Portaal:Heelal

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken


Banner portaal heelal.jpg
Cartella blu.jpg
Smiley.svg
Welkom

Het gehele ruimte-tijdcontinuüm waarin wij bestaan, tezamen met alle materie en energie wordt omschreven als het heelal, universum of als kosmos in de kosmologie. Volgens sommige wetenschappers ligt het antropisch principe ten grondslag aan het ontstaan van het heelal. Over het algemeen wordt echter aangenomen dat het heelal is ontstaan volgens de big-bangtheorie. Volgens de huidige stand van zaken van deze theorie is het heelal circa 13,7 miljard jaar geleden ontstaan. Deze gegevens komen onder andere van afstandsmetingen tot de verste sterren in het heelal op basis van het licht dat zij uitzenden en de tijd die het licht over deze afstand doet om ons te bereiken. Aangezien de lichtsnelheid echter eindig is, moet ook het heelal, gemeten vanaf het begin der tijden, een eindige afmeting bezitten.

Het theoretische heelal omvat de theoretische modellen die in de kosmologie een mogelijke structuur beschrijven waarin het zichtbare heelal wellicht ingebed ligt. Deze worden behandeld in bijvoorbeeld de verschillende snaartheorieën en de theorie over een mogelijk multiversum.

Pix.gif
Cartella blu.jpg
Nuvola apps kalzium.png
Categorieën

Categoriestamboom heelal

  1. Aarde
    1. Aardwetenschappen
      1. Aardobservatiesatelliet
      2. Aardwetenschappelijke lijsten
      3. Fysische geografie
      4. Geochemie
      5. Geodesie
      6. Geofysica
      7. Geografie
      8. Geologie
      9. Geomorfologie
      10. Hydrografie
      11. Meteorologie
      12. Natuurlijk proces
      13. Planetologie
      14. Stratigrafie
  2. Ruimtevaart
    1. Europese ruimtevaart
    2. Kunstmaan
    3. Lanceerbasis
    4. Nucleaire aandrijving (ruimtevaart)
    5. Raketten
    6. Ruimtevaarder
    7. Ruimtevaartprogramma
    8. Ruimtevaartuig
    9. Russische ruimtevaart
  3. Zonnestelsel
    1. Dwergplaneet
    2. Komeet
    3. Kunstmaan
    4. Maan
    5. Meteoroïde
    6. Natuurlijke maan
    7. Planeet
    8. Planetoïde
    9. Zon
  4. Astronomie (zie voor meer informatie portaal Astronomie)
  5. Komeet
  6. Kosmologie
  7. Messierobjecten
  8. Meteoroïde
  9. Ster
Pix.gif
Cartella blu.jpg
Nuvola apps bad kcontrol.png
Artikel van de week
Solar prominence from STEREO spacecraft September 29, 2008.jpg

De Zon is de ster waar de Aarde omheen draait en het helderste object aan de hemel. De Zon is een gele dwerg, een ster uit de middelgrote klasse.

Ze is met een gemiddelde diameter van zo'n 1 392 000 kilometer het grootste object in ons zonnestelsel. Met de Aarde in het midden van de Zon zou de Maan zich iets voorbij de helft bevinden. De Zon bevat 99,86% van de massa van ons volledige zonnestelsel. Deze massa bestaat voornamelijk uit waterstof, in de buitenste lagen zo'n 91 molprocent of 70 massaprocent. Het andere veelvoorkomende element is helium, zo'n 9 molprocent of 28 massaprocent. In het centrum van de Zon, waar door kernfusie waterstof wordt omgezet in helium, is het gehalte aan waterstof vermoedelijk lager (35 massaprocent) en dat aan helium hoger (63 massaprocent).

In de Griekse en Romeinse mythologie stond de Zon voor de goden Helios en Sol. Het symbool voor de Zon is een cirkel met een stip in het midden: Sun symbol.svg

Voor zover we weten was de Griekse astronoom Aristarchus van Samos, de eerste die op grond van redeneringen veronderstelde dat de Zon het middelpunt van de "kosmos" was, maar zijn leer werd verworpen ten gunste van die van Plato en Aristoteles. Lees verder

Pix.gif
Cartella blu.jpg
Question mark 3d.png
Wist je dat...

Wist je dat...

