Peter Mertens

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Peter Mertens
Peter Mertens
Geboren Antwerpen, 17 december 1969[1]
Kieskring Flag of Antwerp.svg Antwerpen
Regio Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Land Vlag van België België
Functie Politicus, auteur
Partij PVDA
Functies
1994-1998 Voorzitter MLB
2008-heden Partijvoorzitter PVDA
2013-heden Gemeenteraadslid Antwerpen
2019-heden Volksvertegenwoordiger[1]
Portaal  Portaalicoon   Politiek

Peter Mertens (Antwerpen, 17 december 1969) is een Belgisch politicus voor de PVDA en auteur. Hij is partijvoorzitter sinds 2008 en zetelt sinds 2019 in de Kamer van volksvertegenwoordigers.

Biografie[bewerken | brontekst bewerken]

Jeugd en studententijd[bewerken | brontekst bewerken]

Peter Mertens werd geboren in Wilrijk (Antwerpen) op 17 december 1969. Hij groeide op in Sint-Antonius[2] en ging naar de middelbare school op het Sint-Jan Berchmanscollege in Westmalle.[3]

Als tiener was Mertens actief in het verzet tegen racisme en fascisme. Hij ging politieke en sociale wetenschappen studeren aan de Ufsia in Antwerpen en richtte op zijn 18e de organisatie Studenten tegen Racisme (SteR) op. Zijn licentie-jaren in de sociologie volgde hij aan de Rijksuniversiteit Gent. In 1991 leidde hij in Gent mee het studentenverzet tegen de Eerste Golfoorlog. Nadien organiseerde hij met de Gentse studentenbeweging tal van acties in solidariteit met de arbeiders van de bedreigde Boelwerf in Temse. In die periode werd hij ook lid van de PVDA.

In 1994 werd hij voorzitter van de jongerenbeweging Marxistisch-Leninistische Beweging (MLB), het huidige Comac. Hierna nam hij deel aan de stakingsbeweging in het Franstalig onderwijs tegen geplande hervormingen door toenmalige minister van hoger onderwijs Michel Lebrun.

In datzelfde jaar studeerde hij af als licentiaat sociologie, waarna hij als uitzendkracht aan het werk ging. Hij werkte anderhalf jaar als arbeider voor industriële schoonmaakfirma's en onderaannemingen in de Gentse Kanaalzone.[4]

Politieke loopbaan[bewerken | brontekst bewerken]

Mertens op de herdenkingsactie voor Carlo Giuliani, die doodgeschoten werd door politie op een andersglobalistische betoging in Genua tegen de G8 in 2001.
Mertens op 1 mei 2012 in Antwerpen

In 1995 werd hij als jongerenvoorzitter op het het vijfde partijcongres van de PVDA verkozen tot de Nationale Raad van de partij. Drie jaar later stopte hij als voorzitter van de jongerenbeweging en werd hij politiek secretaris van de provinciale afdeling in Antwerpen. In Mertens' provincie werd in 2000 Mie Branders verkozen tot de districtsraad in Hoboken. In 2006 veroverde de partij een tweede zetel in Hoboken en een in Deurne.

Bij het zevende partijcongres in 2002 werd hij verkozen tot het partijbureau. Vier jaar later werd hij verantwoordelijke voor het Dagelijks Bestuur van de partij. In 2004 begon de partij met een vernieuwingsoperatie.[5]

In 2007 begon het vernieuwingscongres van de PVDA, waaraan 460 afgevaardigden deelnamen. Op de slotdag, op 2 maart 2008, werd Mertens verkozen als opvolger van partijvoorzitter Ludo Martens, die met gezondheidsproblemen kampte.[6] Na afloop van het congres zwoer de partij het stalinisme en maoïsme definitief af, nam ze afstand van autoritaire regimes, en verklaarde Mertens dat de partij het "belerende vingertje" en de "grote theorieën" achterwege zou laten.[7][5]

Bij de lokale verkiezingen van 2012 was hij lijsttrekker op de gemeenteraadslijst voor de stad Antwerpen. Hij werd verkozen met 8976 voorkeurstemmen.[8] Daarmee was hij de op drie na populairste politicus van Antwerpen, na Bart De Wever (N-VA), Patrick Janssens (sp.a) en Filip Dewinter (VB).[9]

In 2014 trok Mertens de Antwerpse kieslijst voor de Kamer. Met 26.010 voorkeursstemmen en een score van 4,5% in de kieskring Antwerpen haalde hij de kiesdrempel net niet.[10] Bij dezelfde verkiezingen raakten de eerste PVDA'ers verkozen in het Waals Parlement en veroverden Raoul Hedebouw en Marco Van Hees twee Kamerzetels vanuit Franstalig België.

