Stadler FLIRT

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Stadler FLIRT
SBB 523 001-6 in januari 2006 als S1 te Zug (CH)
SBB 523 001-6 in januari 2006 als S1 te Zug (CH)
Aantal zie tekst
Fabrikant Stadler Rail werk Bussnang, werk Altenrhein, werk Berlin-Pankow en werk Siedlce (Polen)
In dienst sinds 2004
Portaal  Portaalicoon   Verkeer & Vervoer

De Stadler FLIRT (acroniem voor Flinker Leichter Innovativer Regionaltriebzug, naar het Nederlands vertaald Snel licht innovatief regionaal treinstel) is een elektrisch treinstel van de Zwitserse firma Stadler Rail.

Geschiedenis[bewerken]

De FLIRT is ontstaan uit een aanbesteding voor nieuwe regionale treinen van de Zwitserse SBB, die deze wilde gebruiken op S-Bahn-netwerken rond Zug en Basel. Deze aanbesteding was een directe concurrentie met Bombardier, dat voor deze aanbesteding echter kon bouwen op een bestaand concept. In een periode van 20 maanden werd een compleet nieuwe trein ontwikkeld, welke de aanbesteding voor 42 treinstellen met een optie voor nog eens honderd stellen won.[1] Kenmerken van de FLIRT zijn het snelle optrekken, de grote remkracht en het lage gewicht. De eerste versie kreeg een maximumsnelheid van 160 km/h, wat opvallend snel is voor het korte-afstandsverkeer waarvoor deze bedoeld is.

Op basis van deze aanbesteding werd een modulair concept gemaakt, wat daardoor goed aan kan sluiten op de eisen en wensen van de klant. Deze verschillen in veel verschillende opzichten, zoals de maximumsnelheid (120 tot 200 km/h), de lengte (twee tot zes rijtuigen), de vloerhoogte (55 of 76 cm) en de aandrijving. Toch blijft de basis van de trein bij de verschillende versies hetzelfde. De uiteinden van de rijtuigen rusten op Jacobsdraaistellen, waardoor brede rijtuigovergangen ontstaan. De aandrijving maakt gebruik van IGBT-gebaseerde spanningssystemen, die de inductiemotoren aandrijven, welke zich in de draaistellen van de kopbakken bevinden. Bij langere treinstellen en treinstellen met een hogere maximumsnelheid kan daarnaast een extra motor geplaatst worden in een draaistel in het midden van de trein, om het goed functioneren van de trein te waarborgen.

De grote mate van modulariteit maakte het treintype populair bij verschillende spoorwegmaatschappijen in Europa, waardoor de trein nu veelvuldig te zien is op het Europese spoorwegnet. Op 22 november 2011 maakte Stadler Rail bekend dat met de order voor de bouw van acht 6-delige Flirt treinstellen voor de Societá Automobilistica Dolomiti AG (SAD) er in totaal 707 treinen zijn verkocht.[2]

Flirt 3[bewerken]

Vanaf 2013 worden Flirt-treinen geleverd met een nieuw design, dat bekend staat als Flirt 3. Dit design was nodig, nadat de Europese Commissie nieuwe regels had opgesteld voor de botsveiligheid van treinen, de EN 15227-norm. [3]

Soortgelijke treinen[bewerken]

De FLIRT heeft uiterlijk veel weg van de GelenkTriebWagen, die eveneens door Stadler wordt gefabriceerd. Technisch zijn er echter nogal wat verschillen tussen de FLIRT en de GTW, waarvan ook op de spoorlijnen in Nederland diverse varianten rijden. Laatstgenoemd type heeft, in tegenstelling tot de FLIRT, een apart motorcompartiment en beschikt niet over jacobsdraaistellen. Ook heeft de FLIRT een variant met dieselelektrische aandrijving.

Inzet[bewerken]

De treinstellen van het type FLIRT zijn geleverd in de volgende landen:

Algerije[bewerken]

Serie Afbeelding Vervoerder In dienst gesteld Aantal Aantal rijtuigen Aandrijving Opmerkingen
SNTF 541 InnoTrans 2008 - Stadler FLIRT.jpg SNTF 2008-2009 64 4 25 kV 50 Hz Inzet op voorstadstreinen rond Algiers

Duitsland[bewerken]

Door een fout bij de aanmelding van de treinen die in 2009 voor Berchtesgadener Land Bahn (BLB) en voor Rhein-Ruhr-Express (RRX) werden gebouwd, werd door Eisenbahn-Bundesamt (EBA) geen toelating afgegeven. Deze toelatingen werden eind maart 2010 alsnog verstrekt.

