Stephen Hawking

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Stephen Hawking
Stephen Hawking bij NASA in de jaren tachtig.
Stephen Hawking bij NASA in de jaren tachtig.
Persoonlijke gegevens
Volledige naam Stephen William Hawking
Geboortedatum 8 januari 1942
Geboorteplaats Oxford
Engeland
Wetenschappelijk werk
Vakgebied Toegepaste wiskunde
Theoretische natuurkunde
Kosmologie
Bekend van Zwart gat
Hawkingstraling
Overig
Handtekening Hawkingsig.svg
Portaal  Portaalicoon   Natuurkunde

Stephen William Hawking (Oxford, 8 januari 1942) is een Engelse natuurkundige, kosmoloog en wiskundige.

Levensloop[bewerken]

Hawking werd op 8 januari 1942 geboren. Zijn ouders, Frank en Isobel Hawking, woonden in Londen, maar door de bombardementen op Londen tijdens de Tweede Wereldoorlog moesten ze naar Oxford verhuizen aangezien het daar veiliger was. Isobel Hawking keerde naar Londen terug toen Stephen twee weken oud was. In 1950 kreeg Hawkings vader een nieuwe baan bij het Instituut voor Medisch onderzoek in Mill Hill en verhuisde het hele gezin naar het dichterbij gelegen Saint Albans.

In 1952 ging Hawking naar een meisjesschool die ook jongens toeliet. Later is hij naar een jongensschool gegaan. Zijn vader wilde dat hij naar de Westminster Public School ging, omdat die school hoger was aangeschreven. Omdat hij tijdens zijn examens ziek werd, moest hij doorgaan op de jongensschool waar hij al op zat, hetgeen Hawking niet erg vond.

Op school was Hawking niet erg populair, hij sliste, was mager, vond klassieke muziek leuker dan pop en had dan ook maar een paar vrienden. Hij fietste het liefst met vrienden door het land en bedacht complexe bordspellen. Hawking raakte al vroeg geïnteresseerd in de wis- en natuurkunde. Zijn vader wilde dat hij geneeskunde ging studeren, want dat had hij zelf ook gedaan. Dit wilde Hawking niet en als compromis werd scheikunde met wis- en natuurkunde gekozen.

Toen Stephen Hawking 17 jaar oud was deed hij het toelatingsexamen van de Universiteit van Oxford en ging natuurkunde studeren. Hij had talent en hoefde dus niet hard te werken. In het tweede leerjaar won Hawking de natuurkundeprijs van de universiteit. Toch kwam hij maar net door het examen heen. De 1.000 studieuren die hij in het derde leerjaar moest maken haalde hij maar nét. Tijdens het examen was ook feitelijke kennis nodig en daar was hij niet op voorbereid. Hij kon alleen de theoretische vragen maken. Zo kwam het tot een gesprek en werd besloten dat hij toch door mocht gaan. Vanaf dat moment werd er naar hem gekeken als iemand die heel hard moest werken om goede cijfers te halen, maar toch altijd voor zijn examens slaagde.

In 1962 ging hij bij het departement van toegepaste wiskunde in Cambridge werken om onderzoek te doen, dat was onder Dennis Sciama.

Hij trouwde in 1965 met Jane Wilde. In 1967 kregen ze een zoon Robert, in 1970 een dochtertje Lucy en in 1979 een zoon Timothy. Inmiddels heeft hij ook een kleinzoon. Na het behalen van zijn doctoraat in 1966 (op het proefschrift Singularities and the geometry of space-time) werd hem op Gonville en Caius in Cambridge een researchbeurs aangeboden, eerst als onderzoeker en later als bestuurslid. In 1973 verliet hij dat instituut en ging hij bij het departement van toegepaste wiskunde en theoretische natuurkunde werken.

In 1977 werd hij professor gravitationele natuurkunde en in 1980 werd hij Lucasian professor in de wiskunde. Hiermee had hij dezelfde leerstoel die Newton eerst had'. Op 30 september 2009 trad Hawking af uit deze functie, maar gaf aan wel op de universiteit van Cambridge te blijven werken.

In 1974 werd hij als bestuurslid, fellow, van de Royal Society gekozen, hij kreeg zijn Orde van het Britse Rijk (CBE) in 1982 en werd Companion of Honour in 1998.

