Roubaix

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Roubaix
Robaais
Gemeente in Frankrijk Vlag van Frankrijk
Blason ville fr Roubaix (Nord).svg
Roubaix
Roubaix
Situering
Regio Nord-Pas-de-Calais
Departement Noorderdepartement (59)
Arrondissement Rijsel
Kanton hoofd van 4 kantons: Roubaix-Nord, Roubaix-Est, Roubaix-Centre en Roubaix-Ouest
Intercommunalité Lille Métropole
Coördinaten 50° 41′ NB, 3° 10′ OL
Algemeen
Oppervlakte 13,23 km²
Inwoners (1 jan. 2011) 94.186 (7.119,1 inw/km²)
Hoogte 17 - 52 m
Burgemeester Guillaume Delbar
Overig
Postcode 59100
INSEE-code 59512
Portaal  Portaalicoon   Frankrijk
Ligging van Roubaix in de Rijselse metropool
Romaans-Vlaanderen in 1664, door Willem Janszoon Blaeu
Kaart van Roubaix en omgeving in 1922, voor de grote urbanisatie tussen de steden
Stadhuis
Sint-Maartenskerk

Roubaix of Robaais (vroeger minder juist ook wel eens genoemd: Ro(ode)be(e)ke [1]) is een Franse industriestad met ongeveer 100.000 inwoners. Roubaix vormt met de Franse steden Rijsel (Lille) en Toerkonje (Tourcoing) en met de Belgische stad Moeskroen één grote stedelijke agglomeratie en maakt deel uit van de Lille Métropole Communauté urbaine (ruim 1 miljoen inwoners) en de grensoverschrijdende Eurometropool Rijsel-Kortrijk-Doornik (ruim 2 miljoen inwoners).

Roubaix was door de eeuwen heen een bekend textielcentrum. Grote textielfabrieken zorgden bij de intrede van de stoommachine voor een explosieve groei van het voordien bescheiden stadje. Door de teloorgang van de textielindustrie heeft Roubaix dit karakter van industriestad verloren, maar het telt thans vele textielwinkels.
De stad is bij velen vooral bekend als aankomstplaats van de wielerklassieker Parijs-Roubaix.

Naam[bewerken]

De oudste benaming stamt uit 863, waarin de plaats op een kaart wordt weergegeven als Robacum. Uit 881 of 887 dateert de vermelding (villa) Rusbaci. Dit zijn mogelijk een gelatiniseerde afleidingen van een Oudnederfrankisch rausa (riet) + baki (beek).[2]. Volgens andere etymologen kan het eerste woorddeel ook zijn afgeleid van het Germaanse woord ros(s), 'een moerassige of groene vlakte'. Latere middeleeuwse vermeldingen zijn Rubais in 1047 en 1106, Rosbays in 1122, en Robais in 1127. De naam evolueerde in het Frans tot Roubaix, zoals te zien op een Mercatorkaart uit 1540.

In het Nederlands wordt doorgaans Roubaix gebruikt. Volgens de lijst Buitenlandse aardrijkskundige namen in het Nederlands van de Nederlandse Taalunie is Robaais hoofdzakelijk in Vlaanderen in gebruik.[3] De vorm Robaais komt ook voor in de Vlaamse familienaam Van Robaeys.

Als Vlaams equivalent werd vroeger Ro(ode)be(e)ke gepropageerd, met name door Jean-Marie Gantois, de belangrijkste figuur van de 20e-eeuwse Vlaamse Beweging in Frans-Vlaanderen. Deze naam is voor de stad Roubaix echter niet authentiek, maar een terugvertaling van de Franse naam. Roubaix was al in de middeleeuwen Franstalig.
De plaatsnaam Robeke (Frans: Robecq) bestaat echter wel. Het is de naam van een kleine gemeente met 1131 inwoners (2004), eveneens gelegen in het Franse departement Pas-de-Calais (regio Nord-Pas-de-Calais). Dit dorp maakt deel uit van het arrondissement Béthune. In de middeleeuwen bestond het adellijke geslacht van Souverain-Moulin en Robeke.[4]

Geschiedenis[bewerken]

Het dorp Roubaix maakte vanouds deel uit van het graafschap Vlaanderen, en wel van het sinds de 12e eeuw Franssprekende Rijsels-Vlaanderen. Vanaf de 9e eeuw begon men hier schapen te telen om de wol te produceren die in lokale spinnerijen en weverijen verwerkt werd.[5]
In 1414 verwierf Roubaix stadsrechten. Tijdens het Bourgondische en Habsburgse bewind maakte de stad deel uit van de Bourgondische Kreits. In 1564 kreeg zij het monopolie om wol te produceren. In het midden van de 16e eeuw waren er veel textielfabrieken en weverijen en in de zeventiende eeuw ontwikkelde de stad zich als een belangrijke concurrent van de Engelse textielindustrie.
Frans Vlaanderen werd door Frankrijk ingelijfd in 1677 en door de Vrede van Nijmegen definitief Frans. Tijdens de Spaanse Successieoorlog was Roubaix tijdelijk in handen van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden (1708-1714).
De plaats verstedelijkte in de 19e eeuw, voornamelijk door de textielindustrie. Roubaix was daarvan aan het begin van de 20e eeuw het wereldcentrum. De grootste Franse postorderbedrijven (La Redoute en 3 Suisses) zijn hier gesticht.

Bezienswaardigheden[bewerken]

  • Sinds 2001 is Roubaix Ville d'art et d'histoire.[bron?]
  • Het stadhuis van Roubaix werd ontworpen door Victor Laloux en was afgewerkt in 1911. Het is gebouwd in eclectische stijl en heeft een façade van 100m lengte.
  • De gotische Sint-Maartenskerk werd in 1848 verbouwd in neogotische stijl onder architect Charles Leroy. In de kerk bevindt zich een houten retabel van Johannes de Doper, een werk uit Antwerpen.
  • In een voormalig art deco-zwembad bevindt zich het Musée d'art et d'industrie (La Piscine). Het zwembad werd verbouwd door Jean-Paul Philippon, die ook verantwoordelijk was voor de verbouwing van het gare d'Orsay tot het Musée d'Orsay.
  • In La Manufacture des Flandres wordt een twaalftal nog werkende weefgetouwen uit de periode van de 18de eeuw tot heden getoond, alsmede de werking van de moderne tapijtweverij.
  • Het 30 hectaren grote Parc Barbieux uit de 19de eeuw is sedert 1994 een Wereld Natuurerfgoed.

Demografie[bewerken]

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).

Grafiek inwonertal gemeente

Verkeer en vervoer[bewerken]

Roubaix wordt bediend door de tram en metro van Rijsel.[6] Deze diensten worden verzorgd door Transpole, dat instaat voor het openbaar vervoer in de agglomeratie van Rijsel.

Economie[bewerken]

Een aantal bedrijven hebben hun roots in Roubaix en sommigen hebben er nog hun hoofdkantoor : 3 Suisses, Damart, La Redoute, Auchan, Bonduelles, Cofidis.

Geboren[bewerken]

Partnersteden[bewerken]

Roubaix onderhoudt vriendschapsbanden met de volgende steden:[7]

Externe links[bewerken]

Referenties[bewerken]

  1. Zo in Bataviaasch Nieuwsblad, 28 oktober 1914, en nog in: Jozef van Overstraeten (1969), De Nederlanden in Frankrijk.
  2. http://nl.taal.narkive.com/cShjdrdh/roubaix-robeke-of-robaais
  3. Buitenlandse Aardrijkskundige Namen
  4. "Margaretha van Halewijn, erfdame van Souverain-Moulin en Robeke, huwt Philip van Viefville, staatsraad en kamerheer van Koning Philips I en Keizer Karel den V. Omtrent 1530." Bron: 'Geslachtregister van het aaloude en doorluchtige huis der Hertogen van Halewijn, Hallewijn of Halluin, (Fransch: ‘Ducs d'Halwin’) Markiezen of Markgraven van Peene of Piennes (Marquis de Piennes)', in: Dietsche Warande. Nieuwe reeks. Deel 3. C.L. van Langenhuysen, Amsterdam 1881.
  5. Geschiedenis van Roubaix
  6. (fr) Territoires
  7. (fr) Les villes jumelles, partenaires / Les accords de coopération et d'amitié
  8. De eerste overeenkomst tussen de twee steden werd op 21 november 1993 ondertekend. URL : http://www.sosnowiec.pl/