Serie Afbeelding Vervoerder In dienst gesteld Aantal Aantal rijtuigen Aandrijving Opmerkingen
ET 22 Abellio Rail ET 222-001.JPG Abellio Rail 2007 8 2 15 kV 16,7 Hz Inzet in Noordrijn-Westfalen
ET 23 Abellio Rail ET 23-008.JPG Abellio Rail 2007 9 3 15 kV 16,7 Hz Inzet in Noordrijn-Westfalen
ET 25 Abellio Rail 2016 13 5 15 kV 16,7 Hz Naar het Flirt 3-design
Inzet in Noordrijn-Westfalen
ET 25 Abellio Rail 2017 7 5 15 kV 16,7 Hz
25 kV 50 Hz
1500 V gelijkspanning
Naar het Flirt 3-design
Inzet op de treindienst Arnhem - Duisburg
Baureihe 427 Berchtesgadener-Land-Bahn.jpg BLB 2009 5 3 15 kV 16,7 Hz
Baureihe 427 FLIRT Cantus Friedberg.jpg cantus 2006 14 3 15 kV 16,7 Hz
Baureihe 428 Cabtus 428-501.JPG cantus 2006 6 4 15 kV 16,7 Hz
Baureihe 429 Flirt 190.jpg DB Regio 2007 5 5 15 kV 16,7 Hz Inzet in Mecklenburg-Voor-Pommeren op lijnen rond Rostock en Stralsund
Baureihe 1428 DB 1428 007 02 Essen Hbf.JPG DB Regio AG Haard-Achse (NRW) [4] 2014 14 4 15 kV 16,7 Hz Naar het Flirt 3-design
Inzet op de Haard-as in Noordrijn-Westfalen
Baureihe 1429 Süwex Flirt Mannheim Hbf.JPG DB Regio AG Rheinland-Pfalz [5] 2014 28 5 15 kV 16,7 Hz Naar het Flirt 3-design
Inzet in Rheinland-Pfalz
Baureihe 428 Westoennen 428 108-5 1.jpg Eurobahn 2007 25 4 15 kV 16,7 Hz
Baureihe 428 Eurobahn ET6.04.JPG Eurobahn 2009 4 4 15 kV 16,7 Hz Enkele stellen in de Rhein-Ruhr-Express huisstijl
Baureihe 429 Eurobahn ET7.11.JPG Eurobahn 2009 14 5 15 kV 16,7 Hz Enkele stellen in de Rhein-Ruhr-Express huisstijl
Baureihe 427 FLIRT HLB Bahn 429 045.jpg Hessische Landesbahn GmbH (HLB) 2010-2014 7 3 15 kV 16,7 Hz
Baureihe 429 FLIRT HLB Bahn 429 045.jpg Hessische Landesbahn GmbH (HLB) 2010 6 5 15 kV 16,7 Hz
Baureihe 1429
Baureihe 1430
Stadler FLIRT3 dla BeNEX, Stadler Polska, 2014-08-21 (Muri WK14).jpg Nordbahn Eisenbahngesellschaft (NBE)
Schleswig-Holstein: Netz Mitte Los B [6] [7]
2014 15 5-6 15 kV 16,7 Hz Naar het Flirt 3-design
RABe 521 SBB RABe 526 2xx.JPG SBB GmbH 2006 9 4 15 kV 16,7 Hz Voor 2011 bekend als RABe 526
Inzet op de enkele lijnen van de Regio S-Bahn Basel
ET 300 VIAS Stadler FLIRT double traction near Hattenheim 20141011 1.jpg Vias GmbH 2010 5 3 15 kV 16,7 Hz
ET 400 Vias Flirt Kastel.jpg Vias GmbH 2010 14 4 15 kV 16,7 Hz
ET 351 MERIDIAN 2013 7 3 15 kV 16,7 Hz Naar het Flirt 3-design
ET 301 Meridian ET 327 München Hbf.JPG MERIDIAN 2013 28 6 15 kV 16,7 Hz Naar het Flirt 3-design
ET 3 WFB ET 005.jpg Westfalenbahn 2007 14 3 15 kV 16,7 Hz
ET 4 Westfalenbahn 2015 15 4 15 kV 16,7 Hz Naar het Flirt 3-design
ET 5 Westfalenbahn ET19.JPG Westfalenbahn 2007 5 5 15 kV 16,7 Hz

