Vuurwerkoverlast

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Jump to search
Hufterproof gemaakte brievenbus rond de jaarwisseling.

Vuurwerkoverlast is een verzamelnaam voor alle soorten overlast die worden veroorzaakt door vuurwerk.

Vormen van vuurwerkoverlast[bewerken]

Enkele belangrijke vormen van vuurwerkoverlast zijn:

Schade aan huizen en auto's bij Nederlands oud en nieuw[2]
jaar kosten
2008/09 €18,9 miljoen
2009/10 €11,3 miljoen
2010/11 €20,7 miljoen
2011/12 €15,4 miljoen
2012/13 €13,5 miljoen
2013/14 €12,9 miljoen
2014/15 €12,5 miljoen
2015/16 €14,3 miljoen
2016/17 ~€13 miljoen
  • Verstoring van de openbare orde, onder meer door geweld tegen hulpverleners (politiemensen, brandweerlieden en ambulancepersoneel) middels vuurwerk[3][4]
1rightarrow blue.svg Zie ook vuurwerkbeleid in Nederland#Discussie over consumentenverbod voor meer informatie met betrekking tot Nederland

Volgens sommigen is de vuurwerkoverlast zodanig dat er een vuurwerkverbod voor consumenten of zelfs voor iedereen zou moeten komen, anderen vinden de overlast verwaarloosbaar en willen het fenomeen graag in stand houden zoals het is, zolang het maar verantwoord gebeurt.[5]

Van vuurwerkoverlast is, in landen waar het verkoop van particulier vuurwerk is toegestaan, voornamelijk sprake voorafgaand aan de jaarwisseling. Om de overlast zo veel mogelijk te beperken mag in Nederland alleen enkele dagen voor de jaarwisseling vuurwerk worden verkocht. Afsteken is officieel slechts toegestaan gedurende een beperkte tijd op 31 december en 1 januari.

Wanneer men vuurwerk opzettelijk in de richting van dieren of mensen gooit, kan dit als misdrijf gezien worden (namelijk mishandeling, wanneer dit tot letsel leidt). Wanneer met vuurwerk opzettelijk schade aan zaken wordt toegebracht, kwalificeert dit als het delict vernieling. Eventuele toegebrachte schade zal daarbij civielrechtelijk op de dader worden verhaald.

Ook dieren kunnen angstig worden van vuurwerk. Honden bijvoorbeeld hebben een veel scherper gehoor dan mensen. Niet alleen de knallen maar ook de hoge tonen van het vuurwerk kunnen honden angstig maken. Dit wordt versterkt door eerdere ervaringen met hard geluid of de combinatie met andere angsten. Vogels vertonen een verhoogde vliegactiviteit.[6][7][8]

Volgens het Verbond van Verzekeraars veroorzaakten tussen 2008 en 2017 alle jaarwisselingen in Nederland incidenten die, met name door vuurwerk, tussen de 12 en 21 miljoen euro schade aan huizen en auto's.[2]

Milieugevolgen[bewerken]

Met vuurwerk vernield bushokje in Rotterdam.

Vlak na de jaarwisseling treedt voor een korte tijd zware luchtvervuiling op. In stedelijke gebieden leidt dit gedurende de nacht tot smogvorming. Ook de uitstoot van fijn stof leidt tot een hoge concentratie daarvan in de lucht. De vervuiling verdwijnt het ene jaar sneller dan het andere. Dit hangt sterk af van de windsnelheid en eventuele neerslag. Patiënten met luchtwegaandoeningen zoals astma en mensen met hart- en vaatziekten wordt aangeraden binnen te blijven. Onder de juiste weersomstandigheden, met name weinig wind, lage temperaturen en een hoge relatieve luchtvochtigheid, kan het vele vuurwerk bij het inluiden van het jaar een extreem dichte mist veroorzaken, waarbij het zicht beperkt kan worden tot minder dan 10 meter, zoals in 1993 en 2007/2008 het geval was in Nederland. Smog door vuurwerkrook veroorzaakte toen tientallen verkeersongevallen, waarbij twee doden vielen.[9] De rookdeeltjes fungeren als condensatiekernen, waardoor veel vocht condenseert, wat mist kan veroorzaken of natuurlijke mist extra dik maken. Aangezien siervuurwerk hoger dan 10 meter opstijgt, is er van het fraaie effect van dit vuurwerk bij dichte mist weinig te zien. Bij de jaarwisseling van 2007/2008 werden veel vuurpijlen dan ook bewaard tot de avond van 1 januari.

De resten van het afgestoken vuurwerk blijven meestal op straat liggen en zijn dus zwerfafval. Er zijn echter ook veel burgers die de volgende dag netjes de straat aanvegen. In sommige gemeenten worden speciale vuilniszakken uitgedeeld om dit afval op te ruimen. Vuurwerk dat niet afgegaan is vormt een extra gevaar, omdat kinderen het vinden en proberen het alsnog af te steken.

In verband met de gerede kans dat vuurwerk in brievenbussen terechtkomt (al dan niet beoogd), wordt de inwerpopening van Nederlandse brievenbussen tijdens de tweede helft van december grotendeels afgesloten. Alleen gewone brieven kunnen er dan nog in. Ook de prullenbakken die in de stad staan, worden om deze reden in die periode afgesloten, zodat er geen afval in kan worden weggegooid rond de jaarwisseling. Voor veel huisdieren (vooral honden en katten) is het afsteken van vuurwerk een regelrechte kwelling.

Nederland[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Vuurwerkbeleid in Nederland voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
Samenvatting van het OVV-vuurwerkrapport 2017.

In Nederland zijn er bij de jaarwisseling altijd meerdere gevallen van vuurwerkoverlast. Mensen raken gewond door vuurwerk of er wordt materiële schade of brand veroorzaakt. Er wordt soms ook melding gemaakt van hulpverleners die met vuurwerk worden bekogeld.[10] Daarom wordt er regelmatig rond de jaarwisseling gesproken over hoe vuurwerkoverlast tegengegaan kan worden. Zo worden bijvoorbeeld brievenbussen en sommig straatmeubilair tijdelijk aangepast zodat het hufterproof is.

Op 1 december 2017 publiceerde de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) een rapport van een in opdracht van de vier grote steden verricht onderzoek, waarin werd vastgesteld dat er nog te veel gevaarlijk vuurwerk wordt gebruikt. Het is volgens de OVV onaanvaardbaar dat elk jaar de verstoringen van de openbare orde 'talrijk en hardnekkig' zijn, er honderden slachtoffers die 'voor het leven getekend zijn' vallen, waaronder ongeveer honderd mensen met blijvend oogletsel en gemiddeld een dode per jaar sinds 2000.[11] Bepaalde gevaarlijke typen vuurwerk moeten worden verboden, zoals vuurpijlen en knallers,[12]

Zie ook[bewerken]