Schindler's List

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Schindler's List
Schindlers List logo.png
(Filmposter op en.wikipedia.org)
Regie Steven Spielberg
Producent Steven Spielberg
Gerald R. Molen
Branko Lustig
Productie-
maatschappij
Amblin Entertainment
Scenario Steven Zaillian
Gebaseerd op:
Schindler's Ark
van Thomas Keneally
Hoofdrollen Liam Neeson
Ben Kingsley
Ralph Fiennes
Caroline Goodall
Jonathan Sagall
Embeth Davidtz
Muziek John Williams
Montage Michael Kahn
Cinematografie Janusz Kaminski
Distributie Universal Pictures
Première 30 november 1993
(Washington D.C.)
Vlag van Nederland 3 maart 1994
Genre Drama/oorlog
Speelduur 197 minuten
Taal Engels
Land Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten
Budget $ 25.000.000
Opbrengst $ 321.200.000[1]
Gewonnen prijzen 7 Academy Awards
Overige nominaties 33
(en) IMDb-profiel
MovieMeter-profiel
Portaal  Portaalicoon   Film

Schindler’s List is een Amerikaanse speelfilm van Steven Spielberg uit 1993, gebaseerd op Schindler's Ark, een historische fictie-roman uit 1982 van Thomas Keneally. De film is bijna volledig zwart-wit opgenomen, met alleen een scène in kleur aan het begin en aan het eind en een aantal rode kleurdetails in het midden van de film.

Zowel het boek als de film zijn gebaseerd op de rol die de Duitse zakenman Oskar Schindler speelde in de Tweede Wereldoorlog. Deze industrieel redde het leven van 1100 Joden uit Polen en Tsjechoslowakije van de Holocaust, door ze op een lijst te zetten van werknemers in zijn emailfabriek die om die reden beschermd dienden te worden. De film besteedt met name veel aandacht aan het moment dat Schindler begon met het aanstellen van Joden in zijn fabriek. Schindler deed dit aanvankelijk omdat het goedkope werkkrachten waren. Hij werd vervolgens geconfronteerd met de onmenselijke behandeling die Joden in de bezette gebieden ondergingen.

Verhaal[bewerken]

Leeswaarschuwing: Onderstaande tekst bevat details over de inhoud en/of de afloop van het verhaal.

In september 1939 moeten Joden in Polen naar concentratiekampen. Oskar Schindler, tot dusver een onsuccesvolle zakenman, gaat naar de Poolse stad Krakau om te zien of hij daar goedkope arbeiderskrachten kan halen. Hij maakt zich populair bij de Duitsers, en met hun steun weet Schindler een potten- en pannenfabriek te bemachtigen. Via de Jood Itzhak Stern komt Schindler in contact met een aantal Joodse zakenmensen, die bereid zijn hem geld te lenen in ruil voor wat potten en pannen; zelf hebben de Joden in het getto waar ze door de nazi's in zijn gestopt niets meer aan geld. Stern grijpt zijn aanstelling als bedrijfsleider in Schindlers fabriek aan om een aantal Joden het leven te redden, in eerste instantie buiten Schindlers weten om.

Aanvankelijk doet Schindler niets als hij te weten komt dat de Joden massaal gedeporteerd worden naar het werkkamp Płaszów, dat onder leiding staat van de sadistische nazi Amon Göth. Hij raakt echter vreselijk aangegrepen als hij de lijkverbrandingen ziet. Dan realiseert Schindler zich dat hij in de positie verkeert om vele Joden het leven te redden. Hij koopt honderden Joden vrij en laat ze in zijn fabriek werken. De bedoeling is om ze naar een veilige plaats te brengen. Hij koopt ook Helen Hirsch vrij, die door Göth werd gebruikt als seksslavin. Om de fabriek draaiende te houden verzint Schindler meerdere listen; zo laat hij producten van elders doorgaan als zijnde afkomstig uit zijn eigen fabriek. Een groep vrouwen die naar Auschwitz zijn getransporteerd, wordt door Schindler opnieuw opgekocht waarmee ze op het nippertje aan de dood ontsnappen.

Als Duitsland op 8 mei 1945 capituleert, spreekt Schindler zijn arbeiders nog eenmaal toe en zegt tegen hen dat ze vrij zijn. Zelf moet hij zich uit de voeten maken aangezien hij vervolgd zal worden. De geredde Joden ondertekenen gezamenlijk een verklaring voor de geallieerden dat Schindler te goeder trouw heeft gehandeld.

De film eindigt met een scène waarin zowel acteurs als echte Joden die dankzij Schindler overleefden stenen komen leggen op het graf van Schindler in Israël.