Estland[bewerken]

Serie Afbeelding Vervoerder In dienst gesteld Aantal Aantal rijtuigen Aandrijving Opmerkingen
2200,
2300,
2400
Stadler DMU-train in Liiva.JPG Elron (ER) 2013-2014 20 2, 3 en 4 [8] Dieselelektrisch Breedspoor
1300,
1400
Stadler Flirt Keila jaamas1.jpg Elron (ER) 2013-2014 18 3-4 [9] 3000 V Gelijkspanning Breedspoor

Finland[bewerken]

Serie Afbeelding Vervoerder In dienst gesteld Aantal Aantal rijtuigen Aandrijving Opmerkingen
VR Sm 5 Sm5 Riihimäki.JPG Junakalusto Oy 2009, 2012, 2014 41 4 25 kV 50 Hz Breedspoor

Hongarije[bewerken]

Serie Afbeelding Vervoerder In dienst gesteld Aantal Aantal rijtuigen Aandrijving Opmerkingen
MÁV 5341 MavFlirt001.jpg Magyar Államvasutak (MÁV) 2007, 2009/2010, 2014/2015, 2015/2016 123 4 25 kV 50 Hz
GySEV 6341 RAABERBAHAN STADLER FLIRT Szombathely.JPG Győr-Sopron-Ebenfurti Vasút (GySEV) 2014-2015 10 4 25 kV 50 Hz

Italië[bewerken]

Serie Afbeelding Vervoerder In dienst gesteld Aantal Aantal rijtuigen Aandrijving Opmerkingen
ETR 350 Modena Stazione piccola.jpeg FER 2011-2013 32 5 3000 Volt gelijkspanning De draaistellen zijn door AnsaldoBreda vervaardigd.
ETR 155 FLIRT of Pustertal Bahn.jpg SAD 2008 4 4 15 kV 16,7 Hz
3000 Volt gelijkspanning
ETR 170 Bruneck ETR170-001 IT-SAD 20100717Y671.jpg SAD 2008 4 6 15 kV 16,7 Hz
3000 Volt gelijkspanning
ETR 340 Sistemi territoriali flirt etr 340.JPG ST 2009, 2011 22 4-6 3000 Volt gelijkspanning De draaistellen zijn door AnsaldoBreda vervaardigd
ETR 330 Lucera staz ferr treno.png Ferrovie del Gargano (FdG) 2009-2012 10 3-4 3000 Volt gelijkspanning
ETR 340 Stadler ETR340.101 FT Flirt.jpg Ferrotramviaria (FT) 2009, 2010 4 4 3000 Volt gelijkspanning
ETR xxx Region Aostatal 2016 3 5 Dieselelektrisch en 3000 Volt gelijkspanning Naar het Flirt 3-design

Nederland[bewerken]

Serie Afbeelding Vervoerder In dienst gesteld Aantal Aantal rijtuigen Aandrijving Opmerkingen
Abellio FLIRT Nederlandse Spoorwegen /
Abellio Rail
2016 6 2 1500 Volt gelijkspanning Inzet op de spoorlijn Gouda - Alphen aan den Rijn
In R-net huisstijl
NS FLIRT Nederlandse Spoorwegen 2016 58 3-4 1500 Volt gelijkspanning
Syntus FLIRT Syntus 2017 17 3 1500 Volt gelijkspanning Inzet op de trajecten Zwolle - Enschede en Zwolle - Kampen
Arriva FLIRT Arriva 2016-2020 36 3 en 4 1500 Volt gelijkspanning
en 3000 Volt Gelijkspanning
15 kV 16,7 Hz
Inzet in Limburg en op de verbinding Maastricht - Aken. Voorbereid voor inzet op de treindienst Maastricht - Luik.

