Oplaadpunt

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Laadpaal voor elektrische auto's met twee oplaadpunten in Utrecht

Een oplaadpunt (ook laadpunt) is een infrastructuurelement dat elektrische energie voorziet om een elektrisch voertuig op te laden. Oplaadpunten zijn meestal per paar opgenomen in een laadpaal. Het oplaadpunt is het equivalent van een benzinepomp, maar dan gericht op elektrische voertuigen zoals auto, motor, fiets, boot. Een verschil met traditionele tankstations is dat bijvoorbeeld elektrische auto's en fietsen thuis opgeladen kunnen worden.

Omschrijving[bewerken]

Een oplaadpunt bestaat uit een elektrische aansluiting met één of meerdere stekker's (plugs) om aan het elektrische voertuig te koppelen. Openbare laadpunten werken met een laadpas waarmee je contactloos het laden start, stopt en betaalt. In Nederland zijn circa 12 laadpasleveranciers [1], waarvan 4 groene energie leveren [2].

Auto[bewerken]

Alle plug-ins of stekkerauto's kunnen of moeten gebruikmaken van oplaadpunten. Thuis opladen van de auto gaat met plm. 3,3kW en dat geeft een oplaadtijd van 7 - 8 uur. Dat past goed in een nachtelijke oplaadbeurt (daltarief). Openbare laadpalen leveren vaak krachtstroom en kunnen dan laden met 11kW, 22kW of soms zelfs 44kW [3]. Bij een openbaar oplaadpunt duurt het opladen ongeveer 2 uur, en bij een snellaadstation plm. 30 minuten. In Europa wordt de Mennekes-stekker als standaard gebruikt. De meest gebruikelijke locaties voor oplaadpunten voor elektrische auto's zijn thuis en op het werk, en voor openbare oplaadpalen zijn dat parkeerplaatsen langs snelwegen, in parkeergarages en bij winkels. Daarnaast zijn er semi-openbare oplaadpunten voor bezoekers van bedrijven, ziekenhuizen, winkels, hotels, restaurants, musea, conferentieoorden, attractieparken, golfbanen, vakantieparken, banken.

Voor auto's is met verkeersborden is aangegeven of de bijbehorende parkeerplaatsen wel of niet exclusief voor het laden van elektrische voertuigen bestemd zijn. Naast de bestaande laadpalen met stekkers, wordt er geëxperimenteerd met een techniek om elektrische auto's draadloos op te laden met een laadplaat in de grond [4].

Parkeergelegenheid uitsluitend voor het opladen van elektrische auto's

Fiets en scooter[bewerken]

Oplaadpunten voor elektrische fietsen en scooters kan men thuis vinden, maar ook in de buurt van winkels, bijvoorbeeld de fietstasoplaadpunten.[bron?] Een fiets wordt opgeladen met een standaard-wandcontactdoos met een 230 volt-aansluiting en een oplader met een aansluiting naar de accu.

Boot[bewerken]

In havens zijn steeds meer ligplaatsen voorzien van walstroom zodat aangemeerde boten elektriciteit van het vaste net kunnen betrekken. Dit geeft voldoende capaciteit om elektrische fluisterboten te kunnen opladen. Op sommige plaatsen worden deze walstroomaansluitingen opgewaardeerd naar krachtstroom waardoor ook elektrische rondvaartboten en hybride cruises kunnen opladen.

Laadmethoden[bewerken]

Er zijn verschillende laadmethoden die worden aangeduid met een mode[5].

  • Mode 1 is het onbegrensd laden via een standaard 230 Volt stopcontact. Een dergelijke laadmethode werkt zonder stroombegrenzer en wordt daardoor voor grotere voertuigen nauwelijks toegepast.
  • Mode 2 is het laden via een standaard 230 stopcontact maar met gebruik van aan de kabel ingebouwde stroombegrenzer
  • Mode 3 is gedoseerd laden waarbij er communicatie is tussen het oplaadpunt en het voertuig over het juiste vermogen
  • Mode 4 is het laden met gelijkstroom. De omvorming van wisselspanning naar gelijkstroom vindt plaats in het laadpunt zelf. Dit wordt toegepast voor snelladen

Typen connectoren[bewerken]

Kenmerk Type 1 (Yazaki) Type 2 (Mennekes) Type 3 (LeGrand) CHAdeMO CCS type 1 CCS type 2
Fase enkelfase wisselspanning enkelfase / driefasenspanning enkelfase / driefasenspanning gelijkstroom gelijkstroom en wisselspanning gelijkstroom en wisselspanning
stroom 32 A 70 A (enkelfase) 63 A 32 A
voltage 250 V 400 V 400 V
pinnen 5 7 5 of 7
Afsluitbaar Nee Nee Ja
Schema Type1.JPG Socket Type-2.svg Type3.JPG CHAdeMO socket.jpg CCSCombo2.svg

Type laadpunten[bewerken]

Thuislader[bewerken]

Een thuislader is een oplaadpunt voor een enkel voertuig voor thuisgebruik of bij een kantoor. Een thuislader is een klein kastje dat gemonteerd kan worden tegen een muur of aan een paal. De stroom wordt afgenomen van de groepenkast en het maximale vermogen is hierdoor afhankelijk van de daarin toegepaste zekering. Er zijn typen die met een knop en die met een pasje aan en uitgeschakeld kunnen worden. De vermogens variéren van 3,7 tot 22kW.

Openbare laadpaal[bewerken]

Een openbare laadpaal voor auto's is voorzien van één of meerdere stopcontacten en wordt doorgaans geplaatst bij publieke parkeervoorzieningen. In heel Europa zijn ze voorzien van een Mennekes-type-2-contactpunt, in de Verenigde Staten van een Yazaki-contactpunt.

Snellaadpaal[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Snellaadpaal voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De omvormer om van wisselspanning gelijkstroom te maken in een voertuig is een beperkende factor in het snel kunnen opladen. Oplaadpunten die een installatie hebben om gelijkstroom te leveren kunnen meer vermogen leveren en daardoor accu sneller opladen. Langs snelwegen zijn snellaadpalen aangelegd, zoals bijvoorbeeld het supercharger netwerk van Tesla Motors en Fastned stations. Auto's die beschikken over een gelijkstroomaansluiting zijn via een snellaadpaal na ongeveer een half uur opgeladen. Sinds april 2014 zijn er wereldwijd 3.688 snelladers van het type CHAdeMO actief, waarvan 2.000 in Japan, 1.000 in Europa en 600 in de VS.[6].

Vehicle-to-grid laadpaal[bewerken]

Een Vehicle-to-grid (V2G) laadpaal kan behalve de accu van het voertuig opladen ook elektriciteit terugleveren aan het elektriciteitsnetwerk. De Utrechtse wijk Lombok heeft als eerste ter wereld dit type laadplaal in gebruik genomen. Overdag slaat een V2G laadpaal lokale zonne-energie op in elektrische deelauto’s, op een geschikt moment wordt het energieoverschot teruggeleverd aan het net[7].

Alleen opladen voor elektrische voertuigen; betalen bij parkeerautomaat (Dordrecht)

Laadplein[bewerken]

Een laadplein is een concentratie van een groot aantal laadpalen op één locatie. Doordat de elektronica in één centrale kast zit, kunnen de individuele laadpalen zeer compact en goedkoop zijn. In Nederland was Arnhem de eerste gemeente waar een laadplein met 16 oplaadpunten op een openbaar parkeerterrein werd gerealiseerd.[8]

Stroomafnemer[bewerken]

Stroomafnemer van het type Schunk SLS 101 op VDL Citea bij Arriva

Een stroomafnemer neemt via een boven- of onderleiding op bepaalde plekken elektriciteit af. Voor elektrische bussen is het periodiek laden van de accu de meest levensvatbare variant van het opladen van een elektrische bus. Het voertuig opladen bij de verschillende stop- en eindpunten zorgt ervoor dat de accu niet groot hoeft te zijn en doet over het algemeen een kleiner beroep op het elektriciteitsnet dan wanneer gekozen wordt voor de laadpaaltechniek.

Inductieplaat[bewerken]

Een oplaadpunt met inductieplaat maakt het mogelijk op te laden met magnetische inductie zonder een fysiek contact tussen het voertuig en het laadpunt. Deze techniek wordt nog weinig toegepast. In Rotterdam is eind 2016 een proef gestart[9]

Laadnetwerken[bewerken]

Sinds december 2012 zijn er ongeveer 50.000 publieke oplaadpunten in de U.S., Europa, Japan en China.[10]. In december 2013 werd Estland het eerste land dat volledig gedekt werd met elektrische oplaadpunten, waarvan 165 snelladers.[11][12][13]

Het aantal laadnetwerken en laadpunten breidt snel uit, medio 2017 beschikt alléén Europa al over meer dan 50.000 publieke laadpunten.

Nederland[bewerken]

In Nederland zijn diverse fabrikanten die laadpalen produceren en exploiteren. Laadpalen zijn te gebruiken door ieder merk elektrische auto behalve de laadpalen van Tesla. Tesla heeft een eigen netwerk van superchargers die alleen door Tesla voertuigen te gebruiken zijn. Veel laadstations van Fastned daarentegen hebben wel Tesla adapters zodat Tesla voertuigen daar kunnen laden.

Volgens Chargemap.com waren er in januari 2017 in Nederland 6.796 (openbare) laadstations met 12.765 oplaadpunten [14], in vergelijking met Duitsland: 6.224 laadstations met 17.776 oplaadpunten [15] en Frankrijk: 8.204 laadstations met 35.085 oplaadpunten [16].

Volgens de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) waren er in 2016 25.000 publieke (24/7 openbaar toegankelijke) standaard laadpunten, semipublieke (beperkt openbaar toegankelijke) standaard laadpunten en snellaadpunten. Daarnaast zijn er naar schatting nog eens 55.000 private laadpunten (eind 2015)[17]. In totaal: 80.000 oplaadpunten.

In 2016 was het aantal openbare oplaadpunten in Amsterdam opgelopen tot 2.030 [18]. Amstelveen heeft de meeste oplaadpunten per hoofd van de bevolking.

Betalen[bewerken]

Bij de meeste oplaadpalen in Nederland gaat betalen met een RFID laadpas die het bedrag d.m.v. automatische incasso afschrijft van de bankrekening van de elektrische rijder. Bij enkele types laadpalen kan geladen en betaald worden met een smartphone app. Het tarief is per afgenomen kWh, dus onafhankelijk van de tijdsduur dat de auto verbonden is met de laadpaal. De tarieven zijn afhankelijk van de laadpaal, de exploitant van de laadpaal, de elektriciteitsleverancier, het soort abonnement en wel/niet starttarief. Daardoor ontstaat een ondoorzochtige tariefstructuur en sterk uiteenlopende tarieven[19]. Om te voorkomen dat laadplaatsen en laadpalen bezet blijven als de accu al vol is, gaat NUON nieuwe laadpalen plaatsen waarbij niet alleen wordt betaald voor het laden van de accu, maar ook voor het aantal uren dat men ingeplugd is[20]. Bij Pitpoint-MRA-Elektrisch laadpalen staan vaste tarieven op de palen vermeld.

Met Nederlandse laadpassen of apps kan maar zeer beperkt in het buitenland geladen worden. De Open Fast Charging Alliance is een samenwerkingsverband tussen Nederland, Frankrijk, Oostenrijk, Noorwegen en Zweden met doel snellaadstations toegankelijk te maken voor de deelnemende landen[21]. Vooralsnog ontbreken België, Duitsland, Denemarken.

Wegsleepregelingsbord bij parkeerplaats die uitsluitend bedoeld is voor het opladen van elektrische voertuigen (Amsterdam)

Verkeersborden[bewerken]

Er bestaan vijf officiële verkeersborden voor parkeerplaatsen met een oplaadpunt voor elektrische auto's en 1 voor elektrische fietsen [22]. Daarnaast zijn er een aantal varianten van deze borden in omloop. Er is verschil in wel of niet exclusief parkeren voor elektrische voertuigen, wel of niet betaald parkeren, wel of niet uitsluitend voor vergunninghouders, wel of niet laden verplicht, wel of niet tijdslimiet, en wel of niet wegsleepregeling van kracht bij fout parkeren of niet laden. Dit is niet altijd ter plekke aangegeven. De regels verschillen per gemeente en kunnen veranderen. Over het algemeen is het niet gratis parkeren voor elektrische auto's in zones waarvoor betaald parkeren geldt. Sommige gemeentes geven dit duidelijk aan met borden (zie foto).

De bewegwijzering voor snellaadstations langs de snelweg loopt achter bij die van benzinestations. Voor benzinestations staan er borden langs de snelweg, maar dit is nog niet het geval voor snellaadstations.

Hoewel in andere landen zoals Frankrijk en Duitsland deze borden nu al wél aanwezig zijn, is er in Nederland op dit punt nog niets geregeld door zowel de ANWB als het Ministerie van Infrastructuur en Milieu.

Laad apps[bewerken]

Elektrische auto's beschikken over meegeleverde navigatiesystemen die tevens laadpunten tonen. Daarnaast zijn er apps op de smartphone om laadpalen te vinden. Zowel bedrijven die laadpalen produceren of exploiteren, als onafhankelijke bedrijven brengen smartphone apps of PC-software op de markt om laadpunten te vinden. De apps verschillen in compleetheid, nauwkeurigheid en informatie zoals de actuele status van een laadpunt (bezet/vrij). De producenten van de apps bieden vaak een eigen laadpas aan.

Oplaadpunt voor elektrische fietsen (Gimborn Arboretum)

Overzicht: Oplaadpalen.nl [23] ("is de data provider voor alle oplaadpalen in de Benelux" en levert data aan 15 andere apps), Oplaadpunten.nl [24], Laadkompas [25], Chargemap [26] (gebaseerd op gebruikersbijdragen), The New Motion [27], Smoov [28], Ecotap [29], Nuon [30], Eneco [31], EVBOX [32], Fastned [33] (snellaadstations), Mister Green [34] (snellaadstations), Allego [35], CHAdeMO [36] (snellaadstations), Bluecorner [37], Next Charge [38], Plugsurfing [39], Open Charge [40], Plugshare [41], Chargepoints [42], Social Charging [43], Greenflux en ANWB [44]. Daarnaast hebben sommige gemeentes eigen overzichtskaartjes van oplaadpalen: Amsterdam [45], Utrecht [46], Zeist [47]. Ook staan er laadpunten in Google Maps.

Externe Links[bewerken]

Noten[bewerken]

  1. Laadpas aanvragen EVNET geraadpleegd 20 januari 2017
  2. Laadpasvergelijker ZErijden.nl geraadpleegd 20 januari 2017
  3. Oplaadpalen.nl Laadmethodes
  4. Rotterdam experimenteert met laadplaat voor elektrische auto's NOS 8 november (2016)
  5. Elektrisch rijden: zo weet je welke laadpaal jij moet hebben, Business insider, 3 februari 2014
  6. Mark Kane. Sweden and UK Drive Growth Of CHAdeMO Chargers In Europe To 1,117. InsideEVs.com (2013-04-22) Geraadpleegd op 2014-04-28
  7. ZOE: elektrische deelauto op zonnestroom 8 december 2016
  8. Arnhem heeft eerste publieke laadplein voor elektrische auto’s in Nederland 10 april 2017
  9. Rotterdam installeert plaat voor inductieladen elektrische auto's, Tweakers, 8 november 2016
  10. International Energy Agency, Clean Energy Ministerial, and Electric Vehicles Initiative. Global EV Outlook 2013 - Understanding the Electric Vehicle Landscape to 2020. International Energy Agency (April 2013) Geraadpleegd op 2013-04-20 See pp. 14-15.
  11. Adam Palin. "Infrastructure: Shortage of electric points puts the brake on sales", Financial Times, 2013-11-19. Geraadpleegd op 2013-12-28.
  12. KredEx. Estonia becomes the first in the world to open a nationwide electric vehicle fast-charging network. Estonian World (2013-02-20) Geraadpleegd op 2013-12-28
  13. Adam Vaughan. "Estonia launches national electric car charging network", The Guardian, 2013-02-20. Geraadpleegd op 2013-12-28.
  14. Statistics regarding charging points in Netherlands, 17 januari 2017.
  15. Statistics regarding charging points in Germany 17 Januari 2017.
  16. Statistics regarding charging points in France 17 Januari 2017.
  17. CE Delft neemt markt voor publieke laadpalen onder de loep 19 december 2016
  18. Record lekker laden 24 januari 2017
  19. Publieke laadpalen RADAR 24 october 2016
  20. Nuon vraagt als eerste exploitant stekkergeld bij publieke laadpalen Volkskrant 17 januari 2017
  21. Europese snellaadbedrijven gaan netwerken koppelen 13 februari 2017
  22. Verkeersborden overzicht en: Rechthoekige Informatieborden geraadpleegd 20 Januari 2017
  23. Oplaadpalen 18 januari 2017
  24. Oplaadpunten.nl 18 Januari 2017
  25. Laadkompas 19 januari 2017
  26. Chargemap 18 Januari 2017
  27. The New Motion 18 januari 2017
  28. Smoov 18 Januari 2017
  29. Ecotap 18 Januari 2017
  30. NUON 18 Januari 2017
  31. ENECO 18 Januari 2017
  32. EVBOX 18 Januari 2017
  33. Fastned 18 Januari 2017
  34. Mister Green 18 Januari 2017
  35. Smoov 18 januari 2017
  36. CHAdeMO 18 januari 2017
  37. Blue Corner 18 Januari 2017
  38. Next Charge 18 Janurai 2017
  39. Plugsurfing 18 Januari 2017
  40. Open Charge 18 Januari 2017
  41. Plugshare 18 Januari 2017
  42. Chargepoints 18 Januari 2017
  43. Social Charging 18 Januari 2017
  44. ANWB 18 Janurai 2017
  45. Gemeente Amsterdam 18 Januari 2017
  46. Gemeente Utrecht 18 Januari 2017
  47. Gemeente Zeist 18 janarui 2017