Tussen de tientallen buitenlandse onderscheidingen zit ook het lidmaatschap van de National Academy of Sciences in de Verenigde Staten. In 2006 kreeg hij de Copley Medal en in augustus 2009 werd Hawking door president Obama onderscheiden met de Presidential Medal of Freedom, de hoogste Amerikaanse onderscheiding voor burgers.

Ziekte[bewerken]

Stephen Hawking in 2006

In 1962, tijdens zijn laatste dagen in Oxford, merkte Hawking dat hij steeds onhandiger werd, onduidelijker was en dat hij zomaar omviel en tegen dingen aan liep. Tijdens de kerst van 1962 merkten zijn ouders iets vreemds aan hem en Hawking lag begin 1963 twee weken in het ziekenhuis. De diagnose was amyotrofe laterale sclerose (ALS). Dit is een ongeneeslijke ziekte die de zenuwcellen aantast totdat het lichaam helemaal is verlamd. Het denkvermogen wordt niet aangetast door de ziekte.

Er werd gedacht dat hij door de ziekte zijn doctoraat niet zou halen, maar tegen alle verwachtingen in haalde hij het toch. Hij en zijn vrouw moesten verhuizen naar een flat omdat hij met zijn rolstoel, waar hij al snel in terecht kwam, geen trappen meer op kon.

Tot 1979 kon Jane Hawking hem alleen verzorgen, maar daarna werd het noodzakelijk om een verpleegster in te huren.

Toen hij in 1985 op een congres in Genève een longontsteking opliep veranderde er een hoop. Hij moest met machines in leven worden gehouden en door de noodzakelijk geworden operatie waarbij zijn stembanden werden doorgesneden raakte hij zijn stem kwijt. De artsen raadden zijn vrouw aan de life support uit te schakelen omdat ze hem geen kans meer op overleven gaven, maar dat wilde Jane niet. Na de operatie was het voor beiden erg moeilijk. De enige manier waarop Hawking kon communiceren was dat Jane letters aanwees en als ze bij de goede letter was, dat Hawking zijn wenkbrauwen bewoog. Een normaal gesprek voeren of boeken schrijven was er niet meer bij.

Toen Walt Woltosz hoorde wat er met Hawking was gebeurd, stuurde hij hem een computerprogramma waarmee hij woorden kon selecteren door middel van het bewegen van zijn ogen. Ook stuurde hij een spraakcomputer waardoor Hawking weer een stem had, zij het een met een Amerikaans accent. Het boek A Brief History of Time, Nederlands: 'Het heelal', is geschreven met behulp van deze middelen. Later werden de computer en het spraaksysteem in zijn rolstoel ingebouwd, zodat hij geen laptop meer mee hoefde te dragen. Dit systeem had een aantal voordelen. Zo kon hij veel tekst van tevoren maken en later, tijdens een conferentie, laten afspelen of meteen afdrukken.

Hawking scheidde van Jane in 1991. Hij hertrouwde in 1995, met Elaine Mason, zijn verpleegster, en ex-vrouw van David Mason, die de eerste versie van Hawkings spraakcomputer ontwierp. Eind 2006 scheidde hij na elf jaar huwelijk ook van haar.

Sinds 2004 heeft Hawking 24 uur per dag verzorging nodig en wordt hij professioneel verpleegd. Toch bleef hij nog steeds actief in de natuurkunde. Ultimo 2008 heeft hij zich, naar verluidt, meer definitief van zijn beroepsactiviteiten teruggetrokken. In april 2009 werd Hawking opgenomen in het ziekenhuis met een infectie in zijn borststreek.

Stephen Hawking denkt dat zijn ziekte mogelijk eraan is te wijten dat hij voedingsstoffen niet goed opneemt. Daarom voegt hij vitaminen- en mineralentabletten, zink, levertraan, foliumzuur, vitamine B, vitamine B12, vitamine C en vitamine E aan zijn dieet toe.[1] Verder vermijdt hij gluten, plantaardige olie en kant-en-klaar-voedsel. Bovendien ondergaat hij passieve fysiotherapie op de borstkas en passieve en actieve fysiotherapie op alle ledematen en spiergroepen.[1]

Werk[bewerken]

Hawking is het bekendst vanwege zijn werk op het gebied van zwarte gaten en singulariteiten in de kosmologie. Een belangrijke ontdekking, gedaan samen met Roger Penrose, was dat een singulariteit op het moment van de oerknal in de algemene relativiteitstheorie onvermijdelijk was. Een tweede belangrijke ontdekking was de hawkingstraling, die wordt uitgezonden door zwarte gaten en deze kan doen "verdampen", een van de dingen die men daadwerkelijk hoopt te bewijzen door middel van de experimenten in de Large Hadron Collider. Ook ontwikkelde Hawking het begrip imaginaire tijd in de kosmologie. Met deze imaginaire tijd hoopt hij singulariteiten zoals bij de oerknal en in zwarte gaten te kunnen oplossen.