Bij de lokale verkiezingen van 2018 werd Peter Mertens herverkozen als gemeenteraadslid met 11.842 voorkeursstemmen, waarmee hij enkel Bart De Wever, Filip Dewinter, Wouter Van Besien (Groen) en Jinnih Beels (sp.a) voor moest laten.[11]

Kamer van volksvertegenwoordigers[bewerken | brontekst bewerken]

Bij de verkiezingen van 2019 werd Peter Mertens als lijsttrekker van de PVDA-lijst voor de kieskring Antwerpen verkozen in de Kamer van volksvertegenwoordigers.[12] Mertens behaalde 46.802 voorkeursstemmen, wat hem voor de Kamer op de 12e plaats nationaal zette. Samen met Greet Daems, Steven De Vuyst en Maria Vindevoghel werd hij zo de eerste Nederlandstalige marxist in de Kamer sinds Louis Van Geyt (KPB) in 1981.

Bij de aantreding van de regering-De Croo in oktober 2020 bekritiseerde Mertens het regeerakkoord. "De liberalen drukken hun stempel: er komt geen miljonairstaks, de pensioenleeftijd blijft op 67 jaar, ondanks alle beloftes, en de lonen blijven geblokkeerd", stelde Mertens. Later bekritiseerde hij de voorgestelde effectentaks van de regering als een "effectloze taks" die helemaal geen vermogensbelasting is.[13]

Van de Vlaamse partijvoorzitters vertegenwoordigd in de Kamer of het Vlaams Parlement behoort Mertens tot een van de meest actieve.[14]

Volgens een peiling van De Standaard en VRT in mei 2021 was Peter Mertens de 8e populairste politicus bij Nederlandstalige kiezers, gevolgd door Raoul Hedebouw op 9.[15]

Auteur[bewerken | brontekst bewerken]

Als partijvoorzitter schreef Mertens verschillende boeken over politiek, waaronder een aantal bestsellers.

Over de nieuwe visie op de richting die de partij moest uitgaan schreef Mertens in 2009 het boek Op mensenmaat. Een opvolger verscheen twee jaar later, in december 2011, met Hoe durven ze?[16], waarvan meer dan 25.000 exemplaren werden verkocht (september 2016). Peter Mertens kreeg voor dit boek op de Gentse Feesten de Jaap Kruithofprijs 2012 van de lokale vereniging Democratie 2000. Het boek stond een jaar lang in de top 10 best verkochte non-fictieboeken in Vlaanderen.

In december 2016 kwam Graailand uit, waarvan 15.000 exemplaren werden verkocht en dat de top 10 non-fictie in Vlaanderen aanvoerde. In het boek bespreekt Mertens de verwevenheid tussen de economische en politieke elites en de neoliberale recepten die daardoor toegepast worden op het economisch herstel. Hij ontwikkelt het idee dat een nieuwe crisis onvermijdelijk is, omdat de reële economie niet herleeft in Europa.

Tijdens de coronapandemie in 2020 schreef hij Ze zijn ons vergeten. Mertens ontwikkelt de stelling dat "de werkende klasse het land rechthoudt, niet de kletsende klasse." Hij noemt het virus een klassenvirus dat de bestaande ongelijkheden vergroot. Het boek bekritiseert de privatisering en commercialisering van de zorg en roept op tot een goed gefinancierde, preventieve gezondheidszorg. Mertens waarschuwt ook voor een nieuwe economische crisis, die volgens hem enkel kan vermeden worden door af te stappen van neoliberale recepten en een ecologische, sociale planning door te voeren. Ook Ze zijn ons vergeten voerde de top 10 non-fictie aan.[17] Het boek werd vertaald in het Frans, Duits, Spaans en Engels.[18]

Bibliografie[bewerken | brontekst bewerken]

  • De Belgische vakverenigingen tijdens en na de Tweede Wereldoorlog (Gent, 1993)
  • Het fascisme gisteren en vandaag (EPO, 2000) Herwig Lerouge, Peter Mertens e.a. ISBN 9064452024
  • De arbeidersklasse in het tijdperk van de transnationale ondernemingen (IMAST, 2006)
  • Op Mensenmaat (Stof voor een socialisme zonder blauwe plekken) (EPO, 2009) ISBN 9789064455070
  • Hoe durven ze? De euro, de crisis en de grote hold-up (EPO, 2011) ISBN 9789491297137
  • De miljonairstaks en zeven andere briljante ideeën om de samenleving te veranderen (EPO, 2015) ISBN 9789462670389
  • Graailand. Het leven boven onze stand (EPO, 2016) ISBN 9789462670884
  • Ze zijn ons vergeten. De werkende klasse, de zorg en de crisis die komt (EPO, 2020) ISBN 9789462672550
Zie de categorie Peter Mertens van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.