Frederik III van Duitsland

Frederik III
1831-1888
Duits Keizer Koning van Pruisen
Periode	9 maart - 15 juni 1888
Voorganger	Wilhelm I
Opvolger	Wilhelm II
Vader	Wilhelm I
Moeder	Augusta van Saksen-Weimar-Eisenach
Dynastie	Hohenzollern

Frederik Willem Nicolaas Karel van Pruisen, Duits: Friedrich Wilhelm Nikolaus Karl von Preußen (Potsdam, 18 oktober 1831 - aldaar, 15 juni 1888), uit het Huis Hohenzollern, was van 9 maart tot 15 juni 1888, in het zogenaamde Driekeizerjaar, als Frederik III (Duits: Friedrich III.) keizer van het Duitse Rijk en koning van Pruisen. Hij werd binnen de familie ook wel Fritz genoemd.

Leven

Frederik Willem (zoals hij voor zijn troonsbestijging bekendstond) was de zoon van Wilhelm I en Augusta van Saksen-Weimar-Eisenach, een dochter van groothertog Karel Frederik. Hij trad in 1858 in het huwelijk met prinses Victoria van Saksen-Coburg-Gotha, een dochter van koningin Victoria. Zij had een grote invloed op haar echtgenoot.

Met de dood van zijn oom Frederik Willem IV werd Frederik Willems vader in 1861 koning en hijzelf kroonprins.

Frederik gold als de "liberale hoop" van Duitsland, een gezindheid die zijn positie in het conservatieve Pruisen bemoeilijkte. Hij had een slechte relatie met zijn vader Wilhelm I, diens kanselier Otto von Bismarck en zijn eigen oudste zoon, de sterk door Bismarck beïnvloede latere Wilhelm II. Er wordt nog steeds gespeculeerd of Frederik, als hij langer aan de macht was gebleven, of eerder de troon had kunnen overnemen van zijn conservatieve vader, de geschiedenis van de monarchie, het keizerrijk en later de wereld een andere koers had kunnen geven.

Frederik was bijna koning geworden van Pruisen in 1862 toen zijn vader dreigde met aftreden omdat het Pruisische parlement zijn legerhervormingsplannen niet goedkeurde. Na lang aarzelen besloot Wilhelm niet af te treden en benoemde Wilhelm tevens Bismarck tot minister-president om de constitutionele crisis op te lossen. Hierna volgde het land een conservatieve koers en Frederik schikte zich schijnbaar in zijn rol. Hij bekleedde hoge commandoposten in de Pruisisch-Oostenrijkse Oorlog (1866) en de Frans-Duitse Oorlog (1870-1871). Hij werd in 1871 met een bijzonder Grootkruis van het IJzeren Kruis en de Orde "Pour le Mérite" onderscheiden.

Critici van Frederik beweren dat zijn liberale opvattingen hoofdzakelijk van zijn vrouw afkomstig waren en dat hijzelf herhaaldelijk bleef zwalken tussen conservatisme en progressievere opvattingen. Ook verwijten liberale critici hem dat hij zijn kinderen en vooral latere kroonprins Wilhelm geen liberalere opvoeding heeft gegeven. Het is trouwens helemaal niet zeker of een langer regerende liberale Frederik in zijn eentje veel aan de status quo had kunnen veranderen. De bestuurlijke elite van het land was door en door conservatief en voor minder autoritaire geluiden was aanvankelijk weinig ruimte hoewel dit na het vertrek van Bismarck wel enigszins veranderde.

In 1887 openbaarde zich bij de kroonprins, die een zware roker was, keelkanker. Conflicten tussen zijn Duitse en Engelse artsen maakten een adequate behandeling, voor zover toen beschikbaar, onmogelijk en toen Frederiks strottenhoofd uiteindelijk operatief werd verwijderd was de kanker al uitgezaaid. Frederik kon na de operatie niet meer spreken en toen hij na de dood van zijn vader de troon besteeg (9 maart 1888), was hij reeds terminaal ziek en 99 dagen later stierf hij. Hij werd opgevolgd door zijn zoon Wilhelm II.

Nummering

Frederik Willem noemde zich zowel in zijn hoedanigheid van koning van Pruisen als in die van Duits keizer Frederik III. Aanvankelijk had hij zich in aansluiting op de telling van de keizers van het Heilige Roomse Rijk Frederik IV willen noemen (Frederik III regeerde 1452-1493), maar Bismarck ontraadde hem dit. Hierop besloot hij met de naam Frederik III aan te knopen bij de nummering van de koningen van Pruisen (Frederik II de Grote regeerde 1740-1786).

Onderscheidingen

Op 24 augustus 1878 werd Frederik in de Nederlandse Militaire Willems-Orde opgenomen. Aanleiding was, zo blijkt uit de inscriptie "Wilhelm III. König der Niederlande / bei der Vermählung der Prinzessin Marie von Preussen / und Prinz Heinrich der Niederlande. / Potsdam, am 24. August 1878." op zijn in Berlijn in het Zeughaus bewaarde ster, een dynastiek huwelijk.

Kinderen

Frederik en Victoria hadden de volgende kinderen:

Naam	Afbeelding	Geboren	Overleden	Huwelijk
Wilhelm Koning van Pruisen, Duits Keizer		27 januari 1859	4 juni 1941	Huwde in 1881 Augusta Victoria van Sleeswijk-Holstein-Sonderburg-Augustenburg. Werd vader van kroonprins Wilhelm en hertogin Victoria Louise van Brunswijk.
Charlotte Prinses van Pruisen Hertogin van Saksen-Meiningen		24 juli 1860	1 oktober 1919	Huwde in 1878 met de latere hertog Bernhard III van Saksen-Meiningen.
Hendrik Prins van Pruisen		14 augustus 1862	20 april 1929	Huwde in 1888 Irene van Hessen-Darmstadt.
Sigismund Prins van Pruisen		15 september 1864	18 juni 1866	Bleef ongehuwd.
Victoria Prinses van Schaumburg-Lippe		12 april 1866	13 november 1929	Wilde zich verloven met vorst Alexander I van Bulgarije. Huwde in 1890 met Adolf van Schaumburg-Lippe.
Waldemar Prins van Pruisen		10 februari 1868	27 maart 1879	Bleef ongehuwd.
Sophie Koningin der Hellenen		14 juni 1870	13 januari 1932	Huwde in 1889 Constantijn I van Griekenland. Zonen George, Alexander en Paul werden koning der Hellenen. Dochter Helena werd koningin van Roemenië. Dochter Irene werd koningin van Kroatië.
Margaretha Koningin van Finland		22 april 1872	22 januari 1954	Huwde in 1893 Frederik Karel van Hessen.

Galerij

• 

  Kroonprins Frederik Willem met zijn 5-jarig zoontje Wilhelm op bezoek in Balmoral Castle (Schotland). Dit was waarschijnlijk ter gelegenheid van het huwelijk van Frederiks zwager Albert Eduard, de Prins van Wales (maart 1863).

• 

  Frederik III, staande links naast zijn vader, Wilhelm I, rechts naast Wilhelm I, diens kleinzoon - de latere Wilhelm II. De oude keizer heeft zijn achterkleinzoon, Wilhelm op schoot.

• 

  Zijn echtgenote, keizerin Victoria. Oudste kind van koningin Victoria van het Verenigd Koninkrijk.

• 

  Groothertog Lodewijk IV van Hessen-Darmstadt, een goede vriend van Frederik, en de echtgenoot van prinses Alice, jongere zus van keizerin Victoria.

Mediabestanden

Zie de categorie Friedrich III of Germany van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.