Podarcis

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Podarcis
Muurhagedis (Podarcis muralis)
Muurhagedis (Podarcis muralis)
Taxonomische indeling
Rijk:Animalia (Dieren)
Stam:Chordata (Chordadieren)
Klasse:Reptilia (Reptielen)
Orde:Squamata (Schubreptielen)
Onderorde:Lacertilia (Hagedissen)
Infraorde:Scincomorpha (Skinkachtigen)
Familie:Lacertidae (Echte hagedissen)
Geslacht
Podarcis
Wagler, 1830
Afbeeldingen Podarcis op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Podarcis op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Herpetologie

Podarcis is een geslacht van hagedissen uit de familie echte hagedissen (Lacertidae).

Naam en indeling[bewerken]

De wetenschappelijke naam van de groep werd voor het eerst voorgesteld door Johann Georg Wagler in 1830. Alle soorten werden eerder tot het geslacht Lacerta gerekend. De geslachtsnaam is een gelatiniseerd Oudgrieks podarkes, dat "lichtvoetig" betekent.

Er zijn tegenwoordig 23 soorten, inclusief de pas in 2014 wetenschappelijk beschreven soort Podarcis virescens.[1] veel soorten zijn typische muurbewoners. De bekendste vertegenwoordiger is de muurhagedis (Podarcis muralis) die soms ook wel 'gewone' muurhagedis wordt genoemd vanwege het zeer grote areaal.

Een ondersoort van de Taurische hagedis (Podarcis tauricus ionicus) wordt soms wel als een aparte soort gezien: Podarcis ionicus. Een aantal soorten is bekend van verschillende eilanden en wordt hierdoor verdeeld in verschillende ondersoorten. Vele Podarcis- soorten worden verdeeld in meerdere ondersoorten; de balearenhagedis bijvoorbeeld heeft er 24.

Uiterlijke kenmerken[bewerken]

De meeste soorten bereiken een lichaamslengte van ongeveer vijf centimeter en worden inclusief de lange staart nog geen twintig centimeter lang. De grotere soorten worden ongeveer 35 cm lang.

Levenswijze[bewerken]

De verschillende soorten leven van kleine ongewervelden zoals insecten. Alle soorten zijn overwegend bodembewonend maar kunnen ook wel klimmen. Ze zijn overdag actief en nemen graag een zonnebad.

De vrouwtjes zetten eieren af op de bodem.

Verspreiding en habitat[bewerken]

De verschillende soorten komen voor in grote delen van Europa en leven in de landen Albanië, Algerije, België, Bosnië en Herzegovina, Bosnië en Herzegovina, Bulgarije, Duitsland, Frankrijk, Gibraltar, Griekenland, Hongarije, Italië, Kroatië, Macedonië, Malta, Marokko, Montenegro, Nederland, Oostenrijk, Portugal, Roemenië, Servië, Slovenië, Slowakije, Spanje, Tsjechië, Tunesië, Turkije en Zwitserland. In het Verenigd Koninkrijk is de ruïnehagedis (Podarcis siculus) geïntroduceerd.

De habitat bestaat uit scrubland en gebieden met een rotsige ondergrond. Daarnaast worden ook door de mens aangepaste gebieden getolereerd, zoals tuinen en agrarische omgevingen.

Beschermingsstatus[bewerken]

Door de internationale natuurbeschermingsorganisatie IUCN is aan 21 soorten een beschermingsstatus toegewezen. Dertien soorten worden als 'veilig' gezien, (Least Concern of LC), drie soorten hebben de status 'kwetsbaar' (Vulnerable of VU) en een soort staat te boek als 'gevoelig' (Near Threatened of NT). Drie soorten worden beschouwd als 'bedreigd' (Endangered of EN) en de soort Podarcis raffonei tenslotte wordt beschouwd als 'ernstig bedreigd' (Critically Endangered of CR).[2]

Soorten[bewerken]

Het geslacht omvat de volgende soorten, met de auteur, het verspreidingsgebied en de Nederlandstalige namen.

