Moeder:
Joséphine van Leuchtenberg
(1807-1876)
Grootvader:
Eugène de Beauharnais
(1781-1824)
Overgrootvader:
Alexandre de Beauharnais
(1760-1794)
Overgrootmoeder:
Joséphine de Beauharnais, keizerin van Frankrijk
(1763-1814)
Grootmoeder:
Augusta van Beieren
(1788-1851)
Overgrootvader:
koning Maximiliaan I Jozef van Beieren
(1756-1825)
Overgrootmoeder:
Augusta Wilhelmina van Hessen-Darmstadt
(1765-1796)