Steenmannetje

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Een steenmannetje om het pad op een gletsjer te markeren.
Het elfendorp Laufskálavarda in IJsland
Cairn op een massagraf van Engelse soldaten uit de Slag bij Isandlwana, Zuid-Afrika

Een steenmannetje of steenman (ook wel aangeduid met het Engelse cairn) is een stapel van natuursteen. Steenmannetjes komen wereldwijd voor. Vaak komt de conische vorm voor, zoals een kegel, maar er komen ook andere vormen voor.

Een steenmannetje wordt wel gebruikt om een pad of de top van een heuvel te markeren. In het verleden zouden reizigers die onherbergzame gebieden doorkruisten, de gewoonte hebben gehad om onderweg stenen op te rapen en toe te voegen aan het eerstkomende steenmannetje dat ze tegenkwamen. Vooral in het mistige klimaat van Engeland, Schotland, Wales of de hoogvlaktes in Scandinavië waar paden niet of nauwelijks zijn te herkennen zijn deze steenmannetjes bijzonder nuttig om de weg te kunnen vinden. Men loopt van het ene steenmannetje naar het volgende (zichtbare) steenmannetje. Ook in bergachtige gebieden worden steenmannetjes veel gebruikt.

De huidige traditie vindt zijn oorsprong in de bronstijd. Men had de gewoonte om doodskisten (of een urn of beenderen) in een steenmannetje te bergen, zodat de kisten een opvallende positie kregen, vaak op een grote hoogte boven het dorp waar de overledene had gewoond.

In IJsland ziet men ook vaak gestapelde stenen.

In Kroatië (Dalmatië) en Herzegovina) worden cairns gromila genoemd.

In Scandinavië worden cairns al eeuwenlang gebruikt voor navigatie. Op IJsland worden ze gebruikt als markering langs paden, veel van deze cairns zijn nog in het landschap te herkennen alhoewel de paden niet meer bestaan. In Groenland worden cairns gebruikt als game driving lane naar een game jump (voor rendieren).

Trivia[bewerken]

  • Sinds 12 mei 2007 verwijst het logo van Scouts en Gidsen Vlaanderen door de schikking van letters in de vorm van een stapel stenen naar een steenmannetje: een baken dat de scouts en gidsen spelenderwijs door avonturen leidt.
  • Ook in Canada is het een gangbaar object, en in 2010 was het dan ook het logo voor de Olympische Spelen van Vancouver. Zie Inuksuk.

Zie ook[bewerken]