Moldavië

Limba noastră-i o comoară

Moldavië (Republica Moldova) is een republiek in Zuidoost-Europa, grotendeels gelegen tussen de rivieren Proet en Dnjestr (Nistru). Het land wordt in het westen begrensd door Roemenië en voor de rest door Oekraïne. De hoofdstad is Chisinau (Russisch: Kisjinjov). Het land geldt als het armste van Europa. Moldavië behoorde tot 1991 tot de Sovjet-Unie. Het grondgebied van het land komt geheel overeen met dat van de sovjetrepubliek Moldavië en gedeeltelijk met dat van het voormalige Bessarabië (dat tot de Tweede Wereldoorlog Roemeens was). Alleen het zuidelijkste en noordelijkste deel van dat Bessarabië behoren nu tot Oekraïne, terwijl het gebied op de linkeroever van de Dnjestr, Transnistrië, nooit tot Bessarabië behoorde, maar - volgens het overgrote deel van de wereldgemeenschap - wel tot het huidige Moldavië. Transnistrië heeft zich in 1991 eenzijdig onafhankelijk verklaard. De tweede stad van Moldavië, Tiraspol, ligt in dit gebied. lees verder >>>

BEVOLKING

De bevolking is overwegend Moldavisch (een benaming die pas na de scheiding van de rest van Moldavië in zwang kwam: de inwoners van Roemeens Moldavië worden als Roemenen beschouwd), en er zijn Oekraïense, Russische en Gagaoezische minderheden.

Moldavisch is de taal die in Moldavië gesproken wordt. Roemeens en Moldavisch worden door taalkundigen in het algemeen als een en dezelfde taal beschouwd, maar om politieke redenen wordt de taal in Moldavië als een aparte taal aangemerkt.

OVERZICHTEN EN LIJSTEN

Roemeense Wikipediaeditie

GEOGRAFIE

Moldavië grenst 450 km aan Roemenië en 939 km aan Oekraïne (totaal: 1389 km) en heeft een oppervlakte van 33.845 km², waarvan het meeste bezet wordt door vlaktes. Door Moldavië stromen er 3200 rivieren, waarvan er maar 9 zijn die langer dan 100 km door het land stromen.

Steden

Rivieren

Proet
Dnjestr (Nistru)

Hoogste punt

Dealul Bălăneşti (430 m)

OVERZICHTEN EN LIJSTEN

Geografie van Moldavië

GESCHIEDENIS

De tegenwoordige Republiek Moldavië verwijst in zijn naam naar het historische vorstendom, dat tussen de Karpaten en de Dnjestr lag en daarmee een groter gebied besloeg dan het huidige land. Dit door Roemenen bevolkte gebied stond aanvankelijk onder grote Turkse invloed, en later onder Russische. De Russische invloed was vooral sterk in het oostelijke deel, dat in 1806 grotendeels door dat land veroverd werd en bekendheid kreeg als Bessarabië. Er volgde een intensieve russificatiecampagne. De Turkse en Tataarse bevolking van de Boedzjak, de steppe aan de Zwarte-Zeekust, was verdreven, en in hun plaats verschenen Duitse kolonisten en orthodoxe Bulgaren en Gagaoezen van de Balkan.

Tussen 1917-1940 en 1941-1944 had Bessarabië nog bij Roemenië gehoord maar het werd algauw weer veroverd door de Russen. Na de Tweede Wereldoorlog volgde er een halve eeuw Sovjet-bewind. In 1991, bij het uiteenvallen van de Sovjet-Unie, werd Moldavië een onafhankelijke republiek. De delen van Bessarabië Boedzjak en Noord-Boekovina kwamen Oekraïne toe. lees verder >>>

OVERZICHTEN EN LIJSTEN

Geschiedenis van Moldavië

POLITIEK

Moldavië is een presidentiële republiek met een parlementair stelsel. De uitvoerende macht is handen van de president die door het parlement wordt gekozen voor een termijn van vier jaar (herkiesbaar). De wetgevende macht is in handen van het eenkamerparlement, dat om die vier jaar door middel van algemeen kiesrecht wordt gekozen. De premier staat aan het hoofd van het kabinet. De grootste partij van het land is de liberale pro-Europese partij de Partij van de Actie en Solidariteit en is tevens de partij van president Maia Sandu. De andere twee parlementaire partijen zijn het Blok der Communisten en Socialisten en het pro-Russische blok Victorie. Van 1998 tot 2014 was de Partij van Communisten van de Republiek Moldavië de grootste partij. In het begin van de jaren '90 speelde de Partij voor Herrijzenis en Verzoening een belangrijke rol in de regering.

OVERZICHTEN EN LIJSTEN

Staatshoofd: Maia Sandu, sinds 2020
Premier: Dorin Recean, sinds 2023

ARRONDISSEMENTEN & DEPARTEMENTEN

Moldavië is verdeeld in 32 arrondissementen en 5 gemeenschappen. Ook zijn er twee (waarvan één zelfstandig) regio's in Moldavië.

Arrondissement Anenii Noi - Arrondissement Basarabeasca - Arrondissement Briceni - Arrondissement Cahul - Arrondissement Cantemir - Arrondissement Călăraşi - Arrondissement Căuşeni - Arrondissement Cimişlia - Arrondissement Criuleni - Arrondissement Donduşeni - Arrondissement Drochia - Arrondissement Dubăsari - Arrondissement Edineţ - Arrondissement Făleşti - Arrondissement Floreşti - Arrondissement Glodeni - Arrondissement Hînceşti - Arrondissement Ialoveni - Arrondissement Leova - Arrondissement Nisporeni - Arrondissement Ocniţa - Arrondissement Orhei - Arrondissement Rezina - Arrondissement Rîşcani - Arrondissement Sîngerei - Arrondissement Soroca - Arrondissement Străşeni - Arrondissement Şoldăneşti - Arrondissement Ştefan Vodă - Arrondissement Taraclia - Arrondissement Teleneşti - Arrondissement Ungheni

Vroeger (vanaf eind jaren 90 tot februari 2003), was Moldavië verdeeld over de volgende 9 departementen:

Departement Bălţi - Departement Cahul - Departement Chişinău - Departement Edineţ - Gagaoezië (zelfstandige terratoriale eenheid) - Departement Lăpuşna - Departement Orhei - Departement Soroca - Transnistrië (territoriale eenheid) - Departement Tighina - Departement Ungheni

OVERZICHTEN EN LIJSTEN

TRANSNISTRIË & GAGAOEZIË

De in Transnistrië (ook: Transdnjestrië) wonende Russen leven sinds de val van de Sovjet-Unie in december 1991 in onmin met het centrale gezag. In 1991 werd de Moldavische Republiek Transnistrië uitgeroepen die overigens niet wordt erkend door de internationale gemeenschap. De problemen tussen de Moldaviërs en de Transnistriërs liepen in 1992 uit op een burgeroorlog. Na bemiddeling van het GOS kwam het tot een vredesverdrag waarin werd bepaald dat, mocht Moldavië zich aansluiten bij Roemenië, Transnistrië zich in dat geval mag afscheiden. lees verder over Transnistrië >>>

Gagaoezië of Găgăuzia is een autonome regio in het zuiden van Moldavië. De regio is bewoond door de Gagaoezen, een Turks volk in Zuidoost-Europa. De regio heeft de autonome status sinds 1994. Gagaoezië heeft zo'n 170.000 inwoners. Hiervan is 82,5% Gagaoes. De meesten onder hen zijn orthodox christelijk. De Gagaoezen spreken een Turkse taal. lees verder over Gagaoezië >>>