  • ... licht in een seconde 299.792.458 meter aflegt? Dit komt erop neer dat licht in één jaar 9.460.730.472.580.800 meter aflegt.
  • ... zich in een gemiddeld sterrenstelsel 200.000 tot 400.000 sterren bevinden?
  • ... ons zonnestelsel 8 planeten telt: Mercurius, Venus, Aarde, Mars, Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunus?
  • ... Pluto op 24 augustus 2006 zijn status als planeet verloor, die hij 76 jaar lang voerde en nu officieel een dwergplaneet is?
  • ... tussen Mars en Jupiter een planetoïdengordel zit?
    Mars
  • ... de Aarde ongeveer 4,57 miljard jaar geleden ontstaan is?
  • ... van alle planeten in het zonnestelsel Mars het meest op de aarde lijkt?
  • ... Uranus de eerste planeet is die werd ontdekt sedert de uitvinding van de telescoop?
  • ... het exacte aantal manen van Saturnus waarschijnlijk nooit bekend zal worden, maar dat er nu 56 bevestigde manen zijn?
  • ... de temperatuur van de kern van de zon ligt rond de 15.000.000°C?
Pix.gif
Cartella blu.jpg
Crystal txt.png
Meehelpen

Gewenst

Astronomische interferometer (en) - Astronomische spectroscopie (en) - Astrogeology Research Program (en) - Astrophysics Data System (en) - Bipolaire outflow (en) - Blink comparator (en) - Datareductie (en) - Density wave theory (en) - Donkere halo (en) - Fotometrie (astronomie) (en) - Gammastraling astronomie (en) - Galactisch coördinatenstelsel (en) - Grensmagnitude (en) - Halve lange as (en) - Hayashi track (en) - Heliospheric current sheet (en) - High-velocity cloud (en) - Hubble Deep Field (en) - Initial mass function (en) - Intracluster medium (en) - Lense-Thirring (en) - Kappa mechanisme (en) - Klein zonnestelsellichaam (en) - Koolstofverbranding (en) - Lambda-CDM model (en) - Lijst van astronomische catalogi (en) - LINER (en) - Malmquist bias (en) - Markarian stelsel (en) - Maser (astrofysica) (en) - Merger (sterrenstelsels) (en) - Methoden om exoplaneten te vinden (en) - Ontstaan en evolutie van sterrenstelsels (en) - Oort constantes (en) - Oppervlaktehelderheid (en) - Pea galaxy (en) - Peculiaire snelheid (en) - Peculiair sterrenstelsel (en - Planetaire migratie (en) - Proto-sterrenstelsel (en) - Quasiperiodieke oscillatie (en) - Recombinatie (kosmologie) (en) - Reionisatie (en) - Ringvormig sterrenstelsel (en) - r-proces (en) - Sharpless-catalogus (en) - Snelheidsdispersie (en) - Spectraalindex (en) - Spectraalklasse (asteroïde) (en) - s-proces (en) - Stellaire dynamica (en) - Stellaire kinematica (en) - Stellaire parallax (en) - Stellaire structuur (de) - Stellaire rotatie (en) - Stellair magneetveld (en) - Strömgren sphere (en) - Submillimeter astronomie (en) - Synthetische apertuurradar (de|en) - Toekomst van het heelal (en) - Transitmethode (en) - Tully–Fisher relatie (en) - Uitgedoofde komeet (en) - UBV fotometrisch systeem (en)

Objecten

Arp 220 (en) - Cygnus OB2 (en) - Cygnus X (en) - CW Leonis (en) - GW170817 (en) - Helmi-stroom (en) - Huge Large Quasar Group (en) - Lockman Hole (en) - Kepler-62e (en) - Kepler-62f (en) - Magellanic Stream (en) - Magnetosfeer van Jupiter (en) - Magnetosfeer van Saturnus (en) - NML Cygni (en) - Rho Ophiuchicomplex (en) - Ringensysteem van Saturnus (en) - SMSS J031300.36-670839.3 (en) - Taurus complex (it)

