Naar inhoud springen

Camilo José Cela

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Nobelprijs voor Literatuur 1989  Camilo José Cela
Camilo José Cela
Camilo José Cela
Persoonsgegevens
Geboortedatum 11 mei 1916
Geboorteplaats Iria Flavia, Spanje
Overlijdensdatum 17 januari 2002
Overlijdensplaats Madrid, Spanje
Geboorteland Spanje
Nationaliteit Spaans
Opleiding en beroep
Opleiding gevolgd aan Centro Universitario VillanuevaBewerken op Wikidata
Beroep schrijver,[1][2] dichter, romanschrijver, politicus, journalist, essayist, academisch docent, filmacteurBewerken op Wikidata
Oriënterende gegevens
Invloeden Jean-Paul SartreBewerken op Wikidata
Werken
Bekende werken La colmena
Erkenning en lidmaatschap
Lid van College de 'Pataphysique, Royal Galician Academy, Real Academia Española, Royal Galician AcademyBewerken op Wikidata
Prijzen en onderscheidingen Nobelprijs voor de Literatuur (1989),[3][4] Grootkruis in de Orde van Isabella de Katholieke (1980), Princess of Asturias Literary Prize (1987), Creu de Sant Jordi (1986),[5] Castelao Medal (1988), honorary doctorate of the National University of San Marcos, eredoctoraat van de Complutense-universiteit van Madrid (1991), Grootkruis in de Orde van de Zon van Peru‎, Grand Cross of the Military Order of Saint James of the Sword (19 januari 1995),[6][7] honorary doctorate of the University of Santiago de Compostela (1980),[8] Grootkruis in de Orde van Karel III (1992), eredoctoraat van de Universiteit van de Balearen, honorary doctor of Tel Aviv University, honorary doctor of the Hebrew University of Jerusalem, eredoctoraat van de Universiteit van Miami (11 mei 1990),[9] Premio Planeta (1994),[10][2] National Novel Prize (1984),[11] Grand Cross of the Aeronautical Merit (Spain) - White Decoration (1998), Cervantesprijs (1995)Bewerken op Wikidata
Nobelprijs voor Literatuur
Jaar 1989
Reden "Voor rijk en intens proza, dat met ingehouden compassie een uitdagende visie op de kwetsbaarheid van de mens vormt."
(en) IMDb-profiel
Portaal  Portaalicoon   Literatuur
Bronzen beeld van een zittende Camilo José Cela

Camilo José Manuel Juan Ramón Francisco de Jerónimo Cela Trulock (Iria Flavia, 11 mei 1916 - Madrid, 17 januari 2002) was een Spaans schrijver. Hij werd geboren in Iria Flavia, in het district Padrón, in de provincie A Coruña. In 1989 won Cela de Nobelprijs voor Literatuur.

Zijn vader was Spaans, zijn moeder Engels, zijn grootvader had in Spanje gewerkt aan het aanleggen van de eerste spoorlijn in de regio. In 1931/1932 lag Cela met tuberculose in een sanatorium in de Sierra de Guadarrama. Die tijd gebruikte hij om veel te lezen.

In 1934 startte hij een studie aan de medische faculteit van de Complutense Universiteit van Madrid. Hij kwam hier al snel van terug en schakelde over op letteren en filosofie. Op de faculteit leerde hij Pedro Salinas kennen, die er les gaf. Aan hem liet Cela zijn eerste gedichten zien, en Salinas moedigde hem aan om door te gaan. Via vrienden als Alonso Zamora Vicente, María Zambrano en Miguel Hernández kwam hij ook in kringen van Madrileense intellectuelen, waaraan een eind kwam met de oorlog. In de Spaanse Burgeroorlog streed hij aan de kant van Franco, maar later zou hij de Franco-dictatuur afzweren en een onafhankelijke positie innemen. Cela raakt aan het front gewond en sleet weer de nodige tijd in een ziekenhuis.

In 1940 ging Cela rechten studeren. Cela’s eerste werk werd gepubliceerd in 1942, toen hij 26 jaar oud was: "La familia de Pascual Duarte" (de familie van Pascual Duarte). Het werk werd door de critici enthousiast ontvangen, maar bracht hem wel direct in conflict met de kerk, die een tweede uitgave van het boek verbood (de tweede uitgave werd in Buenos Aires uitgegeven). Cela besloot zijn studie te stoppen en zich geheel aan de literatuur te wijden.

In 1944 trouwde Cela met María del Rosario Conde Picavea. Uit het huwelijk kwam zijn enige zoon voort, Camilo José Cela Conde. In 1948 zou het huwelijk stranden. Verder stelde Cela in die tijd zijn schilderwerken tentoon.

Zijn bekendste werk was "La colmena" (De bijenkorf), in 1951 gepubliceerd in Buenos Aires. Het boek werd in Spanje gelijk verboden. In 1954 verhuisde Cela naar Majorca, waar hij een groot deel van zijn leven zou blijven. Hier maakte hij ook kennis met Ernest Hemingway. In 1956 verscheen het tijdschrift Papeles de Son Armadans, waarvan Cela hoofdredacteur was.
In 1957 werd Cela tot lid gekozen van de Real Academia Española. Zijn intrederede op 26 mei ging over het literaire werk van de schilder Solana. In 1962 publiceerde hij Gavilla de fábulas sin amor, met illustraties van Picasso.

