Titanosauria

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Titanosauria
Status: Uitgestorven, als fossiel bekend
Titanosauria
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Reptilia (Reptielen)
Superorde: Dinosauria (Dinosauriërs)
Orde: Saurischia
Onderorde: Sauropodomorpha
Infraorde: Sauropoda
Clade
Titanosauria
Lydekker, 1877
Afbeeldingen Titanosauria op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Titanosauria op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie

De Titanosauria vormen een onderverdeling van de Titanosauriformes, een groep uit de Sauropoda, plantenetende dinosauriërs.

De naam werd voor het eerst gebruikt door Bonaparte in 1993, maar zonder enige definitie. Salagado kwam in 1997 met de eerste definitie als klade: de laatste gemeenschappelijke voorouder van Andesaurus delgadoi en de Titanosauridae en al zijn afstammelingen. Wilson en Sereno gaven in hun grote fylogenetische analyse van de Sauropoda uit 1998 een andere stamkladedefinitie: de groep bestaande uit die Titanosauriformes die nauwer verwant zijn aan Saltasaurus dan aan Brachiosaurus of Euhelopus. Nog datzelfde jaar gaf Paul Sereno een gewijzigde en exactere definitie: de groep bestaande uit alle Somphospondyli nauwer verwant aan Saltasaurus dan aan Euhelopus. In 2003 gaven Wilson en Upchurch een noduskladedefinitie: de laatste gemeenschappelijke voorouder van Andesaurus delgadoi en Saltasaurus loricatus en al zijn afstammelingen. In 2004 echter werd weer een stamklade door Upchurch gedefinieerd als de groep omvattende Saltasaurus loricatus en alle soorten nauwer verwant aan Saltasaurus dan aan Brachiosaurus altithorax. In 2005 wijzigde Sereno dat weer licht door ook expliciet Euhelopus zdanskyi uit te sluiten. Deze wijzigingen weerspiegelen een onzekerheid over de precieze verwantschap van Brachiosaurus en Euhelopus.

De Titanosauria zijn een zustergroep van de Brachiosauridae. De naam voldoet niet aan de regels van de PhyloCode die voorschrijven dat een naamgevende soort (specifier) ook in de definitie gebruikt wordt; in dit geval is de naamgever de slecht bekende Titanosaurus. Naam of definitie zal in de toekomst dus veranderd worden. Een alternatief is Somphospondyli, een vermoedelijk synoniem van Sereno uit 1998.

De groep splitste zich af in het Late Jura; de vroegst bekende soort is Janenschia robusta. Zij had haar grootste bloei in het Krijt met zo'n vormenrijkdom dat verdere onderverdelingen zeer omstreden zijn en over de te gebruiken terminologie weinig overeenstemming bestaat. Tot de groep behoort hoogstwaarschijnlijk Argentinosaurus, de grootste dinosauriër waarvan een flink deel van het skelet teruggevonden is. Ook de in 2005 beschreven Karongasaurus wordt als titanosauriër gezien. Bij alle bekende titanosauriërs zijn tijdens de evolutie alle vingers behalve de duim verloren gegaan zodat de voorpoten direct steunen op de metacarpalia, de middenhandsbeentjes. Reconstructies die hoeven of klauwen aan de hand tonen zijn dus incorrect.

Meer afgeleide titanosauriërs bevinden zich in de Lithostrotia, een basale soort is Antarctosaurus.

Lijst van Titanosauria[bewerken]

Argentinosaurus huinculensis
Isisaurus
Magyarosaurus op schaal met een mens

Een mogelijke stamboom is de volgende van Calvo uit 2007:

Titanosauria

Andesaurus


Titanosauridae/Lithostrotia
unnamed

Malawisaurus


Lognkosauria

Mendozasaurus



Futalognkosaurus




unnamed

Epachthosaurus


Eutitanosauria
unnamed

Rapetosaurus


unnamed
Aeolosaurini

Gondwanatitan



Aeolosaurus



Rinconsauria

Rinconsaurus



Muyelensaurus




unnamed

Lirainosaurus


Saltasauridae
Opisthocoelicaudiinae

Opisthocoelicaudia



Alamosaurus



Saltasaurinae

Neuquensaurus


unnamed

Saltasaurus



Rocasaurus











Galerij[bewerken]