Stertypen

Algol variabele (en) - Alpha2 Canum Venaticorum variabele (en) - Alpha Cygni variabele (en) - Ap en Bp sterren (en) - AM Canum Venaticorum ster (en) - Beta Lyrae variabele (en) - BY Draconis variabele (en) - Cataclysmisch variabele ster (en) - Chemisch peculiaire ster (en) - Dubbelperiodische variabele (en) - FS Canis Majoris variabele (en) - FU Orionis ster (en) - Gamma Doradus variabele (en) - Halfregelmatig variabele ster (en) - Herbig Ae/Be ster (en) - Intermediate polar (en) - Langzaam onregelmatige variabele (en) - Langzaam pulserende B-type ster (en) - Lambda Eridani variabele (en) - Polar (cataclysmische variabele ster) (en) - Pulserende witte dwerg (en) - PV Telescopii variabele (en) - R Coronae Borealis variabele (en) - RS Canum Venaticorum variabele (en) - Snel oscillerende Ap ster (en) - Symbiotische nova (en) - W Ursae Majoris variable (en) - X-Ray Burster (en, nl-paragraaf)

Publiekssterrenwachten

Sterrenwacht Almere - Publiekssterrenwacht Copernicus - Publiekssterrenwacht Corona Borealis - Volkssterrenwacht Dione - Publiekssterrenwacht Jan Paagman - Publiekssterrenwacht Phoenix - Publiekssterrenwacht Rijswijk - Publiekssterrenwacht Saturnus - Publiekssterrenwacht Strabrecht - Publiekssterrenwacht Vesta -

Instrumenten

High Accuracy Radial Velocity Planet Searcher (en) - MASCARA (en) - METIS (op E-ELT) - MICADO (op E-ELT) - MIRI (Mid-Infrared Instrument) (en) - MOSAIC (op E-ELT) - Sextant (astronomie) (en) - Spectro-Polarimetric High-Contrast Exoplanet Research (en) - Triquetrum (en) - X-SHOOTER bron

Satellieten

ATHENA (satelliet) (en) - Einstein Observatory (en) - GALEX (en) - INTEGRAL (en) - IXO (en) - ROSAT (en) - Uhuru (satelliet) (en) - Spica (satelliet) (en)

Telescopen

Atacama Pathfinder Experiment (en) - Australia Telescope Compact Array (en) - Balloon-borne telescope (en) - BlackGEM (en, zie ook) - Canada–France–Hawaii Telescope (en) - ESO 3.6 m Telescope (en) - Giant Metrewave Radio Telescope (en) - Great Paris Exhibition Telescope of 1900 (en) - IRAM 30m telescope (es) - Isaac Newton Telescoop (en) - Jacobus Kapteyn Telescoop (en) - James Clerk Maxwell Telescope (en) - Kuiper Airborne Observatory (en - Large Millimeter Telescope (en) - Leviathan of Parsonstown (en) - MeerKAT (en) - MeerLICHT bron - MERLIN (en) - Parkes Observatory (en) - Robotic telescope (en) - South Pole Telescope (en) - Square Kilometre Array (en) - Submillimeter Array (en) - UKIRT (en) - Yevpatoria RT-70 radio telescope (en)

Sterrenwachten

Cerro Tololo Inter-American Observatory (en) - Max-Planck-Institut für Astronomie (en) - Max-Planck-Institut für Astrophysik (en) - Max-Planck-Institut für Radioastronomie (en) - Max-Planck-Institut für Sonnensystemforschung (en) - Max-Planck-Institut für extraterrestrische Physik (en) - McDonald Observatory (en) - Mount Graham International Observatory (en) - Mount Stromlo Observatory (en) - National Radio Astronomy Observatory (en) - Onsala Space Observatory (en) - Owens Valley Radio Observatory (en) - Pulkovo Observatory (en) - Steward Observatory (en)

Organisaties

European VLBI Network (en) - Isaac Newton Telescoopgroep (en) - Nederlands Instituut voor Navigatie - Nederlandse Vereniging voor Ruimtevaart - SuperWASP (en)

Surveys

Bonner Durchmusterung (en) - Carte du Ciel (en) - Digitized Sky Survey (en) - National Geographic Society – Palomar Observatory Sky Survey (en) - RAVE (survey) (en) - Sloan Digital Sky Survey (en) (is nu doorverwijzing) - 2MASS (en)

