Paksoi

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Paksoi
Brassica campestris var. chinensis Unknown vegetable dsc07327.jpg
Taxonomische indeling
Rijk: Plantae (Planten)
Stam: Embryophyta (Landplanten)
Klasse: Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade: Bedektzadigen
Clade: 'nieuwe' Tweezaadlobbigen
Clade: Malviden
Orde: Brassicales
Familie: Brassicaceae (Kruisbloemenfamilie)
Geslacht: Brassica (Kool)
Variëteit
Brassica rapa var. chinensis
(L.) Hanelt (1950)
Portaal  Portaalicoon   Biologie

Paksoi (Brassica rapa var. chinensis,[1] synoniem: Brassica campestris var. chinensis) is een langwerpige open kool met groene bladeren en spierwitte bladstelen van Aziatische origine. De groente is het gehele jaar verkrijgbaar en is afkomstig uit de Nederlandse kassen, maar komt ook uit Aziatische landen, Israël en Spanje.

De groente moet niet verward worden met Chinese kool. Beide hebben de gemeenschappelijke eigenschap dat ze niet die typische koolsmaak hebben. Paksoi is een knapperige groente met vitamine C die zowel in salades als om te roerbakken gebruikt kan worden.

Herkomst[bewerken]

In Europa worden heel wat koolgewassen als groente verbouwd. Maar ook in China en Oost-Azië worden ze sinds mensengeheugens als groente verbouwd. De Pak-Choi of paksoi (variëteit chinensis) en de chinese kool (variëteit pekinensis). Soms vindt men deze soorten ook onder de naam Brassica campestris.

Kenmerken[bewerken]

De paksoi is evenals de chinese kool een bladgroente. Paksoi wordt ook wel selderijkool genoemd omdat de dikke stronken die onderaan eindigen in een lange dunne wortel op selderij lijken. Ook van paksoi zijn er verschillende groene kleurtinten beschikbaar. Wat betreft volume en hoogte bestaan er grote verschillen. Eén van de bekendste varianten is de baby-paksoi.

Gebruik[bewerken]

Van paksoi kan de hele plant gebruikt worden.[2][3] Ze kunnen net zoals asperges klaar gemaakt worden. De groente kan ook gekookt of gestoofd worden, echter niet te lang zodat de groente licht knapperig blijft. Populair is ook het gebruik in een roerbakgerecht, bijvoorbeeld in een wok. Meestal wordt er wel gezorgd voor een voldoende pikante smaak met bijvoorbeeld knoflook of gember. Verder kan er heel goed stamppot gemaakt worden met paksoi. Ook fijn versneden in salades zijn paksoistelen goed te verbruiken, maar dan wel licht geblancheerd. De smaak van paksoi is veel meer uitgesproken waardoor het aan te raden is geen of slechts een weinig zout of kruiden toe te voegen.

Opkweek[bewerken]

Vollegrond[bewerken]

Het grootste probleem bij de teelt van paksoi is het doorschieten. De bloemstengel wordt gevormd zonder dat er een voldoende grote krop kan uitgroeien. Er zijn verschillende oorzaken van de vroegtijdige bloemvorming. Paksoi kan vanaf eind april onder verwarmd glas gezaaid worden. Een minimumtemperatuur van 20°C overdag en 16°C 's nachts is een eerste maatregel om doorschieten te voorkomen. Pas vanaf 10 juli kan er ter plaatse gezaaid worden, dit tot uiterlijk 15 augustus. De rassenkeuze is eveneens belangrijk ter voorkoming van het doorschieten. De oudere rassen zijn alleen geschikt voor zaai vanaf juli.

Onder glas[bewerken]

Paksoi blijft onder glas kleiner en kan op 30 x 25cm uitgeplant worden. De planten kunnen in de grond gezet worden tot aan het eerste paar bladeren. Pas geplante paksoi kan last hebben van bladverbranding. Als er ter plaatse gezaaid wordt is het beter groepjes van drie of vier zaadjes te leggen en daar dan naderhand de sterkste zaailing van over te houden. Zaai op een diepte tussen 1 en 1,5 cm.

Wat betreft de standplaats moet er rekening meegehouden worden dat het koolgewassen zijn in verband met knolvoet. Kies dus een plaats waar de vorige maanden en jaren geen koolgewassen stonden. Een voedzame en vochthoudende grond, waar een ruime hoeveelheid compost of goed verteerde stalmest aan toegevoegd is, wordt aangewezen. Indien deze groente verbouwd wordt als nateelt moet er toch nog gezorgd worden voor een ruime organische bemesting, bijvoorbeeld met bloedmeel of een andere gedroogde organische meststof. Kalktoediening in het vroege voorjaar om de pH te verhogen is aan te raden. Paksoi is namelijk heel gevoelig voor knolvoet. Deze bekende schimmelziekte die de wortels van koolgewassen doet opzwellen komt minder voor bij hoge pH. Zwaardere grondtypes zijn voor deze snelgroeiende koolsoorten minder geschikt. Kies een perceel dat vrij veel zonlicht krijgt, alhoewel wat lichte schaduw voor deze groente 's zomers een voordeel kan zijn.

Informatie over voedingswaarde[bewerken]

Voedingswaarde per 100 gram

Kcal: rauw 11

Vitamine C: rauw 21 mg

IJzer: rauw 0,6 mg

Vezel: rauw 1,2 gram

Kopen, bewaren en koken

Verkrijgbaarheid: het hele jaar goed verkrijgbaar

Nodig voor 2 ons: 300-350 gram

Bewaartijd koele plaats (12-14 °C): 2 dagen

Bewaartijd koelkast (4-7 °C): 7 dagen

Gemiddelde kooktijd: 7 minuten

Bijzonderheden

Paksoi is een nitraatrijke groente.

Bij aankoop moeten de bladeren gaaf en fris zijn.

Verpakt in een open plastic zak is paksoi ongeveer een week houdbaar in de koelkast.

Bronnen, noten en/of referenties