Wereldkampioenschap wegrace

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Het wereldkampioenschap wegrace is de belangrijkste wegraceserie voor motorfietsen die sinds 1949 jaarlijks wordt georganiseerd door de Fédération Internationale de Motocyclisme (FIM). De serie is tegenwoordig opgedeeld in drie verschillende klassen: MotoGP, Moto2 en Moto3. In alle drie de klassen wordt gereden met viertaktmotoren.[1] Grand Prix-motorfietsen zijn prototype motorfietsen.[1] Dat betekent dat de motoren niet te koop zijn en er niet mee op de openbare weg mag worden gereden. Daarmee onderscheidt de Grand Prix-wegrace zich van verschillende andere wegrace categorieën, zoals de Superbike, waar gemodificeerde straatmotoren aan de start verschijnen.

Organisatie[bewerken]

Het wereldkampioenschap Grand Prix-wegrace werd voor het eerst in 1949 georganiseerd door de Fédération Internationale de Motocyclisme (FIM). De commerciële rechten zijn tegenwoordig eigendom van Dorna Sports, waarbij de FIM het controlerend orgaan bleef. De teams worden vertegenwoordigd door de International Road Racing Teams Association (IRTA) en de constructeurs door de Motorcycle Sport Manufacturers Association (MSMA). Regels en wijzigingen op de regelgeving worden door deze vier entiteiten besloten, waarbij Dorna de doorslaggevende stem heeft bij gelijke stemming. In het geval van technische modificaties kan de MSMA haar veto uitspreken indien al haar leden unaniem tegen een voorstel zijn.[2] De vier entiteiten vormen samen de Grand Prix Commission.

Geschiedenis[bewerken]

Ontstaan[bewerken]

De Norton Twin won in 1907 de Isle of Man TT
Nuvola single chevron right.svg Zie ook: Wegrace

Vanaf het ontstaan van de motorfiets, aan het einde van de 19e eeuw, werd de behoefte gevoeld door middel van races vast te stellen welke machine het snelst en betrouwbaarst was. Dit resulteerde al snel in het organiseren van reguliere en regelmatig weerkerende wedstrijden die door lokale of nationale organisaties werden (en worden) georganiseerd. Beroemde voorbeelden hiervan zijn: De TT (Tourist Trophy) op het Britse eiland Man en de (niet geheel toevallig gelijknamige) TT in Assen. Halverwege de jaren '20 stelde de FICM een Grand Prix van Europa in, waarin in één van de bestaande races werd gestreden om het Europees kampioenschap.

Begin van het wereldkampioenschap[bewerken]

In 1949 stelde de FIM een officieel wereldkampioenschap in. De klassen waarbij hier een wereldtitel te verdienen was waren 125 cc, 250 cc, 350 cc, 500 cc en de zijspanklasse. In 1962 werd de 50 cc klasse toegevoegd.

In het eerste seizoen werden zes wedstrijden verreden in respectievelijk Man, Zwitserland, Nederland (Assen), België (Francorchamps), Ulster en Italië. In 1951 en 1952 kwamen de races in Spanje, Frankrijk en Duitsland er bij. In Zwitserland werd in 1954 voor het laatst geracet, omdat daar toen mechanische snelheidssporten bij wet werden verboden. Lange tijd werden de races alleen in Europa verreden. Hierin kwam pas verandering in de jaren tachtig toen ook in de VS, Zuid-Afrika en Japan races werden gereden. Wel deden er rijders van alle werelddelen aan mee.

De serie wedstrijden bestond uit eendaagse evenementen waarop de wedstrijden in de diverse klassen na elkaar aan bod kwamen. Op een wedstrijddag kwamen soms alle klassen aan bod, maar meestal waren dat vier of vijf van deze. Per race kregen de coureurs een aantal punten afhankelijk van hun plaats in de einduitslag; hoe hoger gekwalificeerd, hoe meer punten. Wie aan het eind van het seizoen de meeste punten had verzameld mocht zich wereldkampioen in die klasse noemen. Het was lange tijd mogelijk dat een coureur in meerdere klassen uitkwam en dus was het ook mogelijk -en kwam ook voor- dat een coureur in meerdere klassen wereldkampioen werd.

Opheffing/wijzigingen klassen[bewerken]

In 1983 werd de klasse 350 cc opgeheven omdat het verschil met de klasse 250 cc te klein werd gevonden.

In 1984 werd de klasse 50 cc, ook wel borrelglasklasse genoemd, verhoogd naar de klasse 80 cc in een poging deze klasse internationaal aantrekkelijker te maken. Dit mislukte en daarom werd deze klasse in 1990 geheel opgeheven. Vanuit Nederlands perspectief was dit vooral jammer omdat dit nu juist de klasse was waarin door Nederlanders de meeste triomfen werden gevierd (Jan de Vries, Aalt Toersen, Paul Lodewijkx, Henk van Kessel, Martin Mijwaart, Hans Spaan).

