Nederland op het wereldkampioenschap voetbal 1990

NED
Thuistenue	Uittenue

Nederland was een van de 24 deelnemende landen op het Wereldkampioenschap voetbal 1990 in Italië. Nederland won geen enkele groepswedstrijd en werd uitgeschakeld door West-Duitsland in de achtste finale (2-1).

Kwalificatie

Nederland werd samen met West-Duitsland, Finland en Wales ingedeeld in groep 4.

Kwalificatieduels van Nederland


14 september 1988	Nederland	1 – 0	Wales
19 oktober 1988	West-Duitsland	0 – 0	Nederland
26 april 1989	Nederland	1 – 1	West-Duitsland
31 mei 1989	Finland	0 – 1	Nederland
11 oktober 1989	Wales	1 – 2	Nederland
15 november 1989	Nederland	3 – 0	Finland

Eindstand in groep 4

Land	Wed	Win	Gel	Ver	DV	DT	+/−	Pnt
Nederland	6	4	2	0	8	2	6	10
West-Duitsland	6	3	3	0	13	3	10	9
Finland	6	1	1	4	4	16	-12	3
Wales	6	0	2	4	4	8	-4	2

Trainerswissel

In de zomer van 1988 werd Nederland verrassend Europees kampioen in West-Duitsland door in de finale met 2-0 van Sovjet-Unie te winnen. Een half jaar voor die Europese titel werd Thijs Libregts aangetrokken, omdat Rinus Michels na het EK zou vertrekken naar Bayer Leverkusen. Op dat moment was Oranje nog geen topploeg. De drie voorgaande toernooien (WK 1982, EK 1984 en WK 1986) waren gemist en de vooruitzichten voor het EK waren ongewis. Veel kanshebbers of gegadigden waren er niet.

Toen Libregts in augustus 1988 begon werd een interview opgerakeld dat hij als coach van Feyenoord in 1984 had gegeven aan de Volkskrant. Feyenoord-trainer Thijs Libregts zegt op vragen van Frans Ensink het volgende over de jonge sterspeler Ruud Gullit: “Zijn spel van vorig seizoen was niet om over naar huis te schrijven. Hij kent nu minder pieken en dalen. Behalve dan onder abominabele omstandigheden zoals tegen Helmond Sport en Groningen. Hij zou dan à la Hoekstra moeten doorbijten maar dat ligt niet in zijn aard. Dan zie je hem ook helemaal niet meer. Ik hoop dat zijn mentaliteit goed blijft, het zwarte ras, weet je. Ik heb hem gezegd dat hij zoals hij vorig jaar presteerde geen topclub-speler was. Cruijff en Van Hanegem hebben hem dat nogmaals in hun taal overgebracht. Je moet aan de bak en aan je conditie werken, zeiden ze. Die vonken moesten niet doven in het dijbeen. Hij voelt zich nu geroepen de kar te trekken. De opkomst van Gullit was uiterst belangrijk.”

Gullit heeft er destijds maar ook later verschillende gesprekken over met Libregts en de bondscoach heeft nooit het idee dat het een samenwerking in de weg staat. Ook Gullit zelf zegt meerdere malen in interviews dat het voor hem geen thema meer is. Desondanks voert met name Gullit, die zelf nota bene vanwege een knieblessure amper speelt in de kwalificatie, een campagne tegen Libregts. Ondanks de directe plaatsing voor het WK komt de bondscoach zo toch onder vuur te liggen. Dat speelt een belangrijke rol in het uiteindelijke vertrek van de 49-jarige Libregts.^[1] Libregts werd door de spelersgroep weggestemd en sleepte nadien de KNVB voor de rechter om zijn oude baan terug te krijgen. Libregts verloor de zaak, maar inmiddels was wel het gevoel gecreëerd dat de spelers het voor het zeggen hadden bij de keuze voor een nieuwe bondscoach.

