Homerus
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Homerus, eigenlijk Homeros (Oudgrieks: Ὅμηρος, Hómēros), was een Griekse dichter en zanger die leefde van ca. 800 v.Chr. – ca. 750 v.Chr. Hij vervaardigde epische gedichten, waarin hij een groot aantal overgeleverde heldensagen, godenverhalen en mythische vertellingen uit zijn cultuur verwerkte. Twee epische gedichten, de Ilias en de Odyssee, de oudst bekende en bewaard gebleven literaire werken van de Griekse letterkunde, worden aan hem toegeschreven. Echter, hierover bestaat reeds sinds lange tijd grote onzekerheid. Het wordt zelfs betwist dat beide werken door één auteur zouden zijn vervaardigd.
Over zijn geboorteplaats zijn de geleerden het oneens. Sommigen zeggen Smyrna, anderen het eiland Chios. Men zei dat hij blind was, dat kwam door het feit dat als hij een verhaal vertelde zijn ogen sloot (zijn bijnaam was de blinde bard). Ook zijn tijd en de omstandigheden waarin hij leefde blijven grotendeels in nevelen gehuld. De Nederlandse geleerde Ruijgh heeft getracht aan te tonen dat Homerus reeds in de negende eeuw voor Christus moet hebben geleefd. Zijn handicap is een voor de hand liggende reden waarom hij de kost verdiende met het verzamelen van verhalen, die hij waarschijnlijk door iemand anders liet opschrijven, maar zeker is dat niet. Sommigen beweren zelfs dat hij nooit bestond, of dat de naam Homeros een verzamelnaam was voor verschillende dichters, die de Ilias en Odyssee schreven. De studie omtrent deze onzekerheden, noemt men de Homerische Kwestie.
De Ilias en de Odyssee zijn epische gedichten. Ze beschrijven elk vanuit een heel andere invalshoek de strijd om Troje, een stad in het noordwesten van Klein-Azië. Er bestonden wellicht reeds vele eeuwenlang mondeling overgeleverde Trojaanse heldensagen waaruit de beide epen zijn samengesteld.
De Ilias (zo genoemd naar de andere naam van Troje, Ilion) beschrijft een korte episode uit die strijd. De voorgeschiedenis van die episode komt slechts terloops aan de orde: de schaking van Helena, de dochter van Leda en Zeus, gehuwd met koning Menelaüs van Sparta door Paris, de zoon van koning Priamus van Troje, de veldtocht om Helena te bevrijden onder leiding van Agamemnon en gebeurtenissen tijdens de eerste zes jaar van het beleg. Het eigenlijke thema van de Ilias is de wrok van Achilles jegens de Griekse leider Agamemnon: ruzie om een buitgemaakte slavin. Achilles onttrekt zich hierom aan de strijd; militaire rampspoed voor de Grieken is daarvan het gevolg. De dood van Achilles' wapenmakker Patroclus doet Achilles weer aan de strijd deelnemen om zich te wreken op de Trojaanse held Hector. De uitvaart van Hector is de laatste episode van de Ilias. Het sneuvelen van Achilles, die getroffen zou worden in zijn spreekwoordelijk geworden Achillespees en de inname van Troje middels de klassieke krijgslist van het Paard van Troje, komen er niet in voor.
De uit 24 boeken bestaande Odyssee (afgeleid van de naam Odysseus van een Griekse koning van het eiland Ithaka) is een raamvertelling, waarin de tien jaar durende thuisreis van de hoofdpersoon Odysseus wordt verteld. Het kader vormt de terugkeer van de held van het eiland van de nimf Calypso, zijn verblijf op het paleis der Phaiaken, waar hij zijn lotgevallen verhaalt en de eigenlijke thuiskomst in zijn koninkrijk Ithaka, waar hij afrekent met de vele vrijers van zijn vrouw Penelope, die trouw op hem heeft gewacht.
Aan Homeros zijn ook andere werken toegeschreven:
- Batrachomyomachia, een oorlog tussen kikkers en muizen.
Dactylische hexameters, geschreven in nagenoeg dezelfde stijl als de Ilias en Odyssee.
Dactylische hexameters, vertelt over de sage van "De Zeven tegen Thebe", waaraan o.a. de held Tydeus, Diomedes' vader, meedeed. Pseudo-Apollodoros vermijdt vreemd genoeg de auteur te noemen van dit epos en doet dit niet erg subtiel.
Na de dood van Meleagros hingen Althaia en Kleopatra zichzelf op. De vrouwen die treurden bij het lijk van de held, werden in vogels veranderd. Toen Althaia zo gestorven was, trouwde Oineus met Periboia, een dochter van Hipponoös. De schrijver van de Thebais zegt dat zij aan Oineus gegeven werd als eergeschenk, vanwege zijn gevecht met Olenos; maar Hesiodos vertelt, dat zij, in Achaia door Olenos verleid, door haar vader Hipponoös naar Oineus werd gestuurd, die ver weg woonde, met het verzoek haar om zeep te helpen. Er zijn ook enkelen die zeggen dat Hipponoös haar naar Oineus werd gestuurd, omdat ze was bezweken voor Oineus’ avances en van hem een kind verwachtte. Periboia baarde hem Tydeus.
(Pseudo-Apollodoros, Bibliothèkè, I)
Herodotos (Historiès Apodexis, 4.32) laat in het midden of dit verloren gegane epos al dan niet van de hand van Homeros is.
Enkele levensbeschrijvingen van Homeros zijn overgeleverd, onder andere een van "Herodotos" (merkwaardig genoeg geschreven toen Herodotos al tweehonderd jaar dood was...)
[bewerken] Nederlandse vertalingen
Van de Ilias:
- Homerus: Ilias, de wrok van Achilles; ingeleid en vertaald in Nederlandse hexameters door H.J. de Roy van Zuydewijn.
- Homerus: Ilias, vertaald door M.A. Schwartz, Amsterdam 1956 (en vele herdrukken).
Van de Odyssee:
- Homerus: Odyssee, de terugkeer van Odysseus; ingeleid en vertaald in Nederlandse hexameters door H.J. de Roy van Zuydewijn.
- Homerus: Odyssee, vertaald door M.A. Schwartz, Amsterdam 1956 (en vele herdrukken).
[bewerken] Externe links
complete oud-Griekse brontekst van de Odyssee met daarnaast een vertaling in het Nederlands