In 2002 werd de klasse 500 cc omgedoopt in MotoGP waarbij naast tweetakten met een cilinderinhoud van 500cc ook viertakten met een cilinderinhoud tot 990 cc werden toegestaan. In 2003 startten er alleen nog maar viertakten in de MotoGP, vanwege de lagere kosten en het extra beschikbare vermogen ten opzichte van de 500 cc tweetakten. In 2007 werd in de MotoGP-klasse de cilinderinhoud van 990 cc verlaagd tot 800 cc. Deze klasse (de 500cc en tegenwoordig de MotoGP) wordt ook wel aangeduid als de Koningsklasse.

MotoGP MotoGP Moto2 Moto2 Moto3 Moto3 80 cc 50 cc

Technische ontwikkeling[bewerken]

Yamaha YZR-M1 990 cc MotoGP-racer uit 2006 van Valentino Rossi

Tot in het midden van de zestiger jaren werden alle klassen gedomineerd door viertaktmotoren en meestal hadden deze een of twee cilinders.

In de vijftiger jaren deden viercilindermotoren hun intrede in de zwaarste klassen (Gilera, MV Agusta, Moto Guzzi) maar de Britse een- en tweecilinders (Norton, AJS, Triumph) konden nog aardig meekomen. In 1957 probeerde Moto Guzzi het nog kort met een 500 cc V8 maar liep tegen financiële en technische barrières aan.

In de zestiger jaren begon de Japanse invasie. Door slim de bestaande technieken te kopiëren en deze met veel vernuft te vervolmaken namen achtereenvolgens Honda, Suzuki, Yamaha en Kawasaki het roer al snel over van de Europese fabrikanten.

De technische ontwikkelingen raakten in een stroomversnelling die uitmondde in razendsnelle, hypernerveuze multicilinder racemonsters met als hoogtepunten de Honda 250 cc zescilinder, 125 cc vijfcilinder, 50 cc tweecilinder (allen viertakt), de Suzuki 50 cc tweetakt tweecilinder en de Yamaha 125 viercilinder tweetakt. Door de hoge toerentallen (meer dan 20.000 rpm) hadden de machines een korte powerband en daardoor werden ingewikkelde versnellingsbakken toegepast met soms wel veertien versnellingen.

Aangezien de kosten hierdoor uit de hand begonnen te lopen en het voor privécoureurs onmogelijk werd nog vooraan mee te strijden ging de FIM over tot rigoureuze maatregelen.

Beperkingen door de FIM[bewerken]

Met ingang van 1969 legde de FIM op dat de volgende beperkingen gingen gelden:

  • voor alle klassen: maximaal zes versnellingen
  • 50 cc - maximaal één cilinder
  • 125 cc - maximaal één cilinder
  • 250 cc - maximaal twee cilinders
  • 350 cc - maximaal twee cilinders
  • 500 cc - maximaal vier cilinders

MotoGP[bewerken]

Hoewel het niet de bedoeling was betekenden deze maatregelen in de praktijk het einde van viertaktmotoren als mededingers voor ereplaatsen. Pas in 2002 werd door een regelwijziging het weer mogelijk voor viertaktmachines om mee te doen.

In dat jaar werd de 500cc klasse vervangen door de MotoGP klasse waarin viertaktmachines uitkwamen met een maximale cilinderinhoud van 1000cc en maximaal vijf cilinders.

Dit bleek een goede beslissing te zijn aangezien er meerdere fabrikanten terugkeerden in de GP-racerij, zoals Ducati en Kawasaki. Ook nu weer ontwikkelde de techniek zich razendsnel waardoor de FIM zich genoodzaakt zag nogmaals restricties aan te brengen.

Met ingang van 2007 werd de maximale cilinderinhoud vastgesteld op 800cc.

Moto 2[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Moto2 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Vanaf 2010 is ook de 250cc klasse vervangen, door de Moto 2. Ook in deze klasse wordt de viertaktmotor weer gebruikt, met een maximale inhoud van 600cc. Alle teams krijgen de beschikking over dezelfde motor, van Honda.

Recordlijsten[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie ook: Records wereldkampioenschap wegrace

Referenties[bewerken]

  1. a b 2012 FIM road racing world championship Grand Prix regulations, Fédération Internationale de Motocyclisme (versie 16 juli 2012)
  2. MOTOGP: Dorna CEO Advocates Limits on Electronics in MotoGP, MotoGP, Speedtv (21 december 2007), geraadpleegd op 12 augustus 2012