NS 4700

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
NS 4700
Afbeelding gewenst
Aantal 35
Nummering 4701-4735
Fabrikant NOHAB
In dienst 1944-1946
Uit dienst 1958
Asindeling D
Spoorwijdte 1435 mm
Massa locomotief 74,8 ton
Massa tender 53 ton
Diameter drijfwielen 1350 mm
Lengte over buffers 19.280 mm
Hoogte 4280 mm
Maximumsnelheid 70 km/u
Vuurkist 12,3 m2
Vlampijpen 135,8 m2
Oververhitter 48,5 m2
Roosteroppervlak 3,02 m2
Maximum stoomspanning 13 kg/cm2
Aantal cilinders 3
Diameter x slaglengte cilinders 500 x 660 mm
Stoomverdeling Walschaerts
Waterinhoud 22,5 m3
Brandstofvoorraad 7 ton kolen
Vermogen ± 1700 PKi
Trekkracht 16.680 kg
Portaal  Portaalicoon   Verkeer & Vervoer

De serie NS 4700 was een serie goederenstoomlocomotieven van de Nederlandse Spoorwegen van 1944 tot 1958.

Al in de Tweede Wereldoorlog bestelde de Nederlandse regering in Londen 50 stoomlocomotieven bij de Zweedse fabriek Nydqvist & Holm AB (NOHAB) te Tolhättan om de door oorlogshandelingen sterk uitgedunde vloot locomotieven snel op peil te kunnen brengen. Om tijd te sparen koos men voor bestaande modellen van typisch Zweedse locomotieven. Het betrof hier 15 stuks sneltreinlocomotieven met de asindeling 2'C en 35 stuks goederenlocomotieven met de asindeling D. De sneltreinlocomotieven werden ingedeeld in de serie NS 4000 en de goederenlocomotieven in de serie NS 4700.

De 4700 werden geleverd in de jaren 1944 tot en met 1946 en naar bestaande locs van de Zweedse particuliere spoorwgmaatschappijk Grängesberg-Oxelösund en waren voor Nederlandse begrippen zeer modern. Ze waren afgeleid van het Zweedse type M3b. Enkele tenders en ketels bleken te zijn geleverd door A.B. Motala Verkstad en A.B. Svenkska Járgvägsverstäderna. De eerst geleverde locomotief kreeg per abuis een verkeerd nummer. Bij de bestelling van de locomotieven werd als naam 'Zweedse Goederenlocomotief' opgegeven. De fabrikant zag dit voor een typebenaming aan noemde de eerste loc daarom ook 'ZG1'. Net als bij de serie 4000 hadden ze een 3-cilinder drijfwerk en liepen alle assen in S.K.F. kogellagers. Ze waren bij aflevering voorzien van een grote koevanger en een grote schijnwerper die direct werden verwijderd. Het machinistenhuis was geheel afgesloten met een vouwbalg aan de tender. In afwijking tot in Nederland ontworpen locs waren de controletoestellen zoals manometer en snelheidsmeter overzichtelijk opgesteld voor de regulateursleutel. Ook bij deze serie werden bij enkele locs de stalen binnenvuurkist vervangen door een koperen. De locs hadden elektrische verlichting, ook bij het drijfwerk om het nachtelijk onderhoud te vergemakkelijken. Ze kregen hierdoor van het personeel de bijnaam De kerstboom.

Hoewel het dus eigenlijk goederentreinlocomotieven waren werden zij in eerste instantie ingezet als personentreinlocomotief om het grote tekort daaraan direct te kunnen opvullen. Later kwamen ze terecht in kolenvervoer van Limburg naar het westen waar zij zeer goed voldeden. Als de achtergebleven Duits locs van de serie NS 4900 (voormalig BR50) niet worden meegeteld - zij hebben niet of nauwelijks gereden en gingen weer snel terug naar de Duitsland - waren het qua trekkracht de sterkste stoomlocs die de NS ooit heeft gehad.

In de lijn lijn Haanrade - Heerlen bij het dorp Eygelshoven kwam een helling voor met een steiging van 18 promille. Zelfs een 4700 kon een een uit 40 beladen kolenbakken bestaande kolentrein niet alleen trekken, dus liet men een andere 4700 deze trein opdrukken. Dit werk hebben ze tot het laatste stoomjaar 1957 volgehouden. Toen de diesellocomotieven van de serie NS 2200 dit werk overnamen bleven nog lang deze opdrukdiensten voor de 4700-en bestaan of men reed in gemengde tractie, de 2200 altijd voorop.