Noorwegen[bewerken]

Serie Afbeelding Vervoerder In dienst gesteld Aantal Aantal rijtuigen Aandrijving Opmerkingen
BM 74 NSB BMb 74501 1.jpg NSB 2011-2012, 2014 23
(1 gesloopt)
5 15 kV 16,7 Hz Met afwijkend design
BM 75 Motorvogntog-29396-320.jpg NSB 2010-2015 43 5 15 kV 16,7 Hz Met afwijkend design

Polen[bewerken]

Serie Afbeelding Vervoerder In dienst gesteld Aantal Aantal rijtuigen Aandrijving Opmerkingen
PKP EN 75 EN75-002a w Cieszynie (2).JPG PKP 2008 4 4 3000 Volt gelijkspanning
KM ER 75 Stadler FLIRT Koleje Mazowieckie.jpg KM 2008 10 4 3000 Volt gelijkspanning
PKP EN 75 Stadler FLIRT3 dla ŁKA (1), Stadler Polska, 2014-08-21 (Muri WK14).jpg ŁKA 2015 20 2 3000 Volt gelijkspanning Naar Flirt 3-design
PKP ED 160 PKP Intercity 2015 [10] 20 [11] 8 3000 Volt gelijkspanning Naar Flirt 3-design

Servië[bewerken]

Serie Afbeelding Vervoerder In dienst gesteld Aantal Aantal rijtuigen Aandrijving Opmerkingen
ŽS 413 Stadler FLIRT Železnice Srbije 413 004 Innotrans 2014.JPG Železnice Srbije (ŽS) 2014 21 4 25 kV 50 Hz Naar Flirt 3-design

Tsjechië[bewerken]

Serie Afbeelding Vervoerder In dienst gesteld Aantal Aantal rijtuigen Aandrijving Opmerkingen
LEO Express 480 001 Cerhenice1.jpg LEO Express 2012 5 5 3000 Volt gelijkspanning Inzet op de trajecten
* Praag-Ostrava
* Praag-Staré Město

Verenigde Staten[bewerken]

Serie Afbeelding Vervoerder In dienst gesteld Aantal Aantal rijtuigen Aandrijving Opmerkingen
Flirt 3 Fort Worth Transportation Authority
(TEX Rail)
2017-2018 8 4 Dieselelektrisch [12]

Wit Rusland[bewerken]

Serie Afbeelding Vervoerder In dienst gesteld Aantal Aantal rijtuigen Aandrijving Opmerkingen
EPg Stadler FLIRT Minsk.jpg Belaruskaya Chygunka
(BCh) of (BC)
2011-2012 10 4 25 kV 50 Hz Breedspoor

Zweden[bewerken]

Serie Afbeelding Vervoerder In dienst gesteld Aantal Aantal rijtuigen Aandrijving Opmerkingen
X 74 MTR Express FLIRT Göteborg C.JPG MTR 2015 6 5 15 kV 16,7 Hz Afgeleid van BM 74
Inzet op het traject Stockholm-Göteborg

Zwitserland[bewerken]

Serie Afbeelding Vervoerder In dienst gesteld Aantal Aantal rijtuigen Aandrijving Opmerkingen
RABe 521 Regio S-Bahn.jpg SBB 2004-2006
2006
39 4 15 kV 16,7 Hz 9 treinstellen vernummerd uit de serie RABe 526
Inzet op S-Bahn rond Basel en Zug
RABe 523 SBB RABe 523 FLIRT der Zuger S-Bahn.jpg SBB 2004-2005, 2008 43 4 15 kV 16,7 Hz 12 stellen hernummerd uit de serie RABe 522, deze stellen zijn ook geschikt voor 25 kV 50 Hz
RABe 526 SOB 526 044-3.JPG SOB 2007-2008, 2012-2013 23 4 15 kV 16,7 Hz
RABe 527 TRN 332.JPG TRN 2007, 2010 3 4 15 kV 16,7 Hz
RABe 527 TPF RABe 527 FLIRT bei Sulgen.jpg TPF 2011-2012 8 4 15 kV 16,7 Hz
RABe 524.0 SBB RABe 524 003.JPG Treni Regionali Ticino Lombardia (TILO)[13] 2007, 2013-2014 23 4 15 kV 16,7 Hz
3000 Volt gelijkspanning
Inzet in Ticino en op de verbindingen Ticino - Milaan
RABe 524.1 Gallarate treno Tilo.jpg Treni Regionali Ticino Lombardia (TILO) 2010 11 6 15 kV 16,7 Hz
3000 Volt gelijkspanning
Inzet in Ticino en op de verbindingen Ticino - Milaan

Zie ook[bewerken]

  • Regio-Shuttle, een andere door Stadler geproduceerde lighttrain.

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties