Petsjenegen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Jump to search
Petsjeneese kanaat
Peçenek Hanlığı
860 – 1091
Kaart
Kaart van Oost-Europa, ca. 1015, met de landen van de Petsjenegen in het midden
Kaart van Oost-Europa, ca. 1015, met de landen van de Petsjenegen in het midden
Algemene gegevens
Hoofdstad Niet specifiek
Talen Turkse talen
Religie(s) Christendom, Tengriisme
Regering
Regeringsvorm Kanaat
Staatshoofd Khan

De Petsjenegen (ook wel Patzinaken) waren een confederatie van Turkse clans die in het Byzantijnse leger dienden.

Met de intrede van de Seltsjoeken in Anatolië (1053) verlieten de Petsjenegen echter de Byzantijnse legers en namen deel aan de legers van de Seltsjoeken, wat uiteindelijk bij de slag bij Manzikert in een overwinning van de gezamenlijke Turkse hordes resulteerde.

Geschiedenis[bewerken]

Verbond met de Bulgaren[bewerken]

In de negende eeuw sloten de Petsjenegen een verbond met het Byzantijnse Rijk om zich te beschermen tegen de Russen en de Magyaren.

Met de opkomst van het Khanaat van de Karachaniden, een verbond van Turkse volkeren (Oguzen, Kimekken en Karlukken), werden de Petsjenegen uit hun leefgebied verdreven. De Petsjenegen kregen steun van de Samaniden. In 892 werden de Petsjenegen westwaarts gedreven door de Chazaren en de Kumanen, waarbij de Magyaren over de Dnjepr gedreven werden.

In 896 begonnen de Bulgaren een oorlog tegen het Byzantijnse Rijk. Na de verpletterende nederlaag tijdens de Slag bij Bulgarophygon riep Keizer Leo VI van Byzantium de hulp in van de Magyaren, die hem een leger stuurden. Dat leger wist tot diep in Bulgarije binnen te dringen. Het Byzantijnse leger viel Bulgarije vanuit het zuiden binnen. De tsaar van Bulgarije Simeon I ging, om een tweefrontenoorlog te voorkomen, onderhandelingen aan met het Byzantijnse Rijk, maar sloot intussen een verdrag af met de Petsjenegen om de Magyaren van zijn grondgebied te verdrijven. Dit deden de Petsjenegen zo goed dat ze de resterende Magyaren in de Etelköz en in de Pontisch-Kaspische Steppe westwaarts verdreven naar de gebieden rond de benedenloop van de Donau, Transdanubië genaamd, en richting de Pannonische vlakte. In dit gebied stichtten de Magyaren later hun eigen staat.

Relatie met Kievse Rijk[bewerken]

Ook met het Rijk van Kiev hadden de Petsjenegen een aan/off relatie. In 920 was er oorlog tegen Igor van Kiev. Deze oorlog wordt beschreven in de Nestorkroniek. In de Russisch-Byzantijnse oorlog (941-944) streden ze in 943 aan de zijde van Igor.

Tijdens de regeerperiode van Svjatoslav I van Kiev (962-972) streden ze eenmaal met de Russen, de andere keer voor de Byzantijnen. In 968 belegerden de Petsjenegen de stad Kiev, die ze ook innamen. Dan steunden ze Svjatoslav in zijn campagne tegen het Byzantijnse Rijk in 970-971. In 972 kregen ze van de Byzantijnse keizer Johannes I Tzimiskes de opdracht Svjatvoslav te vermoorden. De Petsjenegen lokten Svjatvoslav in een hinderlaag en vermoordden hem. Volgens de Nestorkroniek maakte de Petsjenegische Khan Kurya een drinkbeker van de schedel van Svjastoslav, iets wat normaal is volgens de tradities van de steppevolkeren.

Onder de heerschappij van Vladimir van Kiev keerden de kansen van de Russen in hun voordeel, want hij wist namelijk de Petsjenegeense stad Perejaslav in te nemen. De inname van deze stad betekende een belangrijke overwinning van de Russen op de Petsjenegen. Na de inname van deze stad verloren de Petsjenegen nog meer terrein aan Kiev onder het bewind van Jaroslav de Wijze in 1037. Vlak hierna werden de Petsjenegen van de Pontische steppe verdreven door een ander Turks volk, namelijk de Kumanen.

Einde[bewerken]

Na eeuwen van strijd met de omliggende staten, het Byzantijnse Rijk, Bulgarije, het Kievse Rijk, het Rijk der Chazaren en de Magyaren viel het stepperijk van de Petsjenegen nu steeds sneller uiteen. De Petsjenegen werden verslagen tijdens de Slag van Levounion in 1091 tegen de gecombineerde Byzantijnse en Kumaanse legers. Deze troepen stonden onder leiding van de Byzantijnse keizer Alexios I Komnenos. In 1094 werden de Petsjenegen opnieuw verslagen. In 1122 werden de Petsjenegen definitief onderworpen door het Byzantijnse leger tijdens de Slag van Beroia. De Petsjenegen bleven in Hongarije, waar ze opgingen in de omliggende volkeren zoals de Bulgaren, Magyaren en de Oğuzen.