Na het overlijden van Franco werd Cela door de koning van Spanje benoemd tot lid van de Senaat van de eerste democratische Cortes. Als senator hield hij zich bezig met het herzien van de grondwet, zoals deze door het parlement voorbereid werd.

In de jaren erna zou Cela blijven publiceren. De stijl van Cela was er een van donker realisme. Hij heeft zo’n 70 boeken gepubliceerd, waaronder een aantal reisboeken. In 1991 trouwde Cela met Marina Castaño. Cela overleed in 2002 in Madrid.

Prijzen

[bewerken | brontekst bewerken]

Cela heeft in zijn leven vele prijzen mogen ontvangen. Een klein aantal daarvan:

Cela heeft eredoctoraten gekregen aan diverse universiteiten:

Werken

[bewerken | brontekst bewerken]

Poëzie

  • Pisando la dudosa luz del día (1936; 1e druk 1945)
  • El monasterio y las palabras (1945)
  • Cancionero de la Alcarria (1948)
  • Tres poemas galegos (1957)
  • Reloj de arena, reloj de sol, reloj de sangre (1989)
  • Poesía completa (1996)

Romans

  • La familia de Pascual Duarte (1942) (De familie van Pascual Duarte)
  • Pabellón de reposo (1943)
  • Nuevas andanzas y desventuras de Lazarillo de Tormes (1944)
  • La colmena (1951) (De bijenkorf)
  • Mrs. Caldwell habla con su hijo (1953) (Mrs. Caldwell spreekt met haar zoon)
  • La catira (1955)
  • Tobogán de hambrientos (1962)
  • San Camilo 1936 (1969) (De nacht van San Camilo)
  • Oficio de tinieblas 5 (1973)
  • Mazurca para dos muertos (1983) (Mazurka voor twee doden)
  • Cristo versus Arizona (1988)
  • El asesinato del perdedor (1994)
  • La cruz de San Andrés (1994)
  • Madera de boj (1999)

Novelles

  • Timoteo el incomprendido (1952)
  • Santa Balbina 37, gas en cada piso (1952)
  • Café de artistas (1953)
  • El molino de viento (1956) (De windmolen)
  • La familia del héroe (1965)
  • El ciudadano Iscariote Reclús (1965)

Verhalen

  • Esas nubes que pasan (1945)
  • El bonito crimen del carabinero (1947)
  • El gallego y su cuadrilla (1949)
  • Nuevo retablo de don Cristobita (1957)
  • Los viejos amigos (1960)
  • Gavilla de fábulas sin amor (1962)
  • El solitario y los sueños de Quesada (1963)
  • Toreo de salón (1963)
  • Once cuentos de fútbol (1963) (Een elftal voetbalverhalen)
  • Izas, rabizas y colipoterras (1964)
  • Nuevas escenas matritenses (7 series, 1965-1966)
  • Rol de cornudos (1976)
  • Las orejas del niño Raúl (1985)
  • Vocación de repartidor (1985)
  • La bandada de palomas (1987)
  • Los Caprichos de Francisco de Goya y Lucientes (1989)
  • El hombre y el mar (1990)
  • Cachondeos, escarceos y otros meneos (1991)
  • La sima de las penúltimas inocencias (1993)
  • La dama pájara (1994)
  • Historias familiares (1999)

Reisverhalen

  • Viaje a la Alcarria (1948)
  • Ávila (1952)
  • Del Miño al Bidasoa (1952)
  • Judíos, moros y cristianos (1956)
  • Primer viaje andaluz (1959)
  • Páginas de geografía errabunda (1965)
  • Viaje al Pirineo de Lérida (1965)
  • Madrid (1966)
  • Barcelona (1970)
  • Nuevo viaje a la Alcarria (1986)
  • Galicia (1990)

Memoires

  • La rosa (1959)
  • Memorias, entendimientos y voluntades (1993)

Theater

  • María Sabina (1967)
  • Homenaje a El Bosco I. El carro del heno o el inventor de la guillotina (1969)
  • Homenaje a El Bosco II. La extracción de la piedra de la locura o la invención del garrote (1999)
Zie de categorie Camilo José Cela van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.
  1. ↑ abART; geraadpleegd op: 1 april 2021; abART-identificatiecode voor persoon: 122775.
  2. 1 2 Premio Planeta Ganadores.
  3. ↑ https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1989/.
  4. ↑ https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/.
  5. ↑ http://dogc.gencat.cat/ca/pdogc_canals_interns/pdogc_resultats_fitxa/?action=fitxa&documentId=36189.
  6. ↑ http://www.ordens.presidencia.pt/?idc=154&list=1; geraadpleegd op: 25 november 2018.
  7. ↑ http://www.ordens.presidencia.pt/?idc=154.
  8. ↑ http://www.usc.es/es/info_xeral/honoris/.
  9. ↑ https://commencement.miami.edu/about-us/archives/honorary-degree-recipients/index.html.
  10. ↑ https://www.premioplaneta.es/historia/ganadores.html.
  11. ↑ https://www.culturaydeporte.gob.es/cultura/libro/premios/listado-de-premios/premios-nacionales/literatura-narrativa/ultima-convocatoria.html.
Overgenomen van "https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Camilo_José_Cela&oldid=70112867"