Bronnen, noten en/of referenties
  • R.C. Statius Muller, A.J. Veenendaal jr., H. Waldorp: De Nederlandse stoomlocomotieven. Uitg. De Alk, Alkmaar, 2005. ISBN 90 6013 262 9
  • H. van Poll: Stoomtractie bij de Nederlandse Spoowegen 1944 - 1958, Uitg. De Bataafse Leeuw, 1985. ISBN 90 6707 078 5
Nederlandse stoomlocomotieven
HSM: Breedspoor: Snelheid - Hoop · Arend - Leeuw · Amstel · Vulkanus · Komeet - Urania · Orion - Sirius · Salamander - Phoenix · Pegasus - Holland · Leiden · Castor - Maas
Normaalspoor: 1-15 · 16-25 · 26-30 · 31-34 · 35 · 36-39 · 40-41 · 42 · 43-60 · 61-62 · 63-70 · 71-73 · 74-82 · 83-88 · 89-98 · 99-100 · 101-115 · 116-125 · 126-135 · 136-143 · 144-148 · 149-153 · 154-159 · 160-183 · 184-189 · 190-193 · 194-203 · 296-299 · 300 · 301-305 · 306-308 · 309-310 · 311-313 · 314-316 · 317-323 · 324-338 · 339-341 · 342-349 · 350-408 · 421-460 · 501-535 · 601-647 · 671-685 · 701-755 · 771-776 · 801-812 · (821-840) · 901-931 · 1001-1004 · 1005-1048 · 1051-1060 · 1061-1063 · 1101-1104
HZSM: 1-4
LL: 1-2 · 3-5 · 6 · 7-10 · SS 95-96
LTM: 21-35
NBDS 1-5 · 6-7 · 8-10 · 11 · 12-17 · 24 · 25-26 · 30-36 · 118-119
NCS: 1 · 1-12 · 13-15 · 16-20 · 21-30 · 31-39 · 41-50 · 61-65 · 71-78 · 81-89 · 90-91
NFLS: 1-10
NRS: Breedspoor: 1-8 · 9-10 · 11-16 · 17-22
Normaalspoor: 1-36 · 31-36 · 37-42 · 43-48 · 49 · 50-57 · 58 · 59-62 · 71-77 · 81-95 · 101-109 · 178-183 · 284-287 · 388-392
NZOS: 1-8
SMWF: 1-3
SS: 1-4 · 1-5 · 5-8 · 9-16 · 17-20 · 17-20 · 21-78 · 79-84 · 81-85 · 85-88 · 89-90 · 91 · 91-99 · 92-94 · 92-94 · 95-96 · 101-150 · 131-140 · 151-161 · 161-205 · 206-211 · 212 · 215-220 · 221-235 · 251-254 · 255-260 · 261-266 · 267-274 · 275-279 · 281-283 · 301-479 · 401-402 · 481-490 · 500-516 · 517-527 · 531-545 · 561 · 571-579 · 580-581 · 601-612 · 615 · 621-632 · (636-640) · 651-680 · 685-778 · 701 · 785-799 · 801-935 · 971-978 · 981-988 · 995-999 · 1003-1029 · 1032-1035 · 1038-1041 · 1043-1047 · 1050-1062 · 1058 · 1071-1077 · 1081-1094 · 1101-1109 · 1101-1140 · 1178-1180 · 1201-1240 · 1285-1287 · 1301-1304
NS: 501 · 601-606 · 701-775 · 801-826 · 901-950 · 1001-1029 · 1101-1127 · 1201-1203 · 1301-1479 · 1308-1433 · 1501-1510 · 1601-1659 · 1701-1835 · 1901-1940 · 2001-2005 · 2101-2135 · 2701-2703 · 2801-2805 · 2901-2946 · 3001-3006 · 3001-3005 · 3101-3126 · 3201-3247 · 3301-3315 · 3401-3420 · 3501-3508 · 3501-3522 · 3601-3608 · 3701-3820 · 3851-3855 · 3901-3932 · 4001-4015 · 4051 · 4101-4120 · 4101-4149 · 4201-4211 · 4251-4254 · 4301-4349 · 4301-4537 · 4501-4504 · 4551 · 4601-4620 · 4651 · 4651-4679 · 4701-4735 · 4751 · 4801-4824 · 4901-4906 · 5001-5006 · 5001-5103 · 5101-5102 · 5201-5203 · 5301-5310 · 5401-5405 · 5501-5555 · 5601-5605 · 5601-5608 · 5701-5706 · 5801-5812 · 5901-5910 · 5951 · 6001-6026 · 6101-6110 · 6201-6240 · 6301-6322 · 6401 · 6501-6512 · 6601-6603 · 6701-6741 · 6801-6817 · 6901-6911 · 7001-7010 · 7101-7125 · 7201-7209 · 7301-7302 · 7401-7404 · 7501 · 7601-7603 · 7701-7744 · 7801-7805 · 7851-7852 · 8001 · 8101-8130 · 8201-8232 · 8301 · 8401-8409 · 8501-8515 · 8601-8612 · 8701-8740 · 8801-8827 · 9001 · 9501-9505 · 9601-9602