1200 (locomotieftype)
| NS 1200 | ||||
 |
||||
| Loc 1202 te Soest | ||||
| Aantal | 25 | |||
| Nummering | 1201-1225 (ACTS/EETC: 1251-1255) |
|||
| Fabrikant | Baldwin, Werkspoor (mech. deel); Heemaf (elek. deel) | |||
| In dienst | 1951-1953 | |||
| Asindeling | Co'Co' | |||
| Spoorwijdte | 1435 mm | |||
| Massa | 108 ton | |||
| Aslast | 18 ton | |||
| Lengte over buffers | 18,086 m | |||
| Maximumsnelheid | 150 km/h (in praktijk 130 km/h) |
|||
| Stroomsysteem | 1500 V = | |||
| Vermogen | 2400 kW (uur); 2220 kW (continu) |
|||
| Trekkracht | 195 kN (aanzetten); 64,7 kN (continu bij 123 km/h) |
|||
| Tractiemotoren | 6 | |||
| Treinbeïnvloeding | ATB (vanaf 1964) | |||
| Remsysteem | directe rem Westinghouse eenleidingrem met hogedrukrem (W GPR) |
|||
|
||||
De NS-locserie 1200 is een elektrische locomotief die tussen 1952 en 1998 werd ingezet door de Nederlandse Spoorwegen, vanaf 1999 tot 2009 werd gebruikt door ACTS Nederland BV en sinds 2010 in zeer beperkte mate nog actief is bij EETC.
Inhoud |
[bewerken] Eerste leven bij NS
Deze locomotieven zijn van een Amerikaans ontwerp van Baldwin/Westinghouse, doch net als de 1000-serie grotendeels in Nederland gebouwd. Zoals bij de andere locomotieven die in de jaren na de Tweede Wereldoorlog werden geleverd werd hier gebruikgemaakt van een bestaand ontwerp. De locs werden door Werkspoor te Utrecht gebouwd, maar delen van de locs (draaistellen, elektrische installatie) werden in de Verenigde Staten vervaardigd. De levering vond plaats in het kader van het Marshallplan.
De 25 locomotieven serie 1200 werden besteld in 1949 en afgeleverd in 1951-1953. Net als de andere locomotieven uit deze periode waren zij bij aflevering turkoois geschilderd, doch de 1215-1225 werden roodbruin, de kleur waarin ook de nieuwe diesellocomotieven in de jaren vijftig rondreden. Vanaf 1954 werden ze overgespoten in Berlijns blauw en vanaf de jaren zeventig werden zij in de nieuwe NS-huisstijlkleuren grijs-geel geschilderd.
In het begin van de jaren tachtig ondergingen de 1200-en een levensduurverlenging, zodat zij nog zeker tien jaar meekonden.
Gedurende hun diensttijd bij de NS zijn er geen locomotieven gesneuveld door ongevallen, zodat alle 25 exemplaren een leeftijd van meer dan veertig jaar bereikten. Zij deden dienst voor diverse treinsoorten, maar vooral voor de zwaardere reizigerstreinen.
In 1998 gingen de laatste 1200-en bij de NS buiten dienst.
De 1200-en stonden bekend als betrouwbare en degelijke locomotieven. Deze goede reputatie werd hoofdzakelijk bereikt dankzij het simpele technisch ontwerp van de elektrische installatie, zonder de gebruikelijke snelschakelaar. Bij de 1200 paste men een eenvoudige, maar dikke smeltveiligheid toe teneinde de gehele hoogspanningsinstallatie tegen te hoge stroom te beveiligen.
[bewerken] Tweede leven bij ACTS
De kwaliteit van de locs werd ook bevestigd door het feit dat na de buitendienststelling door de NS nog vijf exemplaren vanaf 1999 een nieuwe loopbaan vonden bij ACTS, waar ze met een leeftijd van meer dan een halve eeuw nog tot 2009 in bedrijf zouden blijven. De locs werden geschilderd in de toenmalige ACTS-huisstijl, paarsblauw met gele band, en voorzien van de nummers 1251-1255. De 1255 werd in de huisstijl van Vos Logistics geschilderd, aangezien ACTS in samenwerking met Vos Logistics de treindienst voor de containertreinen tussen de Rotterdamse haven en Veendam en Leeuwarden verzorgde. De overname van de locomotieven door ACTS ging in eerste instantie niet zonder slag of stoot. De NS weigerde aanvankelijk de locomotieven te verkopen, en voerde de machines versneld af naar de sloper. Pas na tussenkomst van de rechter werden de locs letterlijk van de snijbrander gered. Enkele locs stonden namelijk al op het terrein van de sloper.
[bewerken] Derde leven bij EETC
Nadat de 1200'en bij ACTS buiten dienst gingen werden in 2010 enkele locs overgenomen door Euro-Express Treincharter (EETC). Op 19 februari 2011 werd de 1254 gepresenteerd in de nieuwe kleurencombinatie van EETC, roodbruin met gele band. Tevens is deze loc bestickerd met het logo van de dit jaar tachtig jaar bestaande Nederlandse Vereniging van Belangstellenden in het Spoor- en tramwegwezen (NVBS)
| ex-ACTS nr. | ex-NS nr. | Bijzonderheden |
|---|---|---|
| 1251 | 1215 | Laatste actieve locomotief uit de serie 1200, dienstvaardig bij EETC |
| 1252 | 1225 | Dienstvaardig bij EETC |
| 1253 | 1218 | Defect sinds 2003, in 2005 overgedragen aan Werkgroep loc 1501 / Stichting Klassieke Locomotieven |
| 1254 | 1214 | Draagt naam J. Hoekwater; dienstvaardig in kleurenschema van EETC en is bestickerd met logo van de NVBS |
| 1255 | 1221 | Reed tussen 1999 en 2002 in Vos Logistics-huisstijl, in 2010 naar Werkgroep loc 1501 / Stichting Klassieke Locomotieven |
[bewerken] Museumlocs
- De 1201 is bewaard door de Werkgroep loc 1501 / Stichting Klassieke Locomotieven en is in de oorspronkelijke turquoise uitvoering teruggebracht.
- De 1202 is bewaard in de collectie van het Nederlands Spoorwegmuseum en is in de Berlijns blauwe uitvoering geschilderd,
- De 1211 is tevens bewaard door het Nederlands Spoorwegmuseum als plukloc voor onderdelen voor de 1202. Vanaf eind 2011 wordt deze loc permanent uitgeleend aan het Bahnpark in Augsburg.
- De 1218 is bewaard door de Stichting Klassieke Locomotieven als plukloc voor de 1201. In 2011 werd deze loc uiterlijk teruggebracht in de oorspronkelijke bruine uitvoering met okergele bies.[1]
- De 1221 is na de beëindiging van de actieve dienst bij ACTS als 1255 weer terug bij de Stichting Klassieke Locomotieven en bevind zich vooralsnog in de ACTS huisstijl en het nummer 1255. Het is de bedoeling deze weer in het geel/grijs te schilderen.
[bewerken] Zestigjarig jubileum
Op 12 november 2011 vond, als onderdeel van een, door zijn 80-jarige jubileum vierende Nederlandse Vereniging van Belangstellenden in het Spoor- en tramwegwezen georganiseerde, excursierit door het midden van het land, in Amersfoort een ontmoeting plaats van alle acht nog bestaande elektrische locomotieven van de zestig jaar oude serie NS 1200. In een lange rij stonden opgesteld de locs: 1201, 1202, 1211, 1214 (= 1254), 1215 (= 1251), 1218, 1221 (= 1255) en 1225 (= 1252).[2]
[bewerken] Galerij
|
Bronnen, noten en/of referenties
|
 |
Zie de categorie NS Class 1200 van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
| Nederlandse locomotieven | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
