Steenuil

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Steenuil
IUCN-status: Niet bedreigd[1] (2012)
Athene noctua (portrait).jpg
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Aves (Vogels)
Orde: Strigiformes (Uilachigen)
Familie: Strigidae (Uilen)
Geslacht: Athene
Soort
Athene noctua
(Scopoli, 1763)
Verspreiding van de steenuil
Verspreiding van de steenuil
Steenuil op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Vogels

De steenuil (Athene noctua) is een klein gedrongen uiltje met felle gele ogen en witte wenkbrauwstrepen.

Kenmerken[bewerken]

De steenuil is de kleinste uil in de Benelux. Het is een klein gedrongen uiltje van ongeveer 21 tot 23 cm. De steenuil heeft een platte kop met felle gele ogen, en heeft aan de bovenkant bruine veren met lichte vlekken.
De steenuil is een broedvogel en standvogel in een groot deel van Europa, Noord-Afrika en Midden-Azië (zie kaartje).

Leefgebied[bewerken]

De steenuil heeft het liefst een landschap met weilanden, knotwilgen, fruitbomen en oude schuurtjes. Bloemrijke weilanden zijn een echt muizen- en regenwormparadijs, dus daar vindt hij veel voedsel. Knotwilgen, fruitbomen en schuurtjes hebben dikwijls holletjes waarin de steenuil zijn jongen kan grootbrengen. Hagen en houtkanten zijn plaatsen waar hij zich kan verschuilen.

De steenuil is ook dikwijls overdag actief, en is te zien zitten op knotwilgen of weidepaaltjes, te genieten van het zonnetje. De meeste mensen zien hem echter niet, omdat hij zo klein is. Als hij op een paaltje zit is het net of dat gewoon wat langer is. Hij maakt wel veel lawaai. Van oktober tot februari kan je hem van ver horen roepen, een soort “koewie”, gekef en een wat langer “joeeek”.

Voedsel[bewerken]

Het voedsel van de steenuil is aangepast aan zijn grootte, hij pakt wel muizen als hij kan, maar ook veel regenwormen, kevers en andere insecten en soms kikkers. Soms komt de steenuil met prooien aanzetten die verrassend groot zijn ten opzichte van zijn eigen formaat, zoals ratten. Hij heeft verschillende jachttechnieken. Loeren vanaf een paaltje, over de grond lopen en rennen of jagen vanuit een lage vlucht.

Verspreiding en leefgebied[bewerken]

De soort telt 13 ondersoorten:

Status in Nederland en Vlaanderen[bewerken]

Steenuilkuiken

Tussen 1980 en 1990 werd het aantal broedparen nog geschat op rond de 10.000 paar.[2] Daarna volgde een scherpe daling, maar volgens SOVON stabiliseerde het aantal na 1996. Rond 2007 broedden er nog ongeveer 5500 tot 6500 paar in Nederland.[3]

De soort is in 2004 als kwetsbaar op de Nederlandse rode lijst gezet. De steenuil is in Vlaanderen nog een talrijke broedvogel[4] en staat daarom niet op de Vlaamse rode lijst. De steenuil staat als niet bedreigd op de internationale rode lijst van de IUCN.[1]

Het aantal steenuilen in Nederland is sterk verminderd doordat het oude platteland veranderd is. Er zijn meer stedelijke gebieden en industrieterreinen waardoor er minder platteland is. Daarnaast is het overgebleven platteland grootschaliger geworden.
Een deel van de achteruitgang is te verklaren door de vermindering van nestelgelegenheden, b.v. in oude schuren of knotwilgen. Veel hoogstamboomgaarden hebben plaats gemaakt voor laagstambomen. Hagen en houtkanten zijn nu veel schaarser dan vroeger. Dat zijn allemaal goede schuilplekjes voor de steenuil. Steenuilen worden ook relatief vaak slachtoffer van het verkeer.

Trivia[bewerken]

  • Van 1993 tot 2002 prijkte de afbeelding van de steenuil op het laatst ontworpen bankbiljet van 100 gulden.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b (en) Steenuil op de IUCN Red List of Threatened Species.
  2. Bijlsma, R.G., F. Hustings & C.J. Camphuysen, 2001. Avifauna van Nederland 2. ISBN 90-74345-21-2
  3. SOVON Steenuil: Verspreiding en aantalsontwikkeling in Nederland
  4. INBO Steenuil: Verspreiding, aantallen en trends