Naar inhoud springen

Portaal:Film noir

Koppelingen toevoegen
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Film noir banner
Film noir banner

Een film noir is een film in de stijl en sfeer die in de eerste plaats wordt geassocieerd met misdaadfilms waarvan de hoofdfiguren in een existentieel bedreigende en nihilistische wereld leven. De 'klassieke periode' van de film noir begint met John Hustons The Maltese Falcon in 1941 en eindigt met Orson Welles' Touch of Evil in 1958.Strikt genomen is film noir geen genre, maar heeft het betrekking op de stijl of toon van verschillende Amerikaanse films vanaf de jaren 1940 tot de huidige neo noirs. Films noirs zijn meestal zwart-witfilms met overheersende stemmingen van melancholie, vervreemding, somberheid, teleurstelling, ontgoocheling, pessimisme, ambiguïteit, morele corruptie, schuld en paranoia. Typische, vaak optredende personages zijn de cynische, eenzame held (antiheld) en de femme fatale, waartussen zich allerlei intriges afspelen tegen de achtergrond van een louche grote stad. (lees verder)

Gene Tierney in The Ghost and Mrs. Muir

Gene Tierney (New York, 19 november 1920 - Houston (Texas), 6 november 1991) was een Amerikaans actrice.

Vroeger leven

Gene Eliza Tierney werd in 1920 in Brooklyn geboren als dochter van Howard Sherwood en Belle Lavina Taylor. Ze had een oudere broer, Howard Sherwood "Butch" Tierney, en een jongere zus, Patricia "Pat" Tierney. Haar vader was verzekeringsmakelaar van Ierse afkomst en haar moeder werkte ooit als gymnastieklerares.

Tierney bezocht de St. Margaret School in Waterbury en de Unquowa School in Bridgeport. Haar eerste gedicht, "Night", werd gepubliceerd in de schoolkrant. Gedichten schrijven werd gedurende haar leven een grote hobby. Na school reisde ze twee jaar lang rond door Europa, terwijl ze een culturele studie deed in Lausanne (Zwitserland). Hier leerde ze vloeiend Frans spreken.

Dashiell Samuel Hammett (Saint Mary's County (Maryland), 27 mei 1894 – New York, 10 januari 1961) was een Amerikaans schrijver. Zijn bekendste boek is de hard-boiled detectiveroman The Maltese Falcon (1930), waarvan de verfilming uit 1941 een van de eerste echte klassiekers in het film noir-genre was.

Dashiell verliet de school toen hij dertien jaar oud was, en reisde en werkte vervolgens in de Verenigde Staten. Na de Eerste Wereldoorlog (1914-1918) was hij gedurende acht jaar een privédetective, een ervaring die veel van het materiaal voor zijn romans leverde. De eerste twee, Red Harvest (1929) en The Dain Curse (1929) werden meteen een succes. In The Maltese Falcon uit 1930 introduceerde Hammett zijn bekendste personage, Sam Spade, het prototype van de harde detective waarmee Dashiell de trend zette.


Red Harvest (In het Nederlands in 1973 vertaald als Bloedrode oogst) is de eerste roman van Dashiell Hammett. Hij werd in 1929 gepubliceerd bij de New Yorkse uitgever Alfred A. Knopf. In 1973 verscheen bij De Arbeiderspers een Nederlandse vertaling van Else Hoog onder de titel "Bloedrode oogst".

Mede dankzij zijn achtergrond als ex-pinkerton was Hammett heel vertrouwd met figuren uit de onderwereld en het werk van een detective. In een levendige, naturalistische stijl schetst hij een realistisch portret van een fictieve corrupte Amerikaanse stad.

"The Continental Operator"

Hammetts hoofdpersonage, The Continental Op, verschijnt in zesendertig korte verhalen, waaruit de schrijver stof ontleende voor Red Harvest en voor The Dain Course (1929). In schril contrast met de meester-speurder van het klassieke detectiveverhaal is de Op een medewerker van een detectivebureau dat hem verschillende opdrachten geeft. De Op kreeg van Hammett geen voornaam, waarmee hij bewust afweek van de persoonlijkheidscultus van de klassieke detective. Zijn detective is kort, heeft overgewicht en is fysiek niet aantrekkelijk.

Humphrey Bogart

Humphrey DeForest Bogart (New York, 25 december 1899 - Los Angeles, 14 januari 1957) was een Amerikaans acteur.

De verschijning van Bogart met zijn hoed, regenjas, zijn platte Amerikaanse accent en zijn onafscheidelijke sigaret groeide uit tot een icoon van de filmgeschiedenis. In 1999 werd hij door het American Film Institute (AFI) gekozen tot de grootste mannelijke filmlegende aller tijden.

Ida, serveerster en vriendin van Mildred over Mildreds pretentieuze dochter Veda:

Personally, Veda's convinced me that alligators have the right idea. They eat their young.

Wat mij betreft: Veda heeft me ervan overtuigd dat krokodillen het bij het rechte eind hebben als ze hun kinderen opeten.

Scène uit The Big Combo (1955) met low-keybelichting en sterke contrasten.