Personen

Friedrich Wilhelm Argelander (en) - Pascale Ehrenfreund (en) - Roel Gathier - Titus Galama - Harm Jan Habing - George Herbig (en) - Harry van der Laan (astronoom) (Wikidata) - Sera Markoff - George Miley (en) - Peter Louwman - Jan van Paradijs (en) - Urijan Poerink - Norman Pogson (en) - Grote Reber (en) - Gijs Roelofs - Iosif Shklovsky (en) - Rudy Wijnands - Elisabeth Hevelius (en) - Maria Clara Eimmart (en) - Mary Adela Blagg (en) - Catherine Wolfe Bruce (en) - Catherine Cesarsky (en) - Agnes Mary Clerke (en) - France Anne Córdova (en) - Leen Decin - Pascale Defraigne - Véronique Dehant - Sandra Faber (en) - Williamina Fleming (en) - Wendy L. Freedman (en) - Heidi B. Hammel (en) - Eleanor F. Helin (en) - Dorrit Hoffleit (en) - Helen Sawyer Hogg (en) - Carole Jordan (en) - Dorothea Klumpke (en) - Patricia Lampens - Anne Lemaître - Rosaly Lopes (en) - Janet Akyüz Mattei (en) - Linda A. Morabito (en) - Edith Alice Müller (en) - Ruby Payne-Scott (en) - Mary Proctor (en) - Nancy Roman (en) - Carolyn Shoemaker (en) - Charlotte Moore Sitterly (en) - Pelageya Shajn (en) - Tamara Smirnova (en) - Henrietta Hill Swope (en) - Beatrice Tinsley (en) - Anne Underhill (en) - Griet C. Van de Steene - Anne Sewell Young (en) - Maria Zuber (en) -

Zie ook de rode links in Lijst van astronomen, Bruce Medal, James Craig Watson Medal en Gouden medaille van de Royal Astronomical Society

Lijsten

Lijst van sterren naar sterrenbeeld (1 lijst voor ieder sterrenbeeld + navbox) (momenteel 10 lijsten) - Lijst van sterren naar afstand in lichtjaren (1 lijst per 25 lichtjaar + navbox) (momenteel zijn sterren binnen 75 lichtjaar opgenomen)

(vul aan↓)

Te verbeteren

Solar system.jpg

artikels met een redelijke inhoud, maar ze kunnen verbeterd worden



Apogeum - Ariel (maan) - Big Rip - Hemellichaam - IJsdwerg - Messierobject - Oberon (maan) - Perigeum - Ruimtetelescoop - Supercluster - Sterrenstelsel - Sterrenhoop - Terravorming - Van Allen-gordels - Virgocluster - Visuele dubbelster - Zwarte dwerg (

Pix.gif
Cartella blu.jpg
Nuvola apps bad kcontrol.png
Beginnetjes

Beginnetjes


Deze artikels zijn erg klein en kunnen verbeterd worden:


(1866) Sisyphus - (1462) Zamenhof - 1993 SC - Accretie - Aerobraking - Alenia Spazio - Andromediden - Apogeum - Brennschluss - Canes Venaticiwolk - Cos-B - Dagboog - Ejecta - Hans Roefs - Hawaïaanse uitbarsting - Helmut Gröttrup - Herbig-Haro object - Herfstpunt - Hydrograaf - IJsdwerg - Interstellaire ruimte - Jan van der Bilt - Komeet Hale-Bopp - Maanlicht - Mars 1 - Mascon - Muliphen - NGC 2440 - Nadir - Oppositie (astronomie) - Parallelcirkel - Perigeum - Perihelium - Phobos 1 - Phobos 2 - Planetaire Nevel Spectrograaf - Quartairgeologie - QuickBird - Ranger 3 - Ranger 4 - S/2004 S3 - S/2004 S4 - S/2004 S6 - Shuttle Radar Topography Mission - Siderische maand - Simon-Garfunkel (planetoïde) - Siriusgroep - Spionagesatelliet - Sterassociatie - Ursiden - Vlak heelal - Wassen (maan) - Winterpunt - Ymir (maan) - Zenitlijn - Zomerpunt - Zwaartekrachtimplosie- Astrodynamica (en)

Pix.gif


Portalen
Portal.svg Hulp-en-beheerportaal · Gebruikersportaal · Navigatieportaal · In het nieuws · Gesproken Wikipedia · Hoofdpagina (mobiel)
Biologie · Geschiedenis · Kunst & Cultuur · Landen & Volken · Mens & Maatschappij · Politiek · Religie · Sport · Taal · Wetenschap & Technologie
Portaal van de week: Oost-Europa