Tijdens de stemming eind maart 1990 in het Hilton op Schiphol komen ook de mogelijke kanshebbers om Libregts op te volgen aan bod, dat waren Johan Cruijff (toenmalig coach van FC Barcelona), Aad de Mos (toenmalig coach van KV Mechelen) en Leo Beenhakker (toenmalig coach van Ajax). De spelers zelf organiseren een stemming waarbij een meerderheid voor Cruijff kiest maar meerdere spelers ook liever Beenhakker of De Mos zien komen. Een reconstructie van auteur John Swelsen over de totstandkoming van de keuze laat zien dat Cruijff om meerdere redenen geen optie was^[2].

Rinus Michels, sectieheer technische zaken van de KNVB, had zijn keuze voor Beenhakker al eerder bepaald, omdat met Libregts al werd onderhandeld om zelf op te stappen en dan zou de Ajax-coach meteen worden benoemd. Beenhakker stelde later dat hij de opdracht niet had mogen aanvaarden, omdat hij wist dat het een kansloze missie zou worden.^[3]

Op het WK 1990 presteerde Nederland, dat twee jaar eerder nog Europees kampioen was geworden, ondermaats. Oranje werd in de tweede ronde uitgeschakeld na een duel tegen West-Duitsland dat ontsierd werd door een spuugincident met Frank Rijkaard.^[4] Later doken er verscheidene verhalen op die verklaarden waarom de spelersgroep de hoge verwachtingen niet had ingelost. Zo was er de keuze van de KNVB voor Beenhakker, terwijl de spelersgroep Cruijff wilde en het feit dat er weinig discipline heerste in en rond het team. In zijn memoires, getiteld "Nol", schreef assistent-trainer Nol de Ruiter in 2010 dat het WK 1990 verstoord werd door onder meer cabaretier Freek de Jonge die met zijn echtgenote in hetzelfde hotel verbleef als Oranje, bondsdokter Frits Kessel die "zich als een oud wijf gedroeg" en Gullit die "vrouwen uit Milaan liet overkomen".^[5] Over Bondscoach Beenhakker zei hij dan weer dat "hij meer bezig was met zijn eigen PR dan dat hij het voetbal analyseerde".^[6]

Het wereldkampioenschap

Groepsfase

Nederland behaalde in alle groepswedstrijden een gelijkspel (1-1 tegen Egypte, 0-0 tegen Engeland en 1-1 tegen Ierland). Tijdens de wedstrijd tegen Engeland werden twee goals van Engeland afgekeurd, waardoor Oranje in de race bleef voor de volgende ronde. Door een 1-1 tegen Ierland eindigden beide landen precies gelijk. Ierland won de aansluitende loting en werd tweede. Nederland ging als een van de beste nummers drie door en kwam in de achtste finale Duitsland tegen.

De nummers één, twee en de beste nummers drie gingen door.

Land	Wed	Win	Gel	Ver	DV	DT	+/−	Pnt
Engeland	3	1	2	0	2	1	1	4
Ierland	3	0	3	0	2	2	0	3
Nederland	3	0	3	0	2	2	0	3
Egypte	3	0	2	1	1	2	-1	2

1/8 finale

Tegen West-Duitsland haalde Frank Rijkaard in de 23ste minuut Rudi Völler onderuit, wat hem geel kostte en een schorsing. Völler gaf commentaar en kreeg ook geel. Völler moest later met zijn tweede geel van het veld af toen hij over Van Breukelen sprong. Rijkaard bespuugde Völler, waarop hij ook rood kreeg.

In de 2de helft kwam er een goal van Jürgen Klinsmann. Aron Winter probeerde te verdedigen en Buchwald passte de bal naar het doel. Klinsmann stond voor de tegenstander en schoot in de korte hoek: 1-0 voor West-Duitsland.

In de 85ste minuut kreeg Duitsland een hoekschop. Deze kwam bij Buchwald terecht en de passte hem richting Andreas Brehme. Brehme schoot hem met een boogje het doel in. Deze bal had Hans van Breukelen makkelijk tegen kunnen houden.

Nederland kreeg nog een strafschop en deze werd door Ronald Koeman benut, maar de winst was voor Duitsland.

