IKEA

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Jump to search
IKEA
IKEA
Eigendom Private onderneming
Oprichting 1943
Älmhult, Vlag van Zweden Zweden
Oprichter(s) Ingvar Kamprad
Sleutelfiguren Torbjörn Lööf
Jesper Brodin
Hoofdkantoor Vlag van Nederland Leiden (IKEA Group)
Vlag van Nederland Delft (Inter IKEA Systems)
Werknemers 139.000 (2012)
Producten Meubilair
Industrie Detailhandel
Omzet Gestegen 32,6 miljard (2014-2015)[1]
Winst Gestegen 3,5 miljard (2014-2015)[1]
Website ikea.com
Portaal  Portaalicoon   Economie
IKEA-winkel in 1965
Vlaggen met het IKEA-logo
Het IKEA-filiaal in Älmhult
Het IKEA-filiaal in Groningen
Een Britse veerboot (MV Red Osprey) in de IKEA-kleuren

IKEA is een concern van Zweedse oorsprong, met vestigingen over de hele wereld. Het bedrijf richt zich op het aanbieden van meubelen en woonartikelen die, meestal door de koper zelf, in elkaar gezet moeten worden.

Het concept bestaat uit het aanbieden in een keten van zelfbedieningswarenhuizen van artikelen die qua prijs behoren tot het lagere marktsegment. Nadat er maatschappelijke kritiek kwam, stelde IKEA aan haar leveranciers uit lagelonenlanden meer eisen op sociaal gebied. De firma wil bijvoorbeeld geen producten meer in haar assortiment die mede tot stand komen door kinderarbeid. Ze stelt met haar leveranciers plannen op om op gebied van het welzijn van de werknemers, en aangaande de belasting van het milieu, stapsgewijs tot verbetering te komen.

Er zijn 328 vestigingen in 28 landen (april 2016). 267 vestigingen in 25 landen zijn in het bezit van IKEA zelf (juli 2009), de rest bestaat uit franchises.[2]

Geschiedenis[bewerken]

Het bedrijf is in 1943 opgericht door de Zweed Ingvar Kamprad. Hij was op dat moment 17 jaar oud, en had wat geld gespaard door kleinschalige verkoop van producten aan boeren in de buurt. Hij begon een bedrijfje met geld dat hij als eindexamencadeau kreeg van zijn vader. Als naam koos hij IKEA, een samenstelling van zijn initialen (I.K.) en de eerste letters van Elmtaryd en Agunnaryd, respectievelijk de boerderij en het dorp waar hij opgroeide.

Aanvankelijk verkocht Kamprad allerlei goederen tegen een lage prijs. Het bedrijf groeide, en in 1947 begon IKEA meubels te verkopen, die in de buurt van Agunnaryd werden gemaakt. In 1951 schakelde het bedrijf geheel op meubelverkoop over. Ook verscheen toen de eerste catalogus. In 1953 werd de eerste toonzaal geopend in de plaats Älmhult in het zuiden van Zweden, en een paar jaar later werd besloten om de klanten zelf hun meubels in elkaar te laten zetten. Het grootste filiaal is sinds 1965 het filiaal in Stockholm. In 1973 werd in Zürich de eerste vestiging buiten Scandinavië geopend.

Oprichter Kamprad is 27 januari 2018 op 91-jarige leeftijd overleden. Hij stond al niet meer aan het hoofd van het bedrijf, maar had nog wel een raadgevende functie binnen de Stichting INGKA Foundation.

Nederland[bewerken]

Op 30 november 1978 ging in Sliedrecht het eerste IKEA-woonwarenhuis van Nederland open.

In 1982 werd in Amsterdam aan de Stadhouderskade een zogenaamde cataloguswinkel geopend. Men kon er alleen kleine artikelen kopen, grotere artikelen konden worden opgehaald aan de andere kant van de stad. Daarna volgde een nieuwe 'echte' vestiging in Duiven. In 1985 kon IKEA van de binnenstad van Amsterdam verhuizen naar het nieuwe bedrijventerrein Bullewijk in Amsterdam Zuidoost. In 1992 openden de vestigingen in Delft en in Eindhoven (Son). Na 1994 kwamen Heerlen (1994), Utrecht (1996) en Groningen (1997, nadat daar al eerder ook een cataloguswinkel had gestaan) erbij.

