Knoflook

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Knoflook
Garlic.jpg
Taxonomische indeling
Rijk: Plantae (Planten)
Stam: Embryophyta (Landplanten)
Klasse: Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade: Bedektzadigen
Clade: Eenzaadlobbigen
Orde: Asparagales
Familie: Alliaceae (Lookfamilie)
Geslacht: Allium (Look)
soort
Allium sativum
L. (1753)
Portaal  Portaalicoon   Biologie

Knoflook (Allium sativum) is een plant uit de lookfamilie (Alliaceae). Tot deze familie behoren andere soorten als de ui en de bieslook.

Groei[bewerken]

Net als de ui en bieslook is knoflook een bolgewas dat voor de winter zijn energie in een bol opslaat zodat het in de lente een voorsprong heeft en heel snel kan groeien en bloeien. De plant groeit op goed doorlatende grond en in de volle zon.[1]

Consumptie[bewerken]

Knoflook wordt zowel vers (geperst) als in poedervorm (gedroogd en gemalen) toegepast. Knoflook is een kruid met een zeer doordringende smaak en geur, dat in Frankrijk en de mediterrane landen bijzonder veel gebruikt wordt.
Knoflookazijn kan worden gemaakt door uitgeperste knoflook in gekookte, koude azijn te doen. Dit moet twee weken blijven staan, waarna de azijn gezeefd dient te worden.[1]

Geschiedenis[bewerken]

"Lauk" werd al vermeld in de Edda[2]. De Talmoed "Eet regelmatig knoflook, het heldert de geest op, versterkt de mannelijkheid en verdrijft darmparasieten!", de Bijbel[3] en de Koran vermelden knoflook. De Codex Ebers in Egypte vermeldde al 3500 jaar geleden knoflook[4]. De arbeiders die aan de piramiden bouwden kregen knoflook te eten. Homeros vermeldt gebruik van knoflook door Nestor[5]. Galenus raadde knoflook aan tegen zowat alle kwalen.

In de Romeinse tijd geloofde men dat knoflook de spieren versterkte, vandaar dat gladiatoren vaak knoflook kauwden. Uit laboratoriumproeven met knoflooksupplementie blijkt dat dit het testosterongehalte in ratten kan verhogen.[6]

In de Middeleeuwen werd knoflook geacht de duivel en heksen weg te houden en te beschermen tegen de pest. Knoflook kan inderdaad bacteriëndodend werken dankzij de component allicine. In de klassieke literatuur is knoflook ook genoemd als een middel om vampieren af te weren.

Gezondheid[bewerken]

Aan knoflook worden verschillende gezondheidsbevorderende eigenschappen toegeschreven. Een cholesterolverlagende werking en bloeddrukverlagende werking heeft enige wetenschappelijke onderbouwing, voor andere geclaimde eigenschappen (zoals werking tegen verkoudheid en kanker) is geen afdoende bewijs.[7][8].

Onderzoeken 'in vitro' en bij ratten en konijnen geven duidelijke aanwijzingen dat knoflook de afzetting van plaque op de vaatwanden voorkomt,[9][10][11] maar ook de bloedstolling vermindert.[12] Het lijkt daarom verstandig het niet in grote hoeveelheden in te nemen met geneesmiddelen die bloedstolling verminderen of in de week voor een operatie of een bevalling.[13][14]

Verschillende gerandomiseerde onderzoeken met controlegroep (RCTs) wijzen uit dat knoflook de bloeddruk verlaagt in mensen met een verhoogde bloeddruk.[15][16] Een mogelijk mechanisme hiervoor zijn de zwavelverbindingen in knoflook: deze worden in het lichaam omgezet in diwaterstofsulfide, een stof die dient als boodschapperstof voor vaatverwijding. [17][18]

Er zijn sterke aanwijzingen dat knoflook het cholesterolgehalte in het bloed verlaagt bij patiënten met hypercholesterolemie, [19][20] maar enkele recentere onderzoeken laten geen effect zien.[16]

Plaatselijke toepassing kan brandwonden veroorzaken: in de literatuur zijn enkele gevallen gerapporteerd.[21]

Knoflook (vooral verse) is giftig voor honden en (vooral) katten.[22][23][24][25].

Mensen die overgevoelig zijn voor sulfiet kunnen lichamelijke klachten ondervinden door het nuttigen van knoflookproducten.[26]

In Rusland wordt knoflook ook wel 'penicilline voor de armen' genoemd.

Knoflook wordt ook gebruikt als afrodisiacum.

Geur[bewerken]

Veel componenten in knoflook zijn zwavelverbindingen. Deze worden bijna allemaal door het lichaam verteerd, behalve allylmethylsulfide (AMS). Dit wordt niet verteerd in de ingewanden, maar opgenomen in het bloed. Het bloed brengt de AMS naar de longen en de huid waar het een, voor anderen, onprettige geur veroorzaakt. Uit een onderzoek gedaan door de Universiteit van Edinburgh blijkt dat de geur helpt tegen muggen.[27]

Ook kleine stukjes knoflook in de mond, zoals tussen de tanden, kunnen slechte adem veroorzaken. Dit laatste kan gedeeltelijk verholpen worden door het kauwen van peterselie.

Geraadpleegde literatuur[bewerken]

  1. a b Koomen, E. (1976). Tuinieren voor iedereen. Baarn: Market Books bv.
  2. Spice Pages: Garlic (Allium sativum, garlick)
  3. Numeri 11:5
  4. Arch Intern Med - Garlic: What We Know and What We Don't Know, February 26, 2007, Charlson and McFerren 167 (4): 325
  5. botanical.com - A Modern Herbal | Garlic
  6. Garlic supplementation increases testicular testos...[J Nutr. 2001] - PubMed Result
  7. http://www.umm.edu/altmed/articles/garlic-000245.htm
  8. http://www.mayoclinic.com/health/garlic/NS_patient-garlic
  9. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?cmd=Retrieve&db=PubMed&list_uids=15277094&dopt=Abstract
  10. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17123684
  11. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/9641475
  12. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17966136
  13. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17918162
  14. http://www.aafp.org/afp/20050701/103.html
  15. Ried, K, OR Frank e.a. (2008) Effect of garlic on blood pressure: a systematic review and meta-analysis. BMC Cardiovasc Disord. 2008 Jun 16;8:13
  16. a b Pitter, M.H. & E Ernst (2007) Clinical effectiveness of garlic (Allium sativum) Mol. Nutr. Food Res. 51 (2007) 1382 - 1385.
  17. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?cmd=Retrieve&db=pubmed&dopt=AbstractPlus&list_uids=17951430
  18. Sulfide in knoflook goed voor bloedvaten, NRC Handelsblad, 16 oktober 2007.
  19. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?cmd=Retrieve&db=pubmed&dopt=Abstract&list_uids=15157944
  20. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17328819
  21. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11600262?dopt=Abstract
  22. R.B. Cope, Allium species poisoning in dogs and cats, Veterinary Medicine, augustus 2005, pp. 562-566
  23. pets by nature
  24. http://www.petalia.com.au/templates/storytemplate_process.cfm?specie=dogs&story_no=257
  25. http://www.peteducation.com/article.cfm?cls=2&cat=1939&articleid=2414
  26. http://www.vwa.nl/txmpub/files/?p_file_id=29441
  27. Horecanieuwsbericht: knoflook tegen muggenplaag
Wikibooks Wikibooks Kookboek bevat een recept voor Knoflook.
Icoontje WikiWoordenboek Zoek knoflook op in het WikiWoordenboek.