Selectie en technische staf

Selectie

Nr.	Naam	Geboortedatum	GW						Club	Positie(s)
1	Hans van Breukelen	04-10-1956	4	0	0	0	0	0	PSV	GK
2	Berry van Aerle	08-12-1962	4	0	0	0	0	1	PSV	RB, DM
3	Frank Rijkaard	30-09-1962	4	0	1	1	0	0	AC Milan	CB, CM
4	Ronald Koeman	21-03-1963	4	1	0	0	0	0	FC Barcelona	CB
5	Adri van Tiggelen	16-06-1957	4	0	0	0	0	0	Anderlecht	CB, LB
6	Jan Wouters	17-07-1960	4	0	1	0	0	0	Ajax	DM
7	Erwin Koeman	20-09-1961	1	0	0	0	0	1	KV Mechelen	LM
8	Gerald Vanenburg	05-03-1964	1	0	0	0	0	1	PSV	RW, RM
9	Marco van Basten	31-10-1964	4	0	1	0	0	0	AC Milan	CF, RW
10	Ruud Gullit	01-09-1962	4	1	0	0	0	0	AC Milan	LW, AM, CF
11	Richard Witschge	20-09-1969	4	0	0	0	1	2	Ajax	LM, CM
12	Wim Kieft	12-11-1962	4	1	1	0	3	1	PSV	CF
13	Graeme Rutjes	26-03-1960	1	0	0	0	0	0	KV Mechelen	CB
14	John van 't Schip	30-12-1963	2	0	0	0	0	1	Ajax	RW
15	Bryan Roy	12-02-1970	0	0	0	0	0	0	Ajax	LW
16	Joop Hiele	25-12-1958	0	0	0	0	0	0	Feyenoord	GK
17	Hans Gillhaus	05-11-1963	3	0	0	0	1	0	Aberdeen	LW, CF
18	Henk Fraser	07-07-1966	1	0	0	0	1	0	Roda JC	CB
19	John van Loen	04-02-1965	1	0	0	0	1	0	Roda JC	CF
20	Aron Winter	01-03-1967	1	0	0	0	0	0	Ajax	CM, RM
21	Danny Blind	01-08-1961	0	0	0	0	0	0	Ajax	CB, RB
22	Stanley Menzo	15-10-1963	0	0	0	0	0	0	Ajax	GK

Technische staf

Naam	Functie
Technische staf
Leo Beenhakker	Bondscoach
Nol de Ruiter	Assistent
Medische staf
Frits Kessel	Teamarts
Rob Ouderland	Fysiotherapeut

Wedstrijden

Groepsfase


12 juni 1990 21:00 UTC+1	Nederland	1 – 1	Egypte	Stadio La Favorita, Palermo Toeschouwers: 33.421 Scheidsrechter: Emilio Soriano Aladrén (Spanje)
	Kieft 58'	Verslag	83' (pen.) Abdelghani

Nederland

Egypte


Nederland:
GK	1	Hans van Breukelen
RB	2	Berry van Aerle
CB	13	Graeme Rutjes
CB	4	Ronald Koeman
LB	5	Adri van Tiggelen
CM	3	Frank Rijkaard
CM	6	Jan Wouters
CM	7	Erwin Koeman	69'
RW	8	Gerald Vanenburg	46'
CF	9	Marco van Basten
LW	10	Ruud Gullit
Wisselspelers:
FW	12	Wim Kieft	46' 58'
MF	11	Richard Witschge	69'
Coach:
Leo Beenhakker


Egypte:
GK	1	Ahmed Shobair
RWB	2	Ibrahim Hassan
CB	5	Hesham Yakan
CB	4	Hany Ramzy
CB	3	Rabie Yassin
LWB	13	Ahmed Ramzy	55' 69'
CM	7	Ismail Youssef
CM	8	Magdi Abdelghani
AM	20	Ahmed El-Kass
CF	9	Hossam Hassan
CF	10	Gamal Abdelhamid	69'
Wisselspelers:
MF	16	Magdy Tolba	69'
FW	19	Adel Abdelrahman	69'
Coach:
Mahmoud El-Gohary


16 juni 1990 21:00 UTC+1	Engeland	0 – 0	Nederland	Stadio Sant'Elia, Cagliari Toeschouwers: 35.267 Scheidsrechter: Zoran Petrović (Joegoslavië)
		Verslag