Na de eeuwwisseling werd de vestiging in Barendrecht (2001) geopend. In datzelfde jaar werd in Oosterhout een distributiecentrum geopend, dat samen met het centrum in Genk alle vestigingen in Nederland en België bevoorraadt.

In 2002 volgde Hengelo, terwijl de vestiging in Amsterdam een verbouwing onderging. In 2003 kwam vestiging Breda erbij en werd ook de vestiging in Utrecht verbouwd. In februari 2005 werd een vestiging in Haarlem geopend. In Groningen was na Sliedrecht tot nu toe het kleinste filiaal gevestigd. In de zomer van 2005 opende hier een nieuwe winkel, de op een na grootste van het land. Naast de winkel bevindt zich onder de Groningse vestiging het landelijke klantenservicecentrum, Customer Contact Center Nederland, met de telefonische informatielijn, de landelijke klachtenafhandeling, IKEA zakelijk en nog enkele andere ondersteunende serviceafdelingen. In totaal zijn bij deze afdeling 200 personen werkzaam.

Tussen 2006 en 2008 werd het Delftse filiaal omgebouwd tot het 'IKEA Concept Center', waar franchisenemers worden opgeleid.

Op 30 juni 2006 sloot de vestiging in Sliedrecht. De vestiging was, met 14.600 m², te klein geworden om het volledige winkelconcept uit te kunnen dragen. Op 23 augustus 2006 werd de nieuwe vestiging in Amersfoort geopend met het grootste IKEA-restaurant van Nederland. In Zwolle zou in 2009 worden begonnen met bouwen, maar door diverse juridische procedures werd dat pas voorjaar 2014.[3] Op 18 februari 2015 werd deze vestiging geopend. In 2010 breidde IKEA Barendrecht uit en werd meer dan 10 000 vierkante meter groter. Het bedrijf is ook van zins zich in Zaandam te vestigen; in maart 2013 tekende het daartoe een intentieovereenkomst.[4]

België[bewerken]

In 1984 opende IKEA zijn eerste vestigingen in België in Zaventem en Ternat. Daarna volgden Hognoul (1985, bij Luik), Wilrijk (1985, bij Antwerpen), Arlon-Sterpenich (2005), Anderlecht (Brussel) (2005), Gent (2008), Hasselt (3 februari 2016) en Bergen (10 februari 2016).[5]

De vestiging van Zaventem verhuisde in 2002 naar een nieuw gebouw op het industrieterrein, op enkele honderden meters van de vorige vestiging. In deze vestiging vindt men ook het Service Office en Customer Service Centre van IKEA BE. De opening van IKEA Gent viel samen met de sluiting van de vestiging in Ternat. In 2011 breidden Hognoul en Anderlecht hun vestiging uit, en ging de vestiging in Wilrijk naar een nieuw gebouw, dat net naast het oude gebouw werd gebouwd. Daarvoor moest een deel van het oude gebouw gesloopt worden. In Genk heeft IKEA een distributiecentrum.

Concept[bewerken]

In elke winkel van het concern staat, vaak bij zowel de personeels- en de klanteningang, het mission statement groot op een muur geschreven: 'Het aanbieden van een zo breed mogelijk assortiment functionele woonartikelen van een goede vormgeving, tegen zulke lage prijzen dat zo veel mogelijk mensen in staat zijn deze artikelen te kopen'.

Een onderdeel van het IKEA-concept is mechanische verkoop, dat inhoudt dat er meestal geen verkoper nodig is om een klant aan zijn gewenste artikel te helpen. Op het prijskaartje dat aan het artikel hangt, kan een klant zien waar hij het artikel kan nemen, zij het een bepaalde afdeling, het zelfbedieningsmagazijn voor de kassa's of dat een klant naar een verkoopbalie toe moet en dat het artikel na afrekenen voor de klant wordt klaargezet bij een afhaalbalie of extern magazijn (talon). Het is dus ongebruikelijk dat een verkoper een klant benadert.

