Musical

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Portal.svg Portaal Musical

Een musical is een vorm van theater die muziek, liedjes, gesproken dialogen en dans combineert. Het emotionele deel van het stuk – humor, pathos, liefde, woede – en ook het verhaal op zich worden gebracht door woorden, muziek, bewegingen en technische aspecten als entertainment in een geïntegreerd geheel. Sinds het begin van de 20e eeuw worden musical-theaterstukken kortweg 'musicals' genoemd.

Geschiedenis[bewerken]

De eerste musicals werden aan het einde van de 19e eeuw in New York geproduceerd. Het genre kwam voort uit de vaudeville- en revuetraditie, met als belangrijkste verschil dat musicals een doorlopend verhaal kenden. Daarmee was de musical eveneens verwant aan opera en operette.

De scheidingslijn tussen musical en verwante genres is niet eenduidig. Er zijn dan ook verschillende producties die als 'de eerste musical in de geschiedenis' worden beschouwd. The Black Crook uit 1866 wordt vaak genoemd, maar velen beschouwen pas het veel grootschaliger Show Boat (1927) als zodanig. Kennelijk roept het woord musical vooral associaties op met groteske Amerikaanse showmuziek uit het begin van de 20e eeuw. Bij musicalachtige producties die afstand nemen van die geijkte traditie, duiken in Amerika al snel termen op als rockopera, revue of cabaret.

Broadway in New York en, vanaf de jaren zestig, het West End in Londen, staan internationaal bekend als de toonaangevende plaatsen op musicalgebied. Bekende musicals waren onder andere Hair, Cats, Les Misérables, Evita, Phantom of the Opera, Aïda, The Lion King, Chicago en Wicked.

Musical in Nederland[bewerken]

In Nederland werden de eerste musicals in de jaren vijftig uit Amerika geïmporteerd; Porgy and Bess (1957) (eigenlijk een opera) en Free and Easy (1959). In de jaren zestig kwamen met Kiss Me, Kate, My Fair Lady,Oliver Twist, en Anatevka de eerste Nederlandse producties op de planken. Annie M.G. Schmidt en Harry Bannink schreven de eerste originele Nederlandstalige musicals, zoals Heerlijk duurt het langst (1965) en En nu naar bed (1971). In de jaren zeventig waren Jos Brink en Frank Sanders met hun groep Tekstpierement de drijvende kracht achter de Nederlandse musical. Hun eerste musical, Maskerade, was meteen een succes.

In de jaren tachtig vierde theater Carré zijn 100-jarig bestaan met de musical Cats. Mede door het succes hiervan begon Joop van den Ende grootschalige musicals naar Amerikaans voorbeeld te produceren, waaronder Les Misérables, The Phantom of the Opera en Cabaret. Hij opende musicaltheaters in Scheveningen (Circustheater) en Utrecht (Beatrix Theater), waar net als in Amerika, producties net zo lang kunnen blijven draaien als het publiek er belangstelling voor heeft (open eind-producties). In 2010 ging in Amsterdam het derde open-eindtheater open: het nieuwe DeLaMar theater.

In 1991 produceerde Van den Ende zijn eerste eigen musical, Cyrano de Musical. Hiervoor werd het Franse toneelstuk Cyrano de Bergerac door Koen van Dijk herschreven. In 1993 en begin 1994 werd de musical bewerkt en op Broadway gespeeld, met matig succes. In 1994 werd de Amerikaanse versie een paar maanden in Carré gespeeld. Sindsdien produceerde zijn bedrijf, Stage Entertainment, meerdere nieuwe musicals. Ook andere producenten produceerden nieuwe Nederlandse titels, zoals Wat Zien Ik, Doe Maar! en Ciske de Rat.

Van de jaren 80 tot ongeveer 2005 waren musicals zeer populair in Nederland. Na 2005 daalde het aantal bezoekers in het theater, in alle genres. Echter zijn de bezoekersaantallen voor musicals nog altijd het hoogst. [1]

Tegenwoordig zijn er zo'n 8 producenten, waarvan Stage Entertainment de grootste is. Enkele andere producenten zijn Bos Theaterproducties, Theater Alliantie, Studio 100 en MediaLane.

Sinds 2000 worden er jaarlijks de Musical Awards uitgereikt aan de beste producties, acteurs en creatives.

Musical in Vlaanderen[bewerken]

In Vlaanderen zijn in het verleden heel veel grote musicals opgevoerd. In 2007 werden door minister van Cultuur Bert Anciaux de musicalsubsidies geschrapt. Hierdoor werd de musicalafdeling van het Koninklijk Ballet van Vlaanderen, die onder leiding van Linda Lepomme stond, gesloten. Het produceren van musicals werd nu veel kostbaarder dan voorheen. De enige productiehuizen die musicals zelf zijn gaan produceren zijn Studio 100 en Stage Entertainment Belgium. Music Hall Promotions bleef samenwerken met V&V Entertainment om Vlaamse musicals te produceren. Tussen 2006-2007 liepen de succesmusicals Mamma Mia! en Beauty and the Beast van Stage Entertainment en medio 2007 werd Kuifje: De Zonnetempel, met o.a. Jelle Cleymans een groot succes. Ten slotte plande Studio 100 in 2008 zijn prestigeproject Daens en in 2014 de musical over de Eerste Wereldoorlog '14-'18 (musical).

Het kleine productiehuis Judas Theater Producties baant zich nu ook een weg naar professionele voorstellingen. The Last Five Years met Ann Van den Broeck en Jan Schepens kreeg in 2008 veel bijval van pers en publiek.

Het Conservatorium van Brussel biedt een 4-jarige professionele musical-opleiding op bachelorniveau aan.

Zie ook[bewerken]

Zoek dit woord op in WikiWoordenboek