Afbeelding Naam Auteur Verspreidingsgebied
Podarcis guadarramae.jpg Noordwest-Iberische hagedis
Podarcis bocagei)
Seoane, 1885 Portugal, Spanje
Benny Trapp Podarcis carbonelli.jpg Zuidwest-Iberische hagedis
(Podarcis carbonelli)
Pérez Mellado, 1981 Spanje
Argyroupoli Eidechse 01a.JPG Kretenzische muurhagedis
(Podarcis cretensis)
Wettstein, 1952 Griekenland
Lagartija en Santorini Grecia.jpg Egeïsche muurhagedis
(Podarcis erhardii)
Bedriaga, 1882 Albanië, Bulgarije, Griekenland, Macedonië
Gozitan wall lizard.JPG Maltese muurhagedis
(Podarcis filfolensis)
Bedriaga, 1876 Italië, Malta
Benny Trapp Podarcis gaigeae.jpg Skyroshagedis
(Podarcis gaigeae)
Werner, 1930 Griekenland
Guadarrama Wall Lizard (Podarcis guadarramae) male (14487390465).jpg Guadarramamuurhagedis
(Podarcis guadarramae)
Boscá, 1916 Spanje
Podarcis hispanica 20110417 1.jpg Spaanse muurhagedis
(Podarcis hispanicus)
Steindachner, 1870 Algerije, Frankrijk, Gibraltar, Marokko, Portugal, Spanje, Tunesië
BennyTrapp Podarcis levendis Pori Griechenland.jpg Porihagedis
(Podarcis levendis)
Lymberakis, Poulakakis, Kaliontzopoulou, Valakos & Mylonas, 2008 Griekenland (Pori)
Podarcis lilfordi giglioli Orchi 01.jpg Balearenhagedis
(Podarcis lilfordi)
Günther, 1874 Spanje (Balearen)
Catalonian Wall Lizard (Podarcis liolepis cebennensis) close-up (14085684563).jpg Catalaanse muurhagedis
(Podarcis liolepis)
Boulenger, 1905 Andorra, Frankrijk, Spanje
Benny Trapp Podarcis melisselensis.jpg Karsthagedis
(Podarcis melisellensis)
Braun, 1877 Kroatië, Italië, Slovenië, Montenegro, Albanië
Benny Trapp Podarcis milensis.jpg Miloshagedis
(Podarcis milensis)
Bedriaga, 1882 Griekenland
Podarcis muralis, Livorno.JPG Muurhagedis
(Podarcis muralis)
Laurenti, 1768 Albanië, België, Bosnië en Herzegovina, Bosnië en Herzegovina, Bulgarije, Duitsland, Frankrijk, Griekenland, Hongarije, Italië, Kroatië, Macedonië, Nederland, Oostenrijk, Roemenië, Servië, Slovenië, Slowakije, Spanje, Tsjechië, Turkije, Zwitserland
Podarcis peloponnesiacus female Griechenland 135.jpg Peloponnesoshagedis
(Podarcis peloponnesiacus)
Bibron & Bory, 1833 Griekenland
Sargantana camí de sa pujada 1.jpg Pityusenhagedis
(Podarcis pityusensis)
Boscá, 1883 Spanje
Podarcis raffonei cucchiarai 1.JPG Eolische muurhagedis
(Podarcis raffonei)
Mertens, 1952 Italië
Male - Female Podarcis siculus.jpg Ruïnehagedis
(Podarcis siculus)
Rafinesque-Schmaltz, 1810 Italië, Frankrijk, Spanje, Zwitserland, Montenegro, Kroatië, geïntroduceerd in Griekenland, Slovenië, Turkije en het Verenigd Koninkrijk
Benny Trapp Podarcis tauricus.jpg Taurische hagedis
(Podarcis tauricus)
Pallas, 1814 Albanië, Bulgarije, Griekenland, Hongarije, Macedonië, Moldavië, Oekraïne, Roemenië, Turkije
Podarcis tiliguerta (08).jpg Tyrreense muurhagedis
(Podarcis tiliguerta)
Gmelin, 1789 Frankrijk, Italië
Podarcis vaucheri, Lacertidae-Lagartija andaluza-(Sevilla).JPG Moorse muurhagedis
(Podarcis vaucheri)
Boulenger, 1905 Algerije, Marokko, Portugal, Spanje, Tunesië
- Centraal-Iberische muurhagedis
(Podarcis virescens)
Geniez, Sá-Sousa, Guillaume, Cluchier & Crochet, 2014 Portugal, Spanje
Benny Trapp Podarcis waglerianus.jpg Siciliaanse muurhagedis
(Podarcis waglerianus)
Gistel, 1868 Italië

Bronvermelding[bewerken]