Vestigingen[bewerken]

Het eerste filiaal werd in 1958 in de Zweedse plaats Älmhult geopend. De eerste showroom was toen al vijf jaar op diezelfde locatie open. In 1963 opende IKEA in Noorwegen en in 1969 in Denemarken. In 1973 werd in Zürich de eerste niet-Scandinavische vestiging geopend. Duitsland en Japan volgden een jaar later. Daarna deed IKEA in een rap tempo zijn intrede in Hongkong, Australië, Canada, Oostenrijk, Singapore en Nederland.

Tegenwoordig bevinden de meeste filialen zich in Duitsland (46 winkels), gevolgd door de Verenigde Staten met 38 winkels. Anno april 2016 heeft IKEA 328 winkels verspreid over 28 landen.[6]

De vijf grootste filialen, qua winkeloppervlak bevinden zich in:

  1. Gwangmyeong, Gyeonggi, Zuid-Korea: 59 000 m2
  2. Stockholm Kungens Kurva, Zweden: 55 200 m2
  3. Shanghai Baoshan, China: 55.032 m2
  4. Shanghai Pudong Beicai, China: 49.400 m2
  5. Wuxi, China: 49.117 m2

De vestiging in Delft is het internationale opleidingscentrum voor franchisenemers. Deze vestiging is eigendom van Inter IKEA Systems B.V. en niet van IKEA Nederland BV. Daarom verschilt deze op een aantal punten van de andere Nederlandse vestigingen. De vestiging in Delft is tussen 2006 en 2008 vergroot en verbouwd. Het pand heet nu het IKEA Concept Center en de winkel heeft de naam The IKEA Store, voluit The IKEA Store in the IKEA Concept Center (voorheen Pilot Store). Het opleidingscentrum heet The College, voluit The College in the IKEA Concept Center.

Wereld[bewerken]

