Musical

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Portal.svg Portaal Musical

Musicaltheater is een vorm van theater die muziek, liedjes, gesproken dialogen en dans combineert. Het emotionele deel van het stuk – humor, pathos, liefde, woede - en ook het verhaal op zich worden gebracht door woorden, muziek, bewegingen en technische aspecten als entertainment in een geïntegreerd geheel. Sinds het begin van de 20ste eeuw worden musical-theaterstukken kortweg 'musicals' genoemd.

Geschiedenis[bewerken]

De eerste musicals werden aan het einde van de negentiende eeuw in New York geproduceerd. Het genre kwam voort uit de vaudeville- en revuetraditie, met als belangrijkste verschil dat musicals een doorlopend verhaal kenden. Daarmee was de musical eveneens verwant aan opera en operette.

De scheidingslijn tussen musical en verwante genres is niet eenduidig. Er zijn dan ook verschillende producties die als 'de eerste musical in de geschiedenis' worden beschouwd. The Black Crook uit 1866 wordt vaak genoemd maar velen beschouwen pas het veel grootschaligere Show Boat (1927) als zodanig. Kennelijk roept het woord musical vooral associaties op met begintwintigste-eeuwse groteske Amerikaanse showmuziek. Bij musicalachtige producties die afstand nemen van die geijkte traditie, duiken in Amerika al snel termen als rock opera, revue of cabaret op.

Broadway in New York en, vanaf de jaren 1960, het West End in Londen, staan internationaal bekend als de toonaangevende plaatsen op musicalgebied. Bekende musicals waren o.a.: Hair, Cats, Les Misérables, Evita, Phantom of the Opera, Aïda, The Lion King, Chicago en Wicked.

Musical in Nederland[bewerken]

In Nederland werden de eerste musicals in de jaren 1950 uit Amerika geïmporteerd (Porgy and Bess (1957) (is eigenlijk een opera); Free and Easy (1959)). In de jaren zestig kwamen met Kiss Me, Kate, My Fair Lady,Oliver Twist, en Anatevka de eerste Nederlandse producties op de planken. Annie M.G. Schmidt en Harry Bannink schreven de eerste originele Nederlandstalige musicals, zoals Heerlijk duurt het langst (1965) en En nu naar bed (1971). In de jaren 70 waren Jos Brink en Frank Sanders met hun groep Tekstpierement de drijvende kracht achter de Nederlandse musical. Hun eerste musical Maskerade was meteen een succes.

In de jaren tachtig vierde theater Carré zijn 100-jarig bestaan met de musical Cats. Mede door het succes hiervan begon Joop van den Ende grootschalige musicals naar Amerikaans voorbeeld te produceren (Les Misérables). Hij opende musicaltheaters in Scheveningen (Circustheater) en Utrecht (Beatrixtheater), waar net als in Amerika, producties net zo lang kunnen blijven draaien als het publiek er belangstelling voor heeft (open eind-producties). In 2010 opende het derde open-eind theater in Amsterdam, het nieuwe DeLaMar theater. Joop van den Ende heeft verteld dat hij graag ook nog het langverwachte Van Den Ende Theater openen, nadat het in 2008 in de ijskast belandde.

In 1991 maakte Joop van den Ende zijn eerste eigen musical, het toneelstuk Cyrano de Bergerac werd Cyrano de Musical. Het Franse verhaal werd herschreven door Koen van Dijk, de muziek werd geschreven door Ad van Dijk (geen familie) en het werd geregisseerd door Eddy Habbema. De hoofdrol werd vertolkt door Bill van Dijk. Het decor werd ontworpen door Paul Gallis, Yan Tax ontwierp de kostuums. In 1992 werd de musical bewerkt en op Broadway gespeeld, met matig succes. In 1993 werd de Amerikaanse versie een paar maanden in Carré gespeeld.

Nederland is een populair musicalland geworden. De bezoekersaantallen liggen in vergelijking met andere landen erg hoog, net zoals de enorme verscheidenheid aan producties. De kwaliteit van producties en acteurs in de musicalwereld zijn van een hoog niveau, Nederland heeft dan ook een hoog aanzien in de internationale musical- en theaterwereld. Elk jaar worden de John Kraaijkamp Musical Awards uitgereikt.

Stage Entertainment programmeert zo'n vier a vijf producties per jaar. In 2010 is 'Mary Poppins' in première gegaan. In 2011 staat 'Wicked' voor het eerst op de planken in Nederland. Dit word vervolgd door De musical Sister Act

Musical in Vlaanderen[bewerken]

In Vlaanderen hebben in het verleden heel veel grote musicals gespeeld maar door het feit dat minister van Cultuur Bert Anciaux de musicalsubsidies in 2007 schrapte, viel deze wereld in een zwart gat. Hierdoor mocht de musicalafdeling van het Koninklijk Ballet van Vlaanderen onder leiding van Linda Lepomme de boeken dichtdoen. Het produceren van musicals werd nu veel kostbaarder dan voorheen, de enige productiehuizen die musicals op dit moment zelf produceren zijn Studio 100 en Stage Entertainment Belgium. Music Hall Promotions werkt voorlopig nog samen met V&V Entertainment om Vlaamse musicals uit de grond te stampen. Tussen 2006-2007 liepen de succesmusicals Mamma Mia! en Beauty and the Beast van Stage Entertainment en medio 2007 werd Kuifje: De Zonnetempel, met o.a. Jelle Cleymans een groot succes. Tenslotte plande Studio 100 in 2008 zijn prestigeproject Daens, de musical.

Het kleine productiehuis Judas Theater Producties baant zich nu ook een weg naar professionele voorstellingen. The Last Five Years met Ann Van den Broeck en Jan Schepens in 2008 kreeg veel bijval van pers en publiek.

Het Conservatorium van Brussel biedt bovendien een 4-jarige professionele bachelor in Musical aan.

Zie ook[bewerken]

Zoek dit woord op in WikiWoordenboek