Rolverdeling[bewerken]

Acteur Personage
Neeson, Liam Liam Neeson Oskar Schindler
Kingsley, Ben Ben Kingsley Itzhak Stern
Fiennes, Ralph Ralph Fiennes Amon Göth
Goodall, Caroline Caroline Goodall Emilie Schindler
Sagall, Jonathan Jonathan Sagall Poldek Pfefferberg
Delag, Pawel Pawel Delag Dolek Horowitz
Davidtz, Embeth Embeth Davidtz Helen Hirsch
Gebel, Malgoscha Malgoscha Gebel Victoria Klonowska
Seweryn, Andrzej Andrzej Seweryn Julian Scherner
Weisser, Norbert Norbert Weisser Albert Hujar
Ponter, Daniel Del Daniel Del Ponter Josef Mengele
Nehring, Harry Harry Nehring Leo John

Achtergrond[bewerken]

Muziek[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Schindler's List (album) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De filmmuziek werd gecomponeerd door John Williams. Williams verwerkte hierin vele stilistisch kenmerkende elementen uit de Joodse (Jiddische) muziek, zoals te horen is in het hoofdthema van de filmmuziek; opvallend zijn bijvoorbeeld het veelvuldig gebruik van mineur, de dalende kwint, specifieke versieringen, en de instrumentatie (met bijvoorbeeld melancholische klarinetkleuren). De violist die een groot deel van de muziek voor zijn rekening nam is Itzhak Perlman. Deze muziek is ook op een soundtrackalbum uitgebracht door MCA Records.

Gevolgen[bewerken]

De film leidde tot verontwaardiging onder sommige overlevenden van de Holocaust. Zij meenden dat het niet mogelijk was om dit thema te verfilmen zonder onrecht te doen aan de werkelijkheid. Een verfilming zou per definitie de werkelijkheid bagatelliseren, zo werd betoogd, omdat een film zou pretenderen dat de gruwelijke gebeurtenissen nagespeeld kunnen worden. Bovendien zouden sommige scènes, zoals de verhouding tussen de nazi Amon Göth en zijn Joodse bediende Helena, in werkelijkheid niet hebben plaatsgevonden.

Andere critici menen dat Spielberg te zeer geprobeerd heeft om Schindler neer te zetten als een held wiens leven de filmbezoeker moest dienen als voorbeeld. Om die reden zou Spielberg niet zijn ingegaan op zijn levenswandel na de oorlog.

Prijzen[bewerken]

Schindler's List won meerdere Oscars en staat hoog in veel filmtoplijsten.

jaar prijs categorie genomineerde(n) uitslag
1994 Academy Award Beste film Steven Spielberg Gewonnen
Beste muziek John Williams
Beste regie Steven Spielberg
Beste cinematografie Janusz Kaminski
1994 BAFTA-award Beste film Steven Spielberg Gewonnen
Beste muziek John Williams
Beste cinematografie Janusz Kaminski

Trivia[bewerken]

  • Ralph Fiennes kwam 13 kilogram aan voor zijn rol.
  • Steven Spielberg zou aanvankelijk de film Cape Fear gaan maken, en Martin Scorsese zou Schindler's List regisseren (al in de jaren 80, was de bedoeling). Ze besloten te ruilen van film.
  • Spielberg werkte tegelijkertijd aan zijn film Jurassic Park. Via een satellietverbinding regelde hij vanuit Polen dingen voor die film, terwijl hij ondertussen Schindler's List regisseerde.
  • Omdat Spielberg geen toestemming had om in Auschwitz te filmen, werden sommige scènes gefilmd op een daarvoor speciaal geconstrueerde set.
  • De man die bloemen op de stenen van het graf plaatst, aan het einde van de film, is niet Spielberg maar hoofdrolspeler Liam Neeson.
  • Spielberg heeft geen geld overgehouden aan deze film.
  • Schindler's List is de duurste zwart-witfilm ooit gemaakt, met een budget van 25 miljoen dollar. Het overtrof daarmee The Longest Day (ook een film over WOII), dat tot dan toe gedurende ruim dertig jaar de duurste zwart-witfilm was.[2]
  • Harrison Ford werd de rol van Oskar Schindler aangeboden, maar hij weigerde omdat hij dacht dat sommigen een dergelijke rol totaal niet bij hem zouden vinden passen. Ford speelde namelijk al in veel lichtere films als Indiana Jones en Star Wars. Ook Alan Thicke, Bruno Ganz en Stellan Skarsgård werden gezien als mogelijke speler voor de rol van Schindler.
  • Kevin Costner en Mel Gibson boden zich aan om te spelen in de film, maar Spielberg besloot hun aanbod af te slaan, omdat zulke bekende gezichten het publiek zouden kunnen afleiden van het verhaal.
  • Na 72 dagen was de film opgenomen, vier dagen voor op schema.

Zie ook[bewerken]