Tenreks en goudmollen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Tenreks en goudmollen
Gewone tenrek (Tenrec ecaudatus)
Gewone tenrek (Tenrec ecaudatus)
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Mammalia (Zoogdieren)
Superorde: Afrotheria
Orde
Afrosoricida
Portaal  Portaalicoon   Biologie

Tenreks en goudmollen (Afrosoricida) zijn een vrij recent voorgestelde orde van zoogdieren. De orde is deel van de superorde Afrotheria, die aanvankelijk gebaseerd was op DNA-technieken. De orde omvat slechts twee families, de goudmollen (Chrysochloridae) van het vasteland van Afrika, en de tenreks (Tenrecidae) van Madagaskar en het vasteland van Afrika (onderfamilie otterspitsmuizen, Potamogalinae). Ze werden tot voor kort tot de orde Insectivora gerekend, maar nu lijkt die op nauwelijks meer dan primitieve kenmerken en convergente evolutie te zijn gebaseerd. De orde omvat zo'n vijftig soorten, maar er worden nog geregeld nieuwe ontdekt en het aantal kan nog toenemen. De naam "Afrosoricida" betekent "Afrikaanse spitsmuisachtigen" (afro+sorex+ida).

Evolutie[bewerken]

Op basis van de moleculaire klok moet de splitsing tussen de tenrekachtigen en goudmollen rondom de grens van het Krijt naar het Paleoceen hebben plaatsgevonden. Tot voor kort waren de oudst bekende goudmollen (Prochrysochloris) en tenrekachtigen (Protenrec) echter pas bekend uit Vroeg-Mioceen (circa 20 miljoen jaar geleden) van Kenia en Namibië. Vondsten in het Ouled Abdoun-bekken in Marokko en het Egyptische Fajoem hebben echter nieuwe inzichten gegeven over de vroege ontwikkeling van de Afrosoricida. Fylogenetische analyse en gedeelde morfologische kenmerken met Protenrec wijzen er op dat Todralestes en Afrodon uit het Laat-Paleoceen van het Ouled Abdoun-bekken beide basale afrosoriciden zijn. Dilambdogale is de oudst bekende afrosoricide uit Fajoem en leefde circa 37 miljoen jaar geleden. Het dier heeft een gegeneraliseerde morfologie en mogelijk is het een basale tenrekachtige, evenals de iets jongere Widanelfarasia (circa 34 Ma). Jawharia uit het Vroeg-Oligoceen (circa 32,5 Ma) is een meer ontwikkelde tenrekachtige. Eochrysochloris wordt beschouwd als een basale goudmol.[1][2][3]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. New remains of Eocene and Oligocene Afrosoricida (Afrotheria) from Egypt, with implications for the origin(s) of afrosoricid zalambdonty. ER Seiffert et al. Journal of Vertebrate Paleontology (2007).
  2. Afrotherian mammals: a review of current data. R Tabuce, RJ Asher & T Lehmann. Mammalia (2008).
  3. The oldest and youngest records of afrosoricid placentals from the Fayum Depression of northern Egypt. ER Seiffert. Acta Palaeontologica Polonia (2010).