Engeland

Nederland


Engeland:
GK	1	Peter Shilton
RWB	12	Paul Parker
CB	6	Terry Butcher
CB	14	Mark Wright
CB	5	Des Walker
LWB	3	Stuart Pearce
RM	11	John Barnes
CM	7	Bryan Robson	64'
CM	19	Paul Gascoigne
LM	8	Chris Waddle	58'
CF	10	Gary Lineker
Invallers:
MF	17	David Platt	64'
FW	21	Steve Bull	58'
Coach:
Bobby Robson


Nederland:
GK	1	Hans van Breukelen
RB	2	Berry van Aerle
CB	3	Frank Rijkaard
CB	4	Ronald Koeman
LB	5	Adri van Tiggelen
CM	10	Ruud Gullit
CM	6	Jan Wouters
CM	11	Richard Witschge
RW	14	John van 't Schip	74'
CF	9	Marco van Basten
LW	17	Hans Gillhaus
Wisselspelers:
FW	12	Wim Kieft	74'
Coach:
Leo Beenhakker


21 juni 1990 21:00 UTC+1	Ierland	1 – 1	Nederland	Stadio La Favorita, Palermo Toeschouwers: 33.288 Scheidsrechter: Michel Vautrot (Frankrijk)
	Quinn 71'	Verslag	10' Gullit

Ierland

Nederland


Ierland:
GK	1	Packie Bonner
RB	2	Chris Morris
CB	4	Mick McCarthy
CB	5	Kevin Moran
LB	3	Steve Staunton
RM	8	Ray Houghton
CM	7	Paul McGrath
CM	13	Andy Townsend
LM	11	Kevin Sheedy	62'
CF	9	John Aldridge	62'
CF	17	Niall Quinn
Wisselspelers:
MF	6	Ronnie Whelan	62'
FW	10	Tony Cascarino	62'
Coach:
Jack Charlton


Nederland:
GK	1	Hans van Breukelen
RB	2	Berry van Aerle
CB	3	Frank Rijkaard	43'
CB	4	Ronald Koeman
LB	5	Adri van Tiggelen
CM	10	Ruud Gullit
CM	6	Jan Wouters
CM	11	Richard Witschge	69'
RW	9	Marco van Basten
CF	12	Wim Kieft	46'
LW	17	Hans Gillhaus
Wisselspelers:
FW	19	John van Loen	46'
DF	18	Henk Fraser	69'
Coach:
Leo Beenhakker

1/8 finale


24 juni 1990 21:00 UTC+1	West-Duitsland	2 – 1	Nederland	Stadio Giuseppe Meazza, Milaan Toeschouwers: 74.559 Scheidsrechter: Juan Carlos Loustau (Argentinië)
	Klinsmann 51' Brehme 82'	Verslag	89' (pen.) R. Koeman

West-Duitsland

Nederland


West-Duitsland:
GK	1	Bodo Illgner
RWB	14	Thomas Berthold
CB	2	Stefan Reuter
CB	5	Klaus Augenthaler
CB	4	Jürgen Kohler
LWB	3	Andreas Brehme
CM	7	Pierre Littbarski
CM	10	Lothar Matthäus	77'
CM	6	Guido Buchwald
CF	9	Rudi Völler	21' 22'
CF	18	Jürgen Klinsmann	77'
Wisselspelers:
FW	13	Karl-Heinz Riedle	77'
Coach:
Franz Beckenbauer


Nederland:
GK	1	Hans van Breukelen
RB	2	Berry van Aerle	66'
CB	3	Frank Rijkaard	21' 22'
CB	4	Ronald Koeman
LB	5	Adri van Tiggelen
CM	20	Aron Winter
CM	6	Jan Wouters	32'
CM	11	Richard Witschge	78'
RW	14	John van 't Schip
CF	9	Marco van Basten	72'
LW	10	Ruud Gullit
Wisselspelers:
FW	12	Wim Kieft	66'
FW	17	Hans Gillhaus	78'
Coach:
Leo Beenhakker