Land Jaar Eerste filiaal Aantal filialen Bijzonderheden
Vlag van Zweden Zweden 1958 Älmhult 20 In Stockholm staat de grootste vestiging, met 55.200 m² vloeroppervlak.
Vlag van Noorwegen Noorwegen 1963 Oslo - Slependen 7 Eerste IKEA buiten Zweden.
Vlag van Denemarken Denemarken 1969 Kopenhagen - Ballerup 5 Het filiaal Ballerup werd in 1979 verplaatst naar Høje-Taastrup. Andere winkels: Gentofte, Aarhus, Odense en Aalborg.
Vlag van Zwitserland Zwitserland 1973 Zürich - Spreitenbach 9 Eerste IKEA buiten Scandinavië.
Vlag van Duitsland Duitsland 1974 München - Eching 53 Duitsland is IKEA's grootste afzetmarkt en heeft de meeste filialen.
Vlag van Japan Japan 1974 Kobe 9 IKEA trok zich in 1986 terug van de Japanse markt omdat de verkoopcijfers tegenvielen. Sinds 2006 is het bedrijf terug, ditmaal in een samenwerking met de Mitsubishi Corporation.
Vlag van Australië Australië 1975 Sydney - Artarmon 10 Het filiaal in Sydney werd in 2005-2006 verplaatst naar Rhodes.
Vlag van Hongkong Hongkong 1975 Kowloon - Tsim Sha Tsui 4 De eerste winkel is gesloten.
Vlag van Canada Canada 1976 Vancouver - Richmond 13 In 2012 waren er twaalf winkels in vijf provincies, in 2017 opende een winkel in Dartmouth, Nova Scotia.
Vlag van Oostenrijk Oostenrijk 1977 Wenen - Vösendorf 7 In november 2009 opende in Klagenfurt een nieuw filiaal.
Vlag van Singapore Singapore 1978 Singapore - Bukit Timah 2 De eerste winkel werd in 1984 verplaatst naar Katong en in 1995 naar Queenstown.
Vlag van Nederland Nederland 1978 Sliedrecht 13 In 2006 werd het filiaal van IKEA in Sliedrecht gesloten.
Vlag van Spanje Spanje 1980 Gran Canaria - Las Palmas 20 Er zijn 16 winkels op het vasteland van Spanje en 4 winkels op de Canarische Eilanden en de Balearen.
Vlag van IJsland IJsland 1981 Reykjavik 1 De vestiging in Reykjavik, die vanaf 1994 in gebruik was geweest, werd in 2006 vervangen door een winkel in Garðabær.
Vlag van Frankrijk Frankrijk 1981 Parijs - Bobigny 33
Vlag van Saoedi-Arabië Saoedi-Arabië 1983 Djedda 4 Winkels in Riyad, Djedda en Dhahraan.
Vlag van België België 1984 Zaventem - Ternat 8 De winkel in Ternat werd in 2008 gesloten.
Vlag van Koeweit Koeweit 1984 Koeweit 1 Geopend in 1984 in het industriële district van Shuwaikh.
Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten 1985 Plymouth Meeting 45
Vlag van Verenigd Koninkrijk Verenigd Koninkrijk 1987 Warrington - Cheshire 20
Vlag van Italië Italië 1989 Milaan - Cinisello Balsamo 21 De laatste geopend in Cagliari in 2016. De grootste winkel bevindt zich in Carugate, Milaan, uitbreiding tot 38.000 m².
Vlag van Hongarije Hongarije 1990 Boedapest 3 Er zijn drie winkels in Hongarije: twee in de hoofdstad Boedapest en één in Budaörs.
Vlag van Polen Polen 1991 Warschau - Janki 11
Vlag van Tsjechië Tsjechië 1991 Praag - Budějovická 4
Vlag van Verenigde Arabische Emiraten Verenigde Arabische Emiraten 1991 Dubai 2 De winkels in de VAE zijn gevestigd in Dubai en Abu Dhabi.
Vlag van Slowakije Slowakije 1992 Bratislava 1 Originele winkel werd gesloten bij de opening van een nieuwe winkel in het Avion Shopping Park.
Vlag van Taiwan Taiwan 1994 Taipei 5 De eerste winkel werd in 1994 in Taipei geopend, maar is in 2002 gesloten.
Vlag van Finland Finland 1996 Espoo 5 Nieuwe winkel in Vantaa in 2003, in Raisio in 2008 en in Tampere in 2010. De winkel in Tampere is de grootste IKEA in Finland. In 2011 is een nieuwe winkel geopend in Kuopio.
Vlag van Maleisië Maleisië 1996 Bandar Utama 3 De IKEA-winkel in Mutiara Damansara was bij opening met een oppervlakte van ongeveer 27.000 m² de grootste in Azië.
Vlag van China China 1998 Peking 24
Vlag van Rusland Rusland 2000 Moskou - Chimki 14 De IKEA-winkels in Rusland zijn in verband met MEGA-winkelcentra ontwikkeld door IKEA.
Vlag van Israël Israël 2001 Netanya 3 De tweede vestiging werd op 9 maart 2010 geopend in Rishon LeZion, vlak bij Tel Aviv. De vestiging heeft een vloeroppervlakte van 38.000 m².
Vlag van Griekenland Griekenland 2001 Thessaloniki 5 De eerste winkel werd op 24 oktober 2001 geopend in Thessaloniki, de tweede winkel op 23 april 2004 in Athene (Airport Retail Park).
Vlag van Portugal Portugal 2004 Lissabon - Alfragide 5 Tweede winkel opende op 31 juli 2007 in Matosinhos, 36.000 m².
Vlag van Turkije Turkije 2005 Istanboel 5 Er zijn twee winkels in Istanboel (Bayrampaşa en Ümraniye), één winkel in İzmir (Bornova), één winkel in Bursa (Osmangazi) en één winkel in Ankara (Mamak).
Vlag van Roemenië Roemenië 2007 Boekarest - Băneasa 1 26.000 vierkante meter winkel geopend op 21 maart 2007 in het winkelcentrum Feeria van Băneasa.
Vlag van Cyprus Cyprus 2007 Nicosia - Strovolos 1 22.000 vierkante meter winkel geopend in september 2007.
Vlag van Ierland Ierland 2009 (juli) Dublin - Ballymun 1 De eerste IKEA-winkel in de Republiek Ierland is op 27 juli 2009 geopend.
Vlag van Dominicaanse Republiek Dominicaanse Republiek 2009 (december) Santo Domingo 4 Eerste winkel in Centraal-Amerika.
Vlag van Bulgarije Bulgarije 2011 (20 september) Sofia 1
Vlag van Thailand Thailand 2011 (3 november) Bangkok 1 De eerste IKEA in Thailand heeft zijn deuren geopend op 3 november 2011, in Bang Phli, Samut Prakan.
Vlag van Kroatië Kroatië 2014 (21 augustus) Zagreb 1 De eerste IKEA in Kroatië heeft zijn deuren geopend op 21 augustus 2014. Met een totale oppervlakte van 38.000 m² is het een van de vijf grootste IKEA-winkels in Europa en een van tien grootste ter wereld.
Vlag van Zuid-Korea Zuid-Korea 2014 (18 december) Seoel 2 Met 59.000 m² de grootste IKEA ter wereld.
Vlag van Macau Macau 2012 Macau 1
Vlag van Litouwen Litouwen 2013 Vilnius 3 Tweede winkel geopend in Klaipėda.
Vlag van Egypte Egypte 2013 Cairo 1 Eerste winkel van het Afrikaanse continent.
Vlag van Qatar Qatar 2013 Doha 1 De eerste IKEA in Qatar heeft zijn deur geopend op 11 maart 2013.
Vlag van Jordanië Jordanië 2014 Amman 1 De eerste IKEA in Jordanië heeft zijn deuren geopend op 6 maart 2014.
Vlag van Indonesië Indonesië 2014 Tangerang nabij Jakarta 1 IKEA heeft op 15 oktober 2014 de Indonesische markt betreden met een winkel bij Alam Sutera, Tangerang, gelegen in de westelijke buitenwijken van Jakarta.
Vlag van Marokko Marokko 2016 Casablanca 1 IKEA opende een Marokkaanse vestiging in samenwerking met Al-Homaizi uit Koeweit.
Vlag van Servië Servië 2017 Belgrado 1 De eerste IKEA-winkel in Servië werd geopend op 10 augustus 2017.

Nederland[bewerken]

Hieronder een overzicht van de Nederlandse IKEA-vestigingen:

Locatie Oppervlakte
in m²
Jaar van opening Opmerkingen
Amersfoort 31 000 2006
Amsterdam 37 700 1982 Het IKEA Service Office is verhuisd naar de Paasheuvelweg en de ruimte die vrijkwam werd bij de winkel getrokken.
Barendrecht 38 000 2001 [7] Voor de uitbreiding in 2009, 27 900 m².
Breda 32 000 2003
Delft 39 000 1992 Concept Center. Oppervlakte exclusief kantoren. In de periode 2006-2008 werd de oppervlakte met bijna de helft vergroot.
Duiven 39 000 1983 [8] Oorspronkelijk 9000 m². In 1999 werd de vestiging uitgebreid naar 18 000 m². In 2012 heeft de laatste uitbreiding plaatsgevonden.
Son 31 800 1992 [9] Is bekend onder de naam IKEA Eindhoven, gelegen op bedrijventerrein Ekkersrijt, in 1999 uitgebreid naar 20 000 m². Is sinds kort van 20 000 m² tot 31 800 m² verbouwd.
Groningen 41 000 1997 (nieuwbouw in 2005) In 2009-10 werd deze vestiging wederom uitgebreid, dit keer met 12 500 m², waarmee dit het op een na grootste filiaal van Europa was.
Haarlem 32 300 2005 In 2012 is het magazijn uitgebreid met 3000 m².
Heerlen 38 000 1994 Werd in de periode 2013-2015 uitbreid van 20 000 m² naar 38 000 m².
Hengelo 30 000 2002 [10] Tot 2013, 26 500 m².
Leiderdorp uitgesteld [11] Mei 2018: De verantwoordelijk wethouder heeft aan de gemeenteraad meegedeeld dat IKEA voorlopig geen bouwplan indient. [12] Bouwgrond op terrein Bospoort door de gemeente aan Ikea overgedragen op 21 december 2017.
Utrecht 40 000 1996 [13] 500 meter ten westen van sneltramhalte Kanaleneiland Zuid. Werd in periode 2013-2015 uitgebreid van 17 500 m² naar 40 000 m².
Zaandam 35 000 gepland 2019 [14][15][16] Na lang beraad besloot IKEA om in Zaandam een vestiging te bouwen. De start van de bouw is al meerdere keren uitgesteld.
Zwolle 29 700 2015 Op bedrijventerrein Hessenpoort. Filiaal met de meeste duurzaamheidsmaatregelen, er staan negen windmolens en 5500 zonnepanelen op het dak.

IKEA-catalogus[bewerken]

Het IKEA-filiaal in Red Hook, Brooklyn
Het IKEA-filiaal in Singapore

De IKEA-catalogus verscheen in 2006 in een wereldwijde oplage van 175 miljoen stuks. In 2011 bedroeg dit 198 miljoen exemplaren.[17] De catalogus wordt verspreid in 34 landen, in 61 edities en is beschikbaar in 29 talen. Er zijn kleine regionale verschillen, zo zijn de catalogi van islamitische landen niet voorzien van barmeubels. In Nederland worden 6,1 miljoen catalogi verspreid.

Bedrijfsstructuur[bewerken]

Juridisch staan bij het wereldwijde IKEA twee Nederlandse besloten vennootschappen en een Nederlandse stichting centraal.

  • Inter IKEA Systems B.V. uit Delft bezit het IKEA-concept en -handelsmerk. Deze B.V. is een deel van het bedrijf Inter IKEA Holding S.A., geregistreerd in Luxemburg, dat op zijn beurt deel uitmaakt van Inter IKEA Holding N.V. geregistreerd in Curaçao. Wie de eigenaars zijn achter deze holdings is niet openbaar, maar aangenomen wordt dat de familie Kamprad een belangrijke rol speelt.[18]
  • De eigenaar van IKEA's eigen 267 vestigingen, is de INGKA Holding B.V. uit Leiden. Daarmee is INGKA Holding de grootste franchisenemer van het eerder genoemde Inter IKEA Systems B.V. Eigenaar van INGKA Holding B.V. is de Stichting INGKA Foundation, in Amsterdam.

Kritiek[bewerken]

  • In november 2009 werd IKEA, samen met Abercrombie & Fitch, Gymboree, Hanes, Kohl's, LL Bean, Pier 1, Propper International en Walmart, toegevoegd aan de 2010 Sweatshop Hall of Shame door de arbeidersbeweging International Labour Rights Forum.[19]
  • In 2011 kreeg IKEA en zijn Swedwood-afdeling kritiek te verduren voor hun behandeling van arbeiders in een fabriek in Danville, Virginia.[20]
  • In 2012 werd IKEA in Frankrijk door het onafhankelijk weekblad Le Canard enchaîné ervan beschuldigd zijn werknemers en klanten te bespioneren door op illegale wijze politiearchieven te gebruiken. IKEA zou dit doen om antiglobalisten en mogelijk ecoterroristen te vinden.[21][22]
  • In oktober 2012 kreeg IKEA kritiek omdat het vrouwen uit de afbeeldingen in de catalogus voor Saoedi-Arabië had weggeretoucheerd.[23]
  • Op 29 mei 2012 verscheen er een artikel op de site van One World waarin Ikea werd beschuldigd van het kappen van bossen in het Russische Karelië; "De Zweedse milieuorganisatie Protect the Forest documenteerde hoe Ikea via Swedwood in het noordwesten van Karelië bossen vernielt die twee- tot zeshonderd jaar oud zijn." [24]

Trivia[bewerken]

  • IKEA is een aantal keren slachtoffer van bedreigingen geweest. Eind 2002 werden alle tien filialen van de Zweedse winkelketen in Nederland ontruimd na bommeldingen en de vondst van verdachte pakketjes. Het bleek toen te gaan om Poolse afpersers. Op 12 maart 2009 werd de winkelketen bedreigd met terreuraanslagen. Op 30 mei 2011 vonden bij enkele filialen, Son (NL), Gent (BE) en Lille (FR), bomexplosies plaats of werden verdachte pakketjes gevonden.
  • Een van de uitbreidingspakketten van het computerspel De Sims 2 bevat virtuele kopieën van IKEA-meubels.

Externe links[bewerken]