Hoewel hij daarvoor al bekend was, kreeg hij algemeen grote bekendheid na de uitgave van zijn boek A Brief History of Time, in het Nederlands 'Het Heelal'. Het werd een bestseller, waarin hij de stand van zaken in de kosmologie beschreef.

Vanaf augustus 2006 werkt Hawking, samen met zijn dochter Lucy, aan een drietal kinderboeken. Daarin wil hij "denkbeelden en ideeën over relativiteit en kosmologie in de vorm van verhalen beschrijven". Het eerste boek heeft de titel 'George's Secret Key to the Universe' en verscheen in september 2007 in de Verenigde Staten, Groot-Brittannië, Spanje, Italië en Duitsland. Dit boek is in 2008 in Nederland verschenen onder de titel 'De geheime sleutel naar het heelal'.

Trivia[bewerken]

  • In het nummer Keep Talking van Pink Floyd en in het intronummer van het album Party Animals van Turbonegro is zijn 'stem' te horen. In een episode van Naked Science: Time Travel The Truth, was hij ook te horen.
  • In zijn boek The grand Design uit 2010, in interviews met the Telegraph en in de Channel 4 documentaire 'Genius of Britain' stelt hij niet te geloven in een persoonlijke God. Hij schrijft:
The question is: is the way the universe began chosen by God for reasons we can't understand, or was it determined by a law of science? I believe the second.
Hij voegt er aan toe,
Because there is a law such as gravity, the Universe can and will create itself from nothing.
Hij stelt ook de voorkeur te geven aan wetenschap, gebaseerd op waarneming en rede, boven godsdienst, gebaseerd op dogma en geloof. Zijn ex-vrouw Jane bevestigde tijdens de echtscheidingszaak dat hij atheïst is.
  • In 2014 was hij samen met collega Brian Cox te zien in een van tevoren opgenomen sketch in de Monty Python Live show Live (mostly) in Londen. Hij zong hierin The Galaxy Song van Eric Idle.

Boeken[bewerken]

  • The Grand Design: New Answers to the Ultimate Questions of Life, met Leonard Mlodinow Bantam Press, 2010, ISBN 0553805371
  • A Briefer History of Time, met Leonard Mlodinow, Bantam Books, 2005. In het Nederlands verschenen als 'Een Korte Geschiedenis van de Tijd', uitgeverij Prometheus / Bert Bakker, 2005
  • The Universe in a Nutshell. In het Nederlands verschenen als 'Het universum', 2001
  • A Brief History of Time. In het Nederlands verschenen als 'Het heelal', uitgeverij Bert Bakker, 1988
  • Stephen Hawking's Universe : The Cosmos Explained
  • Black Holes and Baby Universes and Other Essays 1993, 'Einsteins droom', uitgeverij Ooievaar, 1997
  • The Cambridge Lectures : Life Works
  • Computer Resources for People With Disabilities
  • A Guide to Exploring Today's Assistive Technology
  • The Large Scale Structure of Space-Time
  • The Nature of Space and Time
  • My Brief History, autobiografie
  • God Created the Integers. Running press
Isaac Newton Institute Series of Lectures
  • Euclidean Quantum Gravity
  • The Formation and Evolution of Cosmic Strings
  • Hawking on the Big Bang and Black Holes
Advanced Series in Astrophysics and Cosmology, Vol 8
  • Historia Del Tiempo

Samen met zijn dochter:

  • George's Secret Key to the Universe, 'De geheime sleutel naar het heelal'
  • George's Cosmic Treasure Hunt, 'De schat in het heelal'
  • George and the big bang on the universe, 'De knal in het heelal

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]

Noot
  1. a b (en) Dobson R An exceptional man. BMJ. 2002 Jun 22;324(7352):1478. DOI:10.1136/bmj.324.7352.1478. PMID 12077030. Dit is een open access artikel.