They Drive by Night is een Amerikaanse film noir uit 1940 onder regie van Raoul Walsh. De film is gebaseerd op de roman The Long Haul (1938) van de Amerikaanse auteur A.I. Bezzerides. De passage waarin Ide Lupino haar man vermoordt door uitlaatgassen in een garage, is echter ontleend aan een eerdere film van Warner Brothers, Bordertown (1935), waarin Bette Davis een dergelijke moord begaat.

Voor hoofdrolspeler George Raft was deze film een hoogtepunt in zijn carrière, voor Humphrey Bogart was het een van zijn laatste bijrollen. Ida Lupino maakte als femme fatale die op het einde helemaal hysterisch wordt, inThey Drive by Night haar grote doorbraak als filmster.


Voor zijn eerste film als schrijver-regisseur koos John Huston Dashiell Hammetts The Maltese Falcon, een roman die reeds tweemaal verfilmd was. Hij was de eerste die besefte dat Hammetts dialogen uitermate geschikt waren voor het scherm. Zijn verfilming van The Maltese Falcon uit 1941 werd een van Hollywoods klassiekers en betekende het begin van de klassieke film noirperiode. Andere bekende regisseurs van films noirs uit de 'klassieke periode' zijn:

The Maltese Falcon (1941) - Cat People (1942) - The Glass Key - I Wake Up Screaming - Shadow of a Doubt - Double Indemnity - Laura (1944) - Phantom Lady - Cornered - Detour - Fallen Angel - Leave Her to Heaven - Mildred Pierce - Scarlet Street - The Spiral Staircase - Strange Illusion - The Woman in the Window - The Big Sleep (1946) - The Dark Corner - Gilda - The Killers (1946) - The Postman Always Rings Twice (1946) - Brute Force (1947) - Crossfire - Kiss of Death (1947) - Out of the Past - The Blue Dahlia - The Brasher Doubloon - The Amazing Mr. X - The Big Clock - Blonde Ice - Cry of the City - Force of Evil - He Walked by Night - I Walk Alone - The Lady from Shanghai - The Naked City - Night Has a Thousand Eyes - Pitfall (1948) - Sorry, Wrong Number - Criss Cross - The Reckless Moment - Thieves' Highway - The Third Man - Too Late for Tears - White Heat - Whirlpool - The Asphalt Jungle -D.O.A. (1950) - In a Lonely Place - Night and the City (1950) - Sunset Boulevard (1950) - Where the Sidewalk Ends - Ace in the Hole - On Dangerous Ground - Angel Face - The Big Heat - Niagara - Pushover - Killer's Kiss - Kiss Me Deadly - The Brothers Rico - Never Love a Stranger - Touch of Evil

Het was pas na 1970 dat filmcritici "neo noir" begonnen te beschouwen als een apart genre. Het blijft echter een moeilijk te definiëren en omstreden begrip. In het algemeen wordt met "neo noir" een film bedoeld van na 1970 die doen denken aan de noirfilms van de jaren 1940 en 1950. Hoewel ze vaak visuele elementen en archetypische personages ontlenen aan de oudere voorbeelden, verschillen ze echter qua thema's, inhoud en stijl, wat deze films een meer eigentijdse uitstraling geeft.
Het meest opvallende verschil tussen de neo noir en de klassieke film noir is natuurlijk de kleur. Ook wordt seksualiteit en geweld nu meer expliciet getoond, en zijn de personages vaak complexer. In tegenstelling tot de klassieke films noirs treden in de neo noirs de moderne omstandigheden en technologie — met name technologische problemen en hun sociale gevolgen- meer op de voorgrond.

Enkele bekende neo noirs uit deze periode zijn Blast of Silence (1961), The Naked Kiss (1964), Point Blank (1967), Klute (1971), The French Connection (1971), Woody Allens parodie Play It Again, Sam (1972), Fat City (1972), The Long Goodbye (1973), Chinatown (1974), Farewell, My Lovely (1975), Taxi Driver (1976), The Killer Inside Me (1976) en The Big Sleep (1978).

In de jaren 80 verschenen er na het succes van Alien uit 1979 heel wat bekende tech noirs, een combinatie van film noir en sciencefiction; voorbeelden hiervan zijn Blade Runner uit 1982 en The Terminator uit 1984.

Andere bekende films in neo noirstijl of met kenmerken van film noir zijn Dressed to Kill (1980), Body Heat (1981), The Postman Always Rings Twice (1981), Brazil (1985), Blue Velvet (1986), Manhunter (1986), Angel Heart (1986), Fatal Attraction (1987), D.O.A. (1988), Kill Me Again (1989), After Dark, My Sweet (1990), The Two Jakes (1990), Dick Tracy (1990) - Cape Fear (1991), Dead Again (1991), Basic Instinct (1992), Night and the City (1992), Reservoir Dogs (1992), Pulp Fiction (1994), Devil in a Blue Dress (1995), Se7en (1995), Fargo (1996), Primal Fear (1996), Jackie Brown, L.A. Confidential (1997), Dark City (1998), Twilight (1998), Bringing Out the Dead (1999), Memento (2000)

Subportalen van Kunst & Cultuur
Overgenomen van "https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Portaal